พบกับ "โซห์ราน มัมดานี" ผู้กำลังจะสาบานตนเป็นนายกเทศมนตรีนครนิวยอร์กที่เป็นชาวมุสลิม เชื้อสายเอเชียใต้คนแรก

โซห์ราน มัมดานี มีกำหนดเข้าพิธีสาบานตนรับตำแหน่งนายกเทศมนตรีนครนิวยอร์ก ในวันที่ 1 ม.ค. 2569 นี้ และเขากำลังจะสร้างประวัติศาสตร์เป็นนายกเทศมนตรีฯ มุสลิมคนแรก และยังเข้ามาดำรงตำแหน่งโดยมีอายุน้อยที่สุดในรอบกว่า 100 ปี

พิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่งนายกเทศมนตรีคนที่ 111 ของมหานครแห่งนี้จะจัดขึ้นแบบส่วนตัว ณ สถานีรถไฟใต้ดินร้างใต้ศาลาว่าการเมือง โดยมีสมาชิกครอบครัวเขาเข้าร่วมด้วย

พิธีดังกล่าวจะดำเนินการโดยเลทิเทีย เจมส์ อัยการสูงสุดรัฐนิวยอร์ก ซึ่งจะทำหน้าที่สาบานตนให้มัมดานีในช่วงเที่ยงคืนของวันปีใหม่

ต่อมาในวันเดียวกัน มัมดานีจะเข้าพิธีสาบานตนอย่างเป็นทางการต่อสาธารณะ โดยมีวุฒิสมาชิกเบอร์นี แซนเดอร์ส เป็นผู้ทำพิธี และเขาจะกล่าวสุนทรพจน์ต่อชาวเมืองในงานพิธีวันเข้ารับตำแหน่ง บนบันไดหน้าศาลาว่าการเมือง ราวเวลา 13.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น

ชาวเมืองทั่วไปได้รับเชิญให้เข้าร่วมงานสังสรรค์บนท้องถนน (street party) ณ ถนนบรอดเวย์ ซึ่งทอดยาวไปยังศาลาว่าการเมือง

การเลือกตั้งชิงตำแหน่งนายกเทศมนตรีเมื่อเดือน พ.ย.ที่ผ่านมาได้รับความสนใจมากกว่าปกติ

สมาชิกสภานิติบัญญัติรัฐนิวยอร์กวัย 34 ปีผู้นี้ เริ่มต้นปีดังกล่าวในฐานะผู้สมัครที่แทบไม่มีใครรู้จัก แต่เขากลับพุ่งขึ้นมาเป็นผู้นำในผลสำรวจคะแนนนิยม

ชัยชนะของเขาถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของฝ่ายก้าวหน้า สะท้อนการขยับของศูนย์ถ่วงทางการเมืองของเมือง

มัมดานีนำเสนอว่าตัวเองเป็นผู้สมัครของประชาชนและนักจัดตั้งทางสังคม

โปรไฟล์ของเขาในสภานิติบัญญัติระบุว่า "เมื่อชีวิตเดินไปตามทางเลี้ยวที่เลี่ยงไม่ได้ ผ่านเส้นทางของภาพยนตร์ แร็ป และงานเขียน... สิ่งที่ยึดโยงเราไว้เสมอคือการจัดตั้ง ซึ่งทำให้เหตุการณ์ต่าง ๆ ในโลกนี้ไม่ได้นำเขาไปสู่ความสิ้นหวัง แต่ผลักดันให้เขาลงมือทำ"

ก่อนเข้าสู่การเมือง มัมดานีเคยทำงานเป็นที่ปรึกษาด้านที่อยู่อาศัย เพื่อช่วยเหลือเจ้าของบ้านรายได้น้อยในย่านควีนส์ต่อสู้กับการถูกไล่ที่

มัมดานีเกิดที่กรุงกัมปาลา ประเทศยูกันดา ก่อนย้ายมาอยู่นครนิวยอร์กกับครอบครัวเมื่ออายุได้ 7 ขวบ เขาเรียนที่โรงเรียนมัธยมบรองซ์ไฮสคูลออฟไซเอนซ์ ก่อนจะสำเร็จการศึกษาด้านแอฟริกา จากวิทยาลัยโบว์ดวิน ซึ่งเขาเป็นผู้ร่วมก่อตั้งชมรมนักเรียนเพื่อความยุติธรรมในปาเลสไตน์ (Students for Justice in Palestine) ในวิทยาลัย

