โปรดเกล้าฯ ครม. “แพทองธาร” มี 23 รมต. หน้าเก่ายุครัฐบาล "เศรษฐา"

ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่พระบรมราชโองการประกาศแต่งตั้งรัฐมนตรี ในรัฐบาล "แพทองธาร" ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ผิดไปจากโผที่ปรากฏตามหน้าสื่อ นายภูมิธรรม เวชยชัย เป็นรองนายกรัฐมนตรี ควบ รมว.กลาโหม โดยถือเป็นพลเรือนคนที่ 2 ซึ่งไม่ใช่นายกฯ ที่ไปนั่งเป็น “สนามไชย 1” โดยมีสตรี 2 คนเป็น รมช.มหาดไทย คือ น.ส.ธีรรัตน์ สำเร็จวาณิชย์ และ น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์

สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี (สลค.) ได้ประสานแจ้งไปยังนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีชุดใหม่ เตรียมความพร้อมเข้าเฝ้าฯ เพื่อถวายสัตย์ปฏิญาณก่อนรับหน้าที่ในวันที่ 6 ก.ย. เวลา 17.00 น. ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน

วันนี้ (4 ก.ย.) พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า ตามที่ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้ง น.ส.แพทองธาร ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรี ตามประกาศลงวันที่ 16 ส.ค. 2567 แล้ว นั้น

บัดนี้ น.ส.แพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้เลือกสรรผู้ที่สมควรดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีเพื่อบริหารราชการแผ่นดินสืบไปแล้ว

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 158 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งรัฐมนตรี

สำหรับคณะรัฐมนตรี (ครม.) “แพทองธาร 1” มีจำนวนทั้งสิ้น 35 คน รวม 41 ตำแหน่ง (ไม่นับรวมนายกฯ) ประกอบด้วย รัฐมนตรีจากพรรคร่วมรัฐบาล 6 พรรค และ 1 กลุ่มการเมือง ดังนี้

พรรคเพื่อไทย (พท.) 16 คน 20 ตำแหน่ง แบ่งเป็น รมว. 9 กระทรวง (กลาโหม, การท่องเที่ยวและกีฬา, คมนาคม, คลัง, พาณิชย์, ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม, ต่างประเทศ, วัฒนธรรม, สาธารณสุข) และ รมช. 5 คน 3 กระทรวง (คมนาคม, คลัง, มหาดไทย) รมต.ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี 2 คน นอกจากนี้ยังมี 2 รมว. ควบตำแหน่งรองนายกฯ ด้วย

พรรคภูมิใจไทย (ภท.) 8 คน 9 ตำแหน่ง แบ่งเป็น รมว. 5 กระทรวง (มหาดไทย, แรงงาน, การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม, ศึกษาธิการ) และ รมช. 3 กระทรวง (มหาดไทย, ศึกษาธิการ, พาณิชย์) ทั้งนี้หัวหน้าพรรคได้ควบรองนายกฯ ด้วย

พรรครวมไทยสร้างชาติ (รทสช.) 4 คน 5 ตำแหน่ง แบ่งเป็น รมว. 2 กระทรวง (พลังงาน, อุตสาหกรรม) และ รมช. 2 กระทรวง (กลาโหม, พาณิชย์) ทั้งนี้หัวหน้าพรรคได้ควบรองนายกฯ ด้วย

กลุ่มผู้กองธรรมนัส 3 คน 3 ตำแหน่ง คือ รมว. (เกษตรและสหกรณ์) และ 2 รมช. (เกษตรฯ)

พรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) 2 คน 2 ตำแหน่ง คือ รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และ รมช.สาธารณสุข

พรรคชาติไทยพัฒนา (ชทพ.) 1 คน 1 ตำแหน่ง คือ รมว.การพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์

พรรคประชาชาติ (ปช.) 1 คน 1 ตำแหน่ง คือ รมว.ยุติธรรม

7 รมต. ป้ายแดง 23 รมต. เก่ายุค “เศรษฐา”

