เหตุใดคริสตจักรคาทอลิกจึงยังไม่พร้อมยอมรับการแต่งงานเพศเดียวกัน

คำประกาศของสมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส ประมุขแห่งคริสตจักรนิกายคาทอลิก ที่ทรงอนุญาตให้บาทหลวงของศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก สามารถอวยพรการแต่งงานของคู่รักเพศเดียวกันได้ เป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญสำหรับกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ หรือ LGBTQ+ ที่นับถือศาสนาคริสต์นิกายคาทอลิก

อย่างไรก็ดี ผู้เชี่ยวชาญมองว่า คำประกาศครั้งนี้อาจไม่ถือเป็นความก้าวหน้าของนครรัฐวาติกันต่อเรื่องการยอมรับการแต่งงานของคู่รัก LGBTQ+ (กลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ)

ในคำประกาศของวาติกันที่โป๊ปฟรานซิสทรงลงพระนาม เมื่อวันที่ 18 ธ.ค. ที่ผ่านมา นครรัฐวาติกันได้ประกาศว่า บาทหลวงควรได้รับอนุญาตให้สามารถอวยพรแก่คู่รักเพศเดียวกัน และคู่รักใน "สถานการณ์ที่ไม่ปกติ" เป็นกรณี ๆ ไป

อย่างไรก็ดี ศ.ฟิลิปเป โดมิงเกส อาจารย์จากมหาวิทยาลัยเกรกอเรียน (Pontifical Gregorian) ในกรุงโรมของอิตาลี แสดงความเห็นว่า ข้อความในประกาศ ระบุว่าการประทานพรของบาทหลวงแก่คู่รักเพศเดียวกันจะต้องไม่เป็นการให้ศีลสมรสตามพิธีกรรมของโบสถ์ นั่นหมายความว่า วาติกัน ยังยอมรับการแต่งงานเฉพาะคู่รักหญิงชายเท่านั้น

"เอกสารคำประกาศเป็นเรื่องที่สำคัญมาก เพราะคนไม่ได้คาดหวังว่าจะมีการออกประกาศอย่างเป็นทางการ (จากวาติกัน) แบบนี้" ศ. โดมิงเกส กล่าว

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญบอกว่า ยังไม่มีสัญญาณใดที่ชี้ว่า คริสตจักรจะขยับให้เกิดความก้าวหน้าไปกว่านี้เพื่อการยอมรับการแต่งงานของคู่รักเพศเดียวกัน

"ในเอกสารคำประกาศเป็นการยืนยันชัดเจนระหว่างการให้ศีลสมรสและความหมายของการให้พร ชัดเจนมาก"

ประกาศของสำนักวาติกันที่เผยแพร่ต่อสาธารณะเมื่อปี 2021 มีเนื้อหาค้ดค้านการอนุญาตให้บาทหลวงให้พรแก่คู่รักเพศเดียวกัน ด้วยข้อโต้แย้งที่ว่า "พระเจ้าไม่สามารถอวยพรให้แก่ผู้ทำบาปได้"

"โป๊ปฟรานซิสทรงไม่พอพระทัยมากนักต่อเนื้อหาฉบับสุดท้ายของเอกสารประกาศสำนักวาติกันเมื่อปี 2021 แต่ถึงกระนั้นพระองค์ก็ทรงอนุมัติให้ประกาศนี้ผ่าน" นักวิชาการจาก ม.เกรกอเรียนระบุ พร้อมบอกว่า ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา โป๊ปฟรานซิสก็ทรงพยายามมีท่าทีประนีประนอม

การประทานพรแก่ทุกคน

ศาสนาคริสต์นิกายคาทอลิกมีการอวยพรหลายแบบ ตามกฎการบูชาในที่สาธารณะ ผู้ที่นับถือศาสนาคริสต์นิกายคาทอลิกต้องประพฤติตัว "ตามพระประสงค์ของพระเจ้าที่แสดงออกในคำสอนของคริสตจักร" จึงจะเป็นผู้ที่สามารถรับการอวยพรได้

แต่โป๊ปฟรานซิส ทรงแนะนำความเข้าใจเรื่องการให้พร ที่ใช้หลักความเข้าใจต่อชุมชนและการโอบอุ้มของศาสนาต่อผู้คนมากขึ้น

เอกสารของสำนักวาติกันที่ประกาศออกมาเมื่อวันที่ 18 ธ.ค. ให้คำนิยามของผู้ที่จะได้รับพรใหม่ว่า คือ ใครก็ตามที่แสดงออกมาว่าพวกเขาจำเป็นต้องได้รับการปกปักรักษาจากพระเจ้า และเป็นผู้ที่กำลังขอความช่วยเหลือจากพระเจ้าที่ร้องขอเพื่อการมีชีวิตที่ดีกว่า

"เอกสารของสำนักวาติกันบอกชัดเจนมากว่า การให้พรแบบใหม่จะไม่ใชการประกอบพิธีกรรม มันควรเป็นการให้พรอย่างไม่เป็นทางการ ขณะเดียวกันก็ต้องไม่มีการใช้คำศัพท์ที่เกี่ยวกับการแต่งงานหรือมีพิธีกรรมอย่างใดเป็นการเฉพาะ" ศ.โดมิงเกส กล่าว

