Mfahamu bilionea wa Uingereza aliyepata utajiri wake kwa kucheza kamari

Kuna kumbukumbu ya utotoni ambayo imesalia kwenye kumbukumbu ya Peter Done: ile ya kufinyiliwa uso chini kwa kutumia mto.

Mshukiwa alikuwa Fred, kaka yake mwenye umri wa miaka minne. Walilala kitanda kimoja hadi alipokuwa na umri wa miaka 15 katika nyumba yenye vyumba viwili juu na viwili vya chini katika Ordsall, inayojulikana kama "slum of Salford" nchini Uingereza. Dada wengine wawili pia walilala katika chumba kimoja.

Hadi wa leo huu mto hunipatia kiwewe," Dones anasema huku akicheka. "Labda nilikuwa mjeuri kidogo na alikuwa mkubwa kuniliko."

Lakini uhusiano mzuri na kaka yake ndio baadaye ulikuwa ufunguo wa mafanikio katika maisha yake.

Ndugu hao walipata njia ya kuepuka umaskini kwa kujenga himaya ya kucheza kamari, na kujikusanyia utajiri wa mamilioni ya dola ambao huangaziwa mara kwa mara kwenye Orodha ya Matajiri ya Sunday Times.

Ndugu wote wawili waliacha shule wakiwa na umri wa miaka 15 bila kuhitimu.

Hata hivyo, walipata kazi katika msururu wa tovuti za kamari huko Manchester. Kama baa, biashara hizi zilistawi katika maeneo maskini. Hawakuwa wametangazwa kuwa halali nchini Uingereza mnamo 1961.

Kulikuwa na kutoridhishwa kuhusu athari zao za kijamii na pia kuhusu maadili ya kamari.

Done aliendesha shirika la kamari akiwa na umri wa miaka 17, ingawa hakuruhusiwa kisheria kuingia.

Mmiliki alithamini uwezo wake katika hisabati. Alikuwa anasimamia uhasibu, akilihesabu dau, ushindi na hasara.

Mwishoni mwa miaka ya 1960, hizi zilikuwa sehemu za kutisha za kufanya kazi, zaidi kwa kijana. Walitawaliwa na wanaume na mazingira mara nyingi yalifanana na yale ya gereza.

Jambo linaweza kuwa la vurugu, haswa Jumamosi baada ya 3:00 usiku, wakati watu waliondoka kwenye baa.

"Hungeweza kuonyesha udhaifu," asema, "kwa sababu watu hawa wagumu wangetambua kuwa ulikuwa rahisi kutikisika."

Done na kaka yake walionyesha ustadi wa kusimamia maeneo haya, na Peter alipofikisha miaka 21 mnamo 1967, wote walikuwa na majengo yao.

Waliinunua kutoka kwa mtengenezaji wa vitabu aliyestaafu kwa pauni 4,000 wakati huo (sawa na dola 100,000 leo) - 1,000 ambazo Peter Done alikuwa amehifadhi kama malipo ya ununuzi wa nyumba na mke wake mpya.

Aliridhika kuchukua hatari hiyo kwa sababu tayari alikuwa na uzoefu wa miaka sita katika aina hiyo ya biashara, na siku zote alifikiri kwamba angeweza kuendesha duka bora zaidi kuliko wakubwa wake, ikiwa wangempa nafasi.

Akiwa na umri wa miaka 21, alijifunza mambo ambayo bado anathamini.

Siri ni huduma kwa wateja, Done anaeleza, kwa sababu hicho ndicho kitakachowarejesha wateja.

"Tuliwaita wateja wetu kama 'Bwana' na siku hizo hilo halikufanyika."

"Ikiwa mdau alishinda kwa kiasi kikubwa, mfanyabiashara wa kamari alikuwa akimrushia pesa hizo na kusema, 'Usirudi,' huku tukisema, 'Hizi hapa pesa zako, zifurahie!'

"Walipigwa na bumbuwazi. Lakini tulijua watarudi na hatimaye mbabe huwa anashinda."

Ndugu pia hawakupenda kwamba kumbi za kamari zilionekana kama "mashimo."

"Tunaboresha ubora."

Njia hiyo ilifanikiwa na akina ndugu walinunua majengo zaidi hatua kwa hatua, ya kwanza yakisimamiwa na dada zao, wakiunganisha biashara ya familia. Kufikia katikati ya miaka ya 1980, kulikuwa na zaidi ya maeneo 70 ya Betfred.

Lakini ilikuwa ni tukio wakati wa upanuzi huu unaoendelea ambao ulisababisha Peter Done kuachana na ulimwengu wa kamari.

Ndugu hao walilazimika kufikia suluhu nje ya mahakama na mfanyakazi katika mojawapo ya majengo mapya waliyokuwa wakinunua.

Hatua hiyo iliwapa motisha wa kuwekeza katika aina mpya ya biashara ambayo ilitoa usimamizi wa rasilimali watu na kulipia gharama za kisheria kulingana na usajili unaolipwa na mteja.

Hivi ndivyo Peninsula ilivyoundwa na Peter Done amekuwa Mkurugenzi Mtendaji wake kwa miaka 35. Kitovu chao kipya kimewekwa katika mnara wa vioo unaong'aa ambao unatawala anga ya Manchester.

Kutoka kwa afisi ya Done unaweza kuona Ordsall, pahali alikokulia. Peninsula imeendelea kukuwa kwa miaka kadhaa na sasa ina wafanyakazi 3,000, wanaohudumia zaidi ya kampuni 100,000 kote duniani, 40,000 kati hizo ziko nchini Uingereza.

Wateja wa kampuni hiyo waliongezeka kwa zaidi ya asilimia 12 wakati wa janga la corona, kwani kampuni kote ulimwenguni zililazimika kutathmini sera zao za rasilimali watu na usalama, iwe ni kufanya kazi kutoka nyumbani, umbali wa kijamii au sheria kuhusu chanjo. Baada ya muda, dau kwenye kazi yake inaonekana kuwa na mafanikio.

Lakini, katikati ya miaka ya 1980, ingawa biashara za usoni zilionekana kuwa nzuri, nafasi za kufaulu hazikuwa wazi sana, na ndugu hawa walilazimika kufanya uamuzi. Nani atakayeendesha kampuni?

Njia waliyotumia kuamua ni nani angeondoka Betfred ilifanywa kwa mtindo halisi wa kamari, kulingana na Peter Done.