เมื่อจำแนกตาม "พื้นหลังทางการเมือง" จะพบว่า มี 7 คน เป็น "รัฐมนตรีป้ายแดง" หรือเพิ่งมีโอกาสสัมผัสเก้าอี้เสนาบดีเป็นครั้งแรกในชีวิต ประกอบด้วย นายสรวงศ์ เทียนทอง สส.สระแก้ว และเลขาธิการพรรค พท. เป็น รมว.การท่องเที่ยวและกีฬา, น.ส.ธีรรัตน์ สำเร็จวาณิชย์ สส. กทม. พรรค พท. เป็น รมช.มหาดไทย, น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ บุตรสาวนายชาดา ไทยเศรษฐ์ อดีต รมช.มหาดไทย ไม่เคยสัมผัสการเมืองมาก่อน เป็น รมช.มหาดไทย แทนบิดา ในโควต้าพรรค ภท., นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ สส.บัญชีรายชื่อ และเลขาธิการพรรค รทสช. เป็น รมว.อุตสาหกรรม, พล.อ.ณัฐพล นาคพานิชย์ เป็น รมช.กลาโหม โควต้าพรรค รทสช., นายเดชอิศม์ ขาวทอง สส.สงขลา และเลขาธิการพรรค ปชป. เป็น รมช.สาธารณสุข และนายอัครา พรหมเผ่า รมช.เกษตรฯ โควต้ากลุ่มธรรมนัส

ขณะที่อีก 23 คน เคยเป็นรัฐมนตรีในรัฐบาล “เศรษฐา” มาก่อน ประกอบด้วย รัฐมนตรีจากพรรค พท. 12 คน โดย 11 คนนั่งเก้าอี้ตัวเดิม ยกเว้นรองนายกฯ ภูมิธรรมที่ย้ายไปควบกระทรวงกลาโหม จากเดิมควบกระทรวงพาณิชย์, พรรค ภท. มี 7 รัฐมนตรีหน้าเดิมและไม่มีการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งใด ๆ, พรรค รทสช. 2 รัฐมนตรีหน้าเก่าได้หวนกลับมานั่งเก้าอี้ตัวเก่า เช่นเดียวกับพรรค ชทพ. และพรรค ปช. ที่ส่งหัวหน้าพรรคยึดครองเก้าอี้ตัวเดิม

3 รมต. ส่งคนร่วมสายเลือดนั่งเก้าอี้แทน

การจัดทำบัญชีรายชื่อ ครม. “แพทองธาร” ต้องปรับเปลี่ยนกันจนนาทีท้าย ๆ เพราะเกิดความกังวลในหมู่คนการเมืองเกี่ยวกับปัญหาเรื่องจริยธรรรม ที่อาจนำไปสู่ปัญหาขาดคุณสมบัติและมีลักษณะต้องห้ามมิให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีได้

ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเมื่อ 14 ส.ค. ให้นายเศรษฐา ทวีสิน พ้นจากตำแหน่งนายกฯ เนื่องจาก “ไม่มีความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์” ขาดคุณสมบัติตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 160 (4) และ “มีพฤติกรรมอันเป็นการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง” อันมีลักษณะต้องห้ามตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 160 (5) จากกรณีแต่งตั้งนายพิชิต ชื่นบาน เป็น รมต.ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี "ทั้งที่รู้อยู่แล้วว่าขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้าม"

คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญกำหนดความหมายของคำว่า ซื่อสัตย์ และ สุจริต ว่า มิใช่เป็นเพียงเรื่องของการกระทำทุจริตหรือประพฤติโดยมิชอบเท่านั้น แต่ต้องให้เกิดความเชื่อมั่น ศรัทธา เชื่อถือได้ ซึ่ง “ต้องเป็นการทำให้วิญญูชนทั่วไปทราบและยอมรับว่าเป็นผู้ที่มีความซื่อสัตย์สุจริตหรือไม่ หากเป็นหรือไม่เป็นเช่นนั้น ย่อมถือได้ว่าไม่ใช่เป็นผู้ที่มีความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์”

นายกฯ อุ๊งอิ๊ง-แพทองธาร มอบหมายให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี (สลค.) และสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (สคก.) ตรวจสอบคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของบรรดาว่าที่รัฐมนตรีที่แต่ละพรรคเสนอรายชื่อมา โดยถือเป็นครั้งแรกที่กฤษฎีกาต้องเข้ามาร่วมในกระบวนการตั้ง ครม. ก่อนนำรายชื่อขึ้นทูลเกล้าฯ

นายปกรณ์ นิลประพันธ์ เลขาธิการ สคก. เปิดเผยว่า สลค. ได้ตั้งกว่า 10 ประเด็นคำถามในภาพรวมลักษณะผู้อยู่ระหว่างการดำเนินคดีของอัยการ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) และอยู่ระหว่างเตรียมคำฟ้องจะวินิจฉัยอย่างไร ขัดหรือไม่ โดยคณะกรรมการกฤษฎีกาแนะนำให้ดูรายละเอียดเป็นกรณีไป