"มันเป็นมาตรการในทางปฏิบัติเพื่อช่วยเหลือผู้คนที่อยู่ในสถานการณ์ที่พวกเขารู้สึกว่าเป็นคนนอกหรือห่างไกลจากศาสนา"

บาทหลวงสามารถปฏิเสธได้

อย่างไรก็ดี การให้พรแก่คู่รักเพศเดียวกันมีการปฏิบัติในโบสถ์คริสต์คาทอลิกบางเขตอยู่แล้ว โดยบาทหลวงหรือบิชอปที่ดูแลในเขตนั้น แต่นักสังคมวิทยาอย่าง ฟรานซิสโก ริเบโร เนโต ผู้เชี่ยวชาญด้านศาสนาจากมหาวิทยาลัยเซา เปาโล ของบราซิล บอกว่า นับจากนี้เป็นต้นไปถือว่าเป็นการทำให้เรื่องนี้ถูกต้องตามระเบียบของคริสตจักร

"มีการอวยพรแบบนี้อยู่แล้ว แต่ตอนนี้มีแรงกระตุ้นเกิดขึ้น ซึ่งเป็นคำยืนยันจากวาติกันว่า ท่าทีแห่งการยินดีนี้เป็นสิ่งที่คริสตจักรต้องการ" ริเบโร เนโต กล่าว

"แต่บาทหลวงก็ไม่จำเป็นต้องให้พร พวกเขาสามารถพิจารณาเป็นกรณี ๆ ไป เพราะสิ่งที่สำนักวาติกันพูดก็คือ เฉพาะผู้ที่ศรัทธาเท่านั้นที่มีสิทธิรับพรอภิบาลจากพระเจ้าได้"

นักสังคมวิทยาจากบราซิลรายนี้ เห็นว่าคำประกาศเมื่อวันที่ 18 ธ.ค.ไม่ใช่ความก้าวหน้าอีกขั้นของคริสตจักรโรมันคาทอลิกที่แสดงถึงการยอมรับการแต่งงานเพศเดียวกัน

"โป๊ปฟรานซิสทรงไม่ได้ไปถึงขั้นอนุญาตให้มีการแต่งงานเพศเดียวกันได้ แต่โป๊ปทรงสร้างอีกช่องทางหนึ่งเพื่อการันตีว่ายอมรับบุคคลที่รักเพศเดียวกัน โดยไม่นำไปสู่การให้พรในการแต่งงานของเพศเดียวกัน"

นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยในบราซิลมองว่า ความเคลื่อนไหวนี้เป็นการสยบศึกระหว่างฝ่ายอนุรักษนิยมและฝ่ายก้าวหน้าภายในคริสตจักร

"มันหมายความว่า โป๊ปทรงได้พยายามสร้างการจัดกลุ่มขึ้นมาอีกกลุ่มเพื่อระงับการโต้เถียงว่าจะยอมรับหรือไม่ยอมรับการแต่งงานเพศเดียวกัน คู่รักเพศเดียวกันที่ต้องการได้รับการยอมรับจากศาสนจักรก็จะได้รับพรในแบบนี้"

อย่างไรก็ตาม นักวิชาการบอกว่า การรับการอวยพรไม่ได้หมายความว่าคริสตจักรเห็นด้วยกับความสัมพันธ์ของพวกเขา

การแต่งตั้งคาร์ดินาลหัวก้าวหน้าในวาติกัน

เอกสารประกาศเมื่อวันที่ 18 ธ.ค. ทำให้ พระคาร์ดินัล วิคเตอร์ เฟอร์นันเดซ พระสหายของโป๊ปฟรานซิสได้รับความสนใจอย่างมาก นักบวชชาวอาร์เจนตินารายนี้เพิ่งได้รับการแต่งตั้งให้เข้าไปอยู่ในสมณกระทรวงแห่งพระสัจธรรม (Dicastery for the Doctrine of the Faith) หนึ่งในสำนักบริหารที่เก่าแก่ที่สุดในนครรัฐวาติกัน และเขายังเป็นผู้ที่ขึ้นชื่อว่ามีหัวคิดก้าวหน้าและมีมุมมองหลายเรื่องที่เป็นข้อถกเถียง

พระคาร์ดินัล เฟอร์นันเดซ เป็นผู้เขียนหนังสือหลายเล่ม รวมทั้งเล่มที่สนับสนุนให้คู่รักฝึกการจูบแบบอีโรติก เขายังเป็นสมาชิกของคาทอลิกที่ร่วมอภิปรายประเด็นที่ยุ่งยากของคริสตจักร ไม่ว่าจะเป็นการยอมรับการแต่งงานครั้งที่สอง และการพัฒนาจุดยืนของคริสตจักรให้เป็นมิตรมากขึ้นกับประเด็นเกี่ยวกับความหลากหลายทางเพศ