Jinsi ubaguzi wa kila siku ulivyochochea ghasia za Ufaransa

Katika mfululizo wetu wa barua kutoka kwa waandishi wa habari wa Kiafrika, Maher Mezahi ambaye ni mkazi waUfaransa anaangazia jinsi ubaguzi wa rangi na Uislamu ulivyochangia ghasia zilizokumba mitaa ya nchi hiyo katika wiki iliyopita.

Machafuko ambayo yalienea nchi nzima baada ya polisi kumuua Nahel M, kijana wa umri wa miaka 17 mwenye asili ya Algeria, yametikisa jamii ya Ufaransa. Machafuko hayo yameelezwa kuwa hayajawahi kutokea katika suala la ukubwa na ukubwa.

Huko Marseille, mji ambao nimeuita nyumbani mwaka uliopita, utaratibu wa kipuuzi ulitatuliwa.

Alasiri zilikuwa za kuharakisha kumaliza kazi kabla ya maduka na usafiri wa umma kufungwa ili kuepuka machafuko yaliyokuwa yanakaribia.

Nyakati za ya jioni zilihusishwa na taharuki namikimbio sawa na mchezo wa paka-na-panya kati ya polisi na waandamanaji, huku milio ya sauti kubwa ya ving'ora vya magari, helikopta na fataki ikitawala.

Asubuhi zilikuwa za maonyesho ya mazungumzo Ufaransa na uchanganuzi wa kuegemea upande mmoja ambao mara nyingi ulionyeshwa kwenye televisheni za nchi hiyo.

Katika vipindi vivyo hivyo wasemaji wa vyama vya polisi, wachambuzi wa sheria na wanasiasa walijaribu mara kwa mara kueleza ni nani, nini, na - hasa - kwa nini ghasia hizo zilikuwa zikifanyika.

Ingawa mauaji ya Nahel yaliyofanywa na polisi yalilaaniwa kwa sauti moja baada ya ghasia hizo wengi waliuliza swali la zamani kuhusu uhamiaji nchini Ufaransa.

Kila wakati swali liliibuka: "Je! Raia wa Ufaransa wa kizazi cha tatu na cha nne wenye asili ya wahamiaji wameshindwaje kujumuika katika jamii ya Wafaransa?"

Na swali lililonigusa mimi binafsi: "Je, waaandamanaji hawaelewi kwamba wanaharibu mali yao wenyewe?"

Kwamba maswali kama hayo bado hayajajibiwa miongo kadhaa baada ya kuulizwa mara ya kwanza inanifanya nijiulize ikiwa wale wanaowauliza walikuwa wakitafuta majibu kwa dhati.

Katika hotuba yake maarufu ya kuanza kazi katika Chuo cha Kenyon nchini Marekani mwaka wa 2005, mwandishi wa vitabu wa Marekani marehemu David Foster Wallace alitoa mfano wa samaki wawili wachanga wakiogelea mbele ya samaki wakubwa, ambaye anawaambia: "Habari ya asubuhi wavulana. Maji yakoje?"

Wawili hao wanaendelea na shughuli yao kisha mmoja anamuuliza mwenzake: "Je! ni maji gani?"

"Umuhimu wa hadithi ya samaki ni kwamba kitu kilicho dhahiri zaidi, mara nyingi ndio ambacho ni ngumu zaidi kuona na kuzungumzia," Wallace alibainisha.

Kama kijana, Mualgeria, Muislamu ambaye alikulia Canada, uchunguzi wangu wa maisha ya kila siku nchini Ufaransa katika miezi michache iliyopita ni kwamba wimbi la ubaguzi wa rangi uliokithiri, uliopigwa marufuku ulichochewa na chuki ya Uislamu.

Wiki chache kabla ya mauaji ya Nahel, kulikuwa na mifano kadhaa ya vyombo vikuu vya habari na wasomi wa kisiasa wakitoa kauli za uchochezi kuhusu Waislamu na Waalgeria nchini Ufaransa.

Mwanzoni mwa Juni, Waziri Mkuu wa zamani Edouard Philippe alitoa mahojiano mapana ambapo alitoa wito wa mageuzi ya uhamiaji. Alisema kuwa baadhi ya Wafaransa hawafikirii wahamiaji wa kizazi cha pili au cha tatu kuwa Wafaransa kwa madhumuni ya "mtangamano, elimu, mtazamo wa kiraia" - na kwamba maoni haya yanapaswa kusikilizwa.

Bw Philippe aliendelea kusema kuwa tatizo jingine ambalo Wafaransa wengi wanalo kuhusu uhamiaji ni Uislamu.

"Ni madakuu, mada inayosumbua sana," alisema.

Hatimaye, alipendekeza kubatilishwa kwa mkataba wa nchi mbili ambao unarahisisha Waalgeria kuhamia Ufaransa.

Baadaye mnamo Juni, kituo maarufu cha habari nchini Ufaransa i, BFM TV, kilirekodi lango la shule ya kati mjini Lyon ili kuhesabu ni wanafunzi wangapi waliingia wakiwa na "abaya", vazi linalovaliwa na wanawake wa Kiislamu.

Ripoti hiyo ilikusudiwa kuumbia umma wa Ufaransa kwamba maonyesho ya wazi ya dini yalikuwa yakiingia mashuleni, yakipingana na fundisho la laïcité - dhana ya Kifaransa ya kutokuwa na misimamo ya kidini katika maeneo ya umma.

Wasichana hao kwa dharau walitembea hadi kwenye lango la nyumba zao na kuvua hijabu zao, kama sheria ya Ufaransa inavyotaka, na kulazimisha taasisi hiyo kukiri kwamba ilikuwa ikiwavua nguo.

Matukio hayo yalikumbusha insha ya Frantz Fanon ya Algeria Iliyofichuliwa, ambamo anachanganua utazamaji wa chombo cha kikoloni kwa wanawake wa Algeria waliofunika miili yao.

Mzozo wa abaya ulifuatiwa na tukio kwamba watoto wachache wa Kiislamu wenye umri wa kati ya miaka tisa na 11, huko Nice walikuwa na ujasiri wa kusali katika ua wa shule yao.

Meya wa Nice, Christian Estrosi, mkuu wa chama cha siasa za mrengo wa kulia, Eric Ciotti, na Waziri wa Elimu, Pap Ndiaye, wote waliwakemea watoto hao hadharani.

Siku chache baadaye, na wiki chache tu kabla ya Kombe la Dunia la Wanawake la Fifa 2023, mahakama ya Ufaransa ilipitisha marufuku kwa wanasoka Waislamu kuvaa hijabu.

Wakati afisa aliyemuua Nahel yuko kizuizini, watu wa mrengo wa kulia walimfanyia kampeni ya kumfadhili, ambayo ilipokea mchango wa €1.6m (£1.4m; $1.7m) kabla ya kufungwa.