มีรา แนร์ มารดาของเขาเป็นผู้กำกับภาพยนตร์ชื่อดัง ส่วนบิดาของเขา หรือ ศาสตราจารย์มาห์มูด มัมดานี เป็นอาจารย์สอนที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย โดยทั้งสองเป็นศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด

แต่งงานกับศิลปินชาวอเมริกันเชื่อสายซีเรีย

มัมดานีและภรรยาของเขา รามา ดูวาจิ ศิลปินวัย 28 ปีที่พำนักอยู่ในย่านบรูคลิน พบกันผ่านแอปพลิเคชันหาคู่ที่มีชื่อว่า "Hinge" (อ่านว่า "ฮินจ์")

ดูวาจิเกิดที่เมืองฮิวสตัน รัฐเท็กซัส และย้ายไปอยู่นครดูไบตอนอายุ 9 ขวบ ก่อนจะไปเรียนที่กาตาร์ช่วงสั้น ๆ รายงานของสื่อภาษาอาหรับระบุว่า บิดามารดาของเธอเป็นชาวมุสลิมเชื้อสายซีเรีย และมาจากกรุงดามัสกัส

เธอสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยเวอร์จิเนียคอมมอนเวลธ์ (Virginia Commonwealth University) ก่อนจะคว้าปริญญาโทด้านภาพประกอบจากสถาบันศิลปะทัศนศิลป์ (School of Visual Arts) ในนครนิวยอร์ก

ดูวาจิเลือกที่จะอยู่นอกสปอตไลต์ โดยแทบไม่ให้สัมภาษณ์สื่อ แม้ภาพลักษณ์และชื่อเสียงของสามีของเธอจะพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ทว่าตามรายงานของซีเอ็นเอ็น (CNN) ระบุว่า เธอเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญที่อยู่เบื้องหลัง

ปัจจุบัน เธอเป็นศิลปินที่ทำงานอยู่ในนิวยอร์ก และมักสำรวจประเด็นเกี่ยวกับตะวันออกกลาง ผลงานของเธอเคยปรากฏบนบีบีซีนิวส์รวมถึง เดอะ นิวยอร์ก ไทมส์, เดอะ วอชิงตัน โพสต์, ไวซ์ และพิพิธภัณฑ์เทต โมเดิร์น (Tate Modern) ในกรุงลอนดอน

"รามาไม่ได้เป็นแค่ภรรยาของผม แต่เป็นศิลปินที่ยอดเยี่ยม ซึ่งผู้คนควรรู้จักเธอด้วยตัวเธอเอง" มัมดานีเขียนไว้ในโพสต์บนโซเชียลมีเดียเมื่อวันที่ 12 พ.ค. เพื่อประกาศว่าทั้งคู่แต่งงานกันมาแล้วสามเดือน

ในการให้สัมภาษณ์ล่าสุดกับนิตยสารเดอะ คัต (The Cut) เธออธิบายประสบการณ์ของการก้าวมาเป็นสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งแห่งนครนิวยอร์กว่าเป็นเรื่อง "ราวกับความฝันไม่ใช่เรื่องจริง"

"ตอนที่ได้ยินครั้งแรก มันฟังดูเป็นทางการมาก และเหมือนว่า ไม่ใช่ว่าฉันรู้สึกว่าไม่คู่ควรนะ แต่มันเหมือนกับว่า ฉันเนี่ยนะ…? แต่ตอนนี้ฉันเริ่มโอบรับมันมากขึ้น และบอกกับตัวเองว่า 'มันมีวิธีอื่น ๆ ที่จะเป็นแบบนั้นได้'"

คำสัญญาแห่ง "ยุคสมัยใหม่" ของมัมดานี

นักการเมืองหัวก้าวหน้ากลุ่มมิลเลนเนียลผู้นี้ จะถือว่าเป็นนายกเทศมนตรีชาวมุสลิมและเชื้อสายเอเชียใต้คนแรกของเมือง ได้หยิบยกอัตลักษณ์รากเหง้าของตนเองขึ้นมาอย่างชัดเจน ท่ามกลางเมืองที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์

เขาทำให้ความเป็นมุสลิมของตนปรากฏอย่างเด่นเจนระหว่างการหาเสียง โดยเดินทางไปยังมัสยิดอย่างสม่ำเสมอ และเผยแพร่วิดีโอหาเสียงว่าด้วยวิกฤตค่าครองชีพของเมืองเป็นภาษาอูรดู