ผลที่ตามมาจากการตรวจสอบคุณสมบัติแบบเข้มข้น และสารพัด “นักร้อง” ที่ต้องยื่นตรวจสอบมาตรจริยธรรมแกนนำรัฐบาล ทำให้เกิดภาพ “ตัวจริง” ส่ง “ตัวแทน” ซึ่งเป็นคนร่วมสายเลือด เข้าครอบครองเก้าอี้รัฐมนตรีแทนในอย่างน้อย 3 กรณี

กรณีแรก นายชาดา ไทยเศรษฐ์ รมช.มหาดไทย พรรค ภท. ชิงถอนชื่อตัวเอง แล้วเสนอให้ น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ บุตรสาว มาดำรงตำแหน่งแทน แม้นายชาดาเคยถูกค้นรถ จับกุม แต่ก็ไม่เคบต้องคำพิพากษาคดีใด แต่เขายอมรับว่าเคยเป็น “ผู้มีอิทธิพล” และถูกทางการขึ้นบัญชีเอาไว้

กรณีที่สอง ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า รมว.เกษตรฯ พรรค พปชร. ตัดสินใจส่งน้องชายคือ นายอัครา พรหมเผ่า เข้าไปนั่งเป็น รมช.เกษตรฯ แทน และดันนักการเมืองคนสนิทขึ้นเป็น รมว. เพื่อป้องกันปัญหาขัดมาตรฐานจริยธรรม กรณีผู้กองธรรมนัสเคยต้องคำพิพากษาให้จำคุกคดียาเสพติดในประเทศออสเตรเลียเมื่อปี 2537 แม้ศาลรัฐธรรมนูญเคยวินิจฉัยในปี 2564 ว่า เขาไม่ขาดคุณสมบัติเป็นรัฐมนตรี และ สส. เนื่องจากต้องคำพิพากษาของศาลในต่างประเทศ ไม่ใช่ศาลไทย และต้องยึดอำนาจอธิปไตยของไทย แต่ศาลไม่ได้วินิจฉัยประเด็นขัดมาตรฐานจริยธรรมฯ

กรณีที่สาม นายอรรถกร ศิริลัทธยากร รมช.เกษตรฯ พรรค พปชร. ให้บิดาคือ นายอิทธิ ศิริลัทธยากร ซึ่งเคยเป็น รมช. เมื่อ 30 ปีก่อน มารับหน้าที่ รมช.เกษตรฯ แทนตัวเอง เพื่อป้องกันปัญหาชื่อรัฐมนตรีไม่เป็นไปตามมติพรรค พปชร. ซึ่งถูกพรรค พท. ขับพ้นรัฐบาล

“ไม่ได้ลืม เราไม่ได้ลบ แต่เราเลือก”

ภายหลังมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่ง ครม. ชุดใหม่ บรรดารัฐมนตรีออกมาให้ความเห็นหลายคน

นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.กลาโหม กล่าวว่า พอมีคำว่าหลักจริยธรรม หรือตีความมาก ทำให้เกิดการเสียเวลา แต่มีหลายคนคิดว่าไม่อยากให้เป็นประเด็น จึงเอาลูกหลาน คนรู้จัก คนมีความสามารถ เข้ามาทำงานแทน ซึ่งไม่น่ามีปัญหาอะไร แต่ไม่ได้หมายความว่าการเปลี่ยนแปลงตัวบุคคลจะทำให้คนเก่ามีปัญหา

ส่วนเสียงวิจารณ์เว่าเป็น “ครม. ครอบครัว” นายภูมิธรรมบอกว่า ส่วนตนพูดตรงนี้ไม่ได้ ให้รอผลการดำเนินการเสร็จสิ้นก่อน แต่ไม่อยากให้เอาคำว่าครอบครัวมาเกี่ยวข้อง เพราะวันนี้วัดคนที่ความสามารถเข้ามาทำงาน ใครมีความสามารถ จะคนในครอบครัว หรือคนคิดเห็นไม่เหมือนกัน หากมีศักยภาพก็เอาเข้ามาทำงาน

นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีใหม่ป้ายแดง กล่าวถึงเสียงวิจารณ์ว่าเคยเป็น กปปส. ไล่รัฐบาล “ยิ่งลักษณ์” แต่กลับมาร่วมรัฐบาลเพื่อไทย ว่า เมื่ออยู่ในการเมือง ก็ยินดีรับฟังทุกความเห็น ไม่ว่าจะเป็นคำด่าหรือคำติชม และพร้อมพิสูจน์ตัวเองด้วยการทำงาน วันนี้เรื่องของบ้านเมืองต้องมาก่อน เชื่อว่าคนที่มีจุดอยู่และอุดมการณ์เดียวกัน อาจมีวิธีที่ต่างกัน ในฐานะเลขาธิการพรรค รทสช. ต้องเลือกวิธีที่ดีที่สุดเพื่อเป็นทางออกของประเทศที่ดีที่สุด

ส่วนเสียงวิจารณ์ว่าหักอุดมการณ์ตัวเอง นายเอกนัฏบอกว่า “เข้าใจ” การตัดสินใจและจะทำอะไรต่าง ๆ ไม่ใช่เรื่องง่าย ยืนยันว่าได้เลือกทางที่ดีที่สุด “ณ จังหวะเวลานี้ ภัยคุกคามและความท้าทายของประเทศมันเปลี่ยนไป ตอนนี้เป็นจังหวะสำคัญที่เราต้องร่วมมือกัน”

เมื่อถูกถามว่า สามารถทำงานได้สนิทใจหรือไม่กับลูกของนายทักษิณ ชินวัตร นายเอกนัฏกล่าวว่า "ก็ต้องทำล่ะครับ วันนี้ขอให้คิดถึงบ้านเมืองเป็นหลัก มันก็สามารถทำงานด้วยกันได้ เราไม่ได้ลืม เราไม่ได้ลบ แต่เราเลือก”

รายชื่อ ครม. จำแนกรายพรรค

พรรคเพื่อไทย 16 คน 20 ตำแหน่ง

นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.กลาโหม*

นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.คมนาคม*

นายพิชัย ชุณหวชิร รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.คลัง*

นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม*

นายชูศักดิ์ ศิรินิล รมต.ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี

น.ส.จิราพร สินธุไพร รมต.ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี*

นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รมช.คลัง*

นายเผ่าภูมิ โรจนสกุล รมช.คลัง*

นายมาริษ เสงี่ยมพงษ์ รมว.ต่างประเทศ*

นายสรวงศ์ เทียนทอง รมว.การท่องเที่ยวและกีฬา

นางมนพร เจริญศรี รมช.คมนาคม*

นายสุรพงษ์ ปิยะโชติ รมช.คมนาคม*

นายพิชัย นริพทะพันธุ์ รมว.พาณิชย์

น.ส.ธีรรัตน์ สำเร็จวาณิชย์ รมช.มหาดไทย

น.ส.สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล รมว.วัฒนธรรม*

นายสมศักดิ์ เทพสุทิน รมว.สาธารณสุข*

พรรคภูมิใจไทย 8 คน 9 ตำแหน่ง

นายอนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.มหาดไทย*

น.ส.ศุภมาส อิศรภักดี รมว.การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม*

นายนภินทร ศรีสรรพางค์ รมช.พาณิชย์*

นายทรงศักดิ์ ทองศรี รมช.มหาดไทย*

น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รมช.มหาดไทย

นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รมว.แรงงาน*

พล.ต.อ.เพิ่มพูน ชิดชอบ รมว.ศึกษาธิการ*

นายสุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล รมช.ศึกษาธิการ*

พรรครวมไทยสร้างชาติ 4 คน 5 ตำแหน่ง

นายพีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.พลังงาน*

นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รมว.อุตสาหกรรม

พล.อ.ณัฐพล นาคพานิชย์ รมช.กลาโหม

นายสุชาติ ชมกลิ่น รมช.พาณิชย์*

“กลุ่มธรรมนัส” 3 คน 3 ตำแหน่ง

น.ส.นฤมล ภิญโญสินวัฒน์ รมว.เกษตรและสหกรณ์

นายอิทธิ ศิริลัทธยากร รมช.เกษตรฯ

นายอัครา พรหมเผ่า รมช.เกษตรฯ

พรรคประชาธิปัตย์ 2 คน 2 ตำแหน่ง

นายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

นายเดชอิศม์ ขาวทอง รมช.สาธารณสุข

พรรคชาติไทยพัฒนา 1 คน

นายวราวุธ ศิลปอาชา รมว.การพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์*

พรรคประชาชาติ 1 คน

พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง รมว.ยุติธรรม*

หมายเหตุ: รัฐมนตรีที่มี * อยู่ท้ายชื่อ เคยเป็นรัฐมนตรีในรัฐบาลเศรษฐามาก่อน