"เรารู้ดีว่าการยืนอยู่ในพื้นที่สาธารณะในฐานะชาวมุสลิมนั้น หมายถึงการต้องยอมสละความปลอดภัยบางอย่างที่บางครั้งเรายังพอหาได้เมื่ออยู่ในเงามืด" เขากล่าวบนเวทีปราศรัยเมื่อช่วงฤดูใบไม้ผลิที่ผ่านมา

มัมดานีกล่าวว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเมืองที่มีค่าครองชีพแพงที่สุดของสหรัฐฯ ต้องการให้พรรคเดโมแครตมุ่งเน้นไปที่การทำให้ค่าใช้จ่ายในเมืองสามารถเข้าถึงได้

"นี่คือเมืองที่ประชาชนหนึ่งในสี่ใช้ชีวิตอยู่ใต้เส้นความยากจน เป็นเมืองที่มีเด็กถึง 500,000 คนเข้านอนทั้งที่ท้องหิวทุกคืน" เขากล่าวกับบีบีซีในงานหนึ่งเมื่อไม่นานมานี้ "และท้ายที่สุด นี่คือเมืองที่กำลังเสี่ยงจะสูญเสียสิ่งที่ทำให้มันพิเศษไม่เหมือนใคร"

ข้อเสนอของเขา ได้แก่

นโยบายของเขายังรวมถึงการ "ยกเครื่อง" สำนักงานนายกเทศมนตรี เพื่อเอาผิดเจ้าของทรัพย์สินอย่างจริงจัง และการขยายที่อยู่อาศัยราคาย่อมเยาที่เป็นถาวรในวงกว้างอีกด้วย

ในช่วงการหาเสียง เขาเชื่อมโยงนโยบายของตัวเองเข้ากับท่าทางเชิงสัญลักษณ์ที่เห็นได้ชัดและกลายเป็นไวรัลบนโลกออนไลน์ เขาเอาตัวเองลงไปในมหาสมุทรแอตแลนติกเพื่อสื่อถึงนโยบายตรึงค่าเช่า และละศีลอดในช่วงเดือนรอมฎอนบนรถไฟใต้ดินด้วยเบอร์ริโต เพื่อเน้นย้ำปัญหาความไม่มั่นคงทางอาหาร เพียงไม่กี่วันก่อนการเลือกตั้งขั้นต้น เขาเดินเท้าตลอดความยาวของเกาะแมนฮัตตัน พร้อมหยุดถ่ายเซลฟีกับผู้มีสิทธิเลือกตั้งเป็นระยะ

แม้เขาจะยืนยันว่าตนเองสามารถทำให้นครนิวยอร์กมีค่าครองชีพที่ประชาชนจ่ายไหวมากขึ้นได้ แต่บรรดานักวิจารณ์ยังตั้งคำถามต่อคำสัญญาที่ทะเยอทะยานเหล่านี้

ผู้สมัครคู่แข่งอย่างแอนดรูว์ คูโอโม และนักวิจารณ์รายอื่น ๆ มองว่ามัมดานียังขาดประสบการณ์และมีแนวคิดสุดโต่งเกินไป สำหรับเมืองที่มีงบประมาณ 1.15 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ และมีพนักงานเทศบาลมากกว่า 300,000 คน

คูโอโม ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากผู้บริจาครายใหญ่และกลุ่มการเมืองสายกลาง รวมถึงการรับรองจากบิล คลินตัน ย้ำว่าประสบการณ์เป็นเรื่องสำคัญ โดยกล่าวว่า "ประสบการณ์ ความสามารถ การรู้ว่าจะทำงานอย่างไร การรู้ว่าจะรับมือกับทรัมป์อย่างไร รับมือกับรัฐบาลกลางอย่างไร และรับมือกับสภานิติบัญญัติของรัฐอย่างไร สิ่งเหล่านี้คือพื้นฐาน ผมเชื่อในการเรียนรู้งานระหว่างทำ แต่ไม่ใช่ในตำแหน่งนายกเทศมนตรีนครนิวยอร์ก"

ด้านเดอะ นิวยอร์ก ไทมส์ ไม่ได้แสดงจุดยืนสนับสนุนผู้สมัครคนใดในการเลือกตั้งขั้นต้นของเมือง และวิพากษ์วิจารณ์ผู้สมัครโดยรวม คณะบรรณาธิการระบุว่า วาระนโยบายของมัมดานี "ไม่เหมาะสมอย่างยิ่งต่อความท้าทายของเมือง" และ "มักมองข้ามข้อแลกเปลี่ยนที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ของการบริหาร"

คณะบรรณาธิการของสื่อชั้นนำประจำเมืองยังระบุด้วยว่า นโยบายตรึงค่าเช่าของเขาจะจำกัดอุปทานที่อยู่อาศัย

อิสราเอลและปาเลสไตน์

ในการจัดงานหาเสียงของมัมดานีครั้งหนึ่ง ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อไม่นานมานี้ ที่สวนสาธารณะในย่านแจ็กสันไฮทส์ ซึ่งเป็นหนึ่งในชุมชนที่มีความหลากหลายมากที่สุดของประเทศ เด็ก ๆ กำลังวิ่งและนั่งเล่นบนชิงช้า ขณะที่พ่อค้าแม่ค้าชาวละตินขายไอศกรีมและของว่าง

ในหลายมิติ บรรยากาศดังกล่าวสะท้อนความหลากหลายของนครนิวยอร์กได้อย่างชัดเจน ซึ่งชาวเดโมแครตจำนวนมากมองว่าเป็นจุดแข็งที่สุดของเมือง อย่างไรก็ดี เมืองแห่งนี้ก็ยังไม่พ้นจากความตึงเครียดด้านเชื้อชาติและการเมือง

มัมดานีกล่าวว่า เขาได้รับข้อความข่มขู่ที่มีลักษณะเกลียดชังชาวมุสลิมแทบทุกวัน ข้อความบางส่วนพุ่งเป้าไปที่ครอบครัวของเขาด้วย ขณะที่ตำรวจระบุว่า ขณะนี้อยู่ระหว่างการสอบสวนในคดีอาชญากรรมจากความเกลียดชัง

เขาบอกกับบีบีซีว่า การเหยียดเชื้อชาติสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาที่บิดเบี้ยวในระบบการเมืองสหรัฐฯ และวิพากษ์วิจารณ์พรรคเดโมแครตว่า "เปิดทางให้โดนัลด์ ทรัมป์ได้รับเลือกตั้งอีกครั้ง" และล้มเหลวในการยืนหยัดปกป้องชนชั้นแรงงาน "ไม่ว่าพวกเขาจะเป็นใครหรือมาจากที่ใดก็ตาม"

ท่าทีของผู้สมัครต่อสงครามอิสราเอล–กาซา ก็น่าจะเป็นอีกประเด็นที่อยู่ในใจของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

การสนับสนุนชาวปาเลสไตน์อย่างแข็งขันและการวิจารณ์อิสราเอลของมัมดานี ทำให้เขาขัดแย้งกับจุดยืนกระแสหลักของพรรคเดโมแครต สมาชิกสภานิติบัญญัติรายนี้เคยเสนอร่างกฎหมายเพื่อยกเลิกสถานะยกเว้นภาษีขององค์กรการกุศลในนครนิวยอร์กที่มีความเชื่อมโยงกับนิคมตั้งถิ่นฐานของอิสราเอล ซึ่งละเมิดกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ

มัมดานียังกล่าวด้วยว่า เขาเชื่อว่า เบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอลควรถูกจับกุม

มัมดานีถูกสื่อซักถามหลายครั้งให้แสดงจุดยืนว่า เขาสนับสนุนสิทธิในการดำรงอยู่ของอิสราเอลในฐานะรัฐยิวหรือไม่ และครั้งหนึ่งเขาเคยตอบว่า "ผมไม่สบายใจที่จะสนับสนุนรัฐใดก็ตามที่มีลำดับชั้นของความเป็นพลเมืองบนพื้นฐานของศาสนาหรือสิ่งอื่นใด ผมเชื่อว่า เช่นเดียวกับประเทศของเรา ความเสมอภาคควรถูกยึดถือเป็นหลักในทุกประเทศทั่วโลก นั่นคือความเชื่อของผม"

มัมดานียังย้ำด้วยว่า นครนิวยอร์กไม่มีที่ยืนให้กับการต่อต้านชาวยิว และเสริมว่า หากเขาได้รับเลือกตั้ง จะเพิ่มงบประมาณเพื่อรับมือและปราบปรามอาชญากรรมจากความเกลียดชัง