Vijana wa Urusi walio na umri wa miaka 18 wanaopigana kufa kupona Ukraine

Uchunguzi wa BBC wa Urusi unaweza kufichua kwamba takribani vijana 245 wa Urusi wenye umri wa miaka 18 wameuawa katika mapigano nchini Ukraine katika kipindi cha miaka miwili iliyopita.

Wengi walijiunga moja kwa moja kutoka shuleni wakitumia fursa ya sheria mpya zinazowaruhusu kukwepa utumishi wa kijeshi na kwenda moja kwa moja katika jeshi la kawaida kama askari wa muda.

Baadhi ya wale walio kwenye orodha yetu waliuawa ndani ya wiki chache.

Idhaa ya BBC Urusi imekuwa ikizungumza na familia zilizofiwa ili kujua ni kwa nini wanafunzi wanaomaliza shule, ambao ndiyo kwanza maisha yao yanaanza, wanajiandikisha kifo katika vita vya kikatili vya Putin.

Mnamo Mei 7, 2025, wanafunzi wa Shule huko Chelyabinsk walishiriki katika sherehe ya kuadhimisha kumbukumbu ya miaka 80 ya kumalizika kwa Vita vya Pili vya Dunia.

Watoto waliingia kwenye ukumbi wa shule wakipeperusha bendera za Urusi na Sovieti. Watoto hao pia walikuwa wamebeba picha za wanafunzi wa zamani ambao walikuwa wameenda kupigana katika vita vikubwa nchini Ukraine.

Moja ya picha hizo ilikuwa ya Aleskandr Petlinsky, ambaye alijiunga wiki mbili baada ya siku yake ya kuzaliwa ya 18, na aliuawa siku 20 tu baadaye.

Mama yake Elena na shangazi Ekaterina walisimama kando ukumbini, wakitazama sherehe hiyo kwa machozi.

Baada ya kimya cha dakika moja kuheshimu wafu, Ekaterina alipanda jukwaani kuzungumza juu ya mpwa wake.

Sasha, kama alivyomwita, alikuwa mvulana aliyeazimia na mwenye shauku ambaye alipenda kufanya kazi katika sekta ya afya na alipata nafasi katika Chuo cha tiba cha Chelyabinsk.

"Lakini Sasha alikuwa na ndoto nyingine," Ekaterina aliongeza baada ya kupumzika. "Operesheni maalum ya kijeshi ilipoanza, Sasha alikuwa na umri wa miaka 15. Na alikuwa na ndoto ya kwenda mbele."

Alikuwa akimaanisha vita kamili nchini Ukraine, ambayo Urusi iliianzisha mnamo Februari 2022.

Sasha Petlinksy ni mmoja wa takribani watoto 240 wenye umri wa miaka 18 waliouawa nchini Ukraine katika kipindi cha miaka miwili iliyopita, kulingana na taarifa za chanzo zilizokusanywa na kuthibitishwa na BBC.

Tangu miezi ya kwanza ya vita nchini Ukraine, ushiriki wa vijana sana katika mapigano imekuwa mada ya mjadala nchini Urusi.

Hapo awali, mkazo ulikuwa juu ya kuandikishwa kwenye jeshi.

Vladimir Putin ameahidi mara kadhaa kwamba hakuna vijana watakaoitwa kufanya utumishi wao wa lazima wa kijeshi wakiwa na umri wa miaka 18 watakaotumwa kupigana nchini Ukraine.

Hatahivyo, mnamo Machi 2022, siku nne tu baada ya Putin kuahidi hakuna mtu atakayehusika katika 'operesheni hiyo maalum ya kijeshi', Wizara ya Ulinzi ilikiri kwamba baadhi yao walikuwa wametumwa katika eneo la mapigano.

BBC imethibitisha majina ya watu wasiopungua 81 waliouawa nchini Ukraine katika mwaka wa kwanza wa vita hivyo. Mamlaka ya Ukraine inadai kuwa imekamata "mamia" zaidi.

Jeshi halitumi tena wanajeshi wa kupigana nchini Ukraine, lakini kuna njia nyingine ambazo vijana sana wanaingizwa kwenye mzozo huo.

Wanajeshi wa Ukraine walipoteka sehemu za eneo la Kursk nchini Urusi mnamo Agosti 2024, askari waliokuwa wakilinda mpaka walikuwa miongoni mwa watu wa kwanza kushutumiwa.

Lakini kulingana na data iliyokusanywa na BBC, njia ya vijana wengi wa miaka 18 kuishia kwenye uwanja wa vita ni kwa kujiandikisha kama wanajeshi wa kandarasi.

Katika majira ya kuchipua ya mwaka 2022, mamlaka ya Urusi ilibadilisha sheria ili kuwahimiza kikamilifu wanaume wa umri wa kupigana kujiunga. Na tangu 2023, mamlaka za kikanda zimekuwa zikitoa malipo makubwa ya pesa kwa waajiri wapya.

Mbunge Nina Ostanina, ambaye ni mkuu wa Kamati kuhusu Familia, Wanawake, na Watoto, alionya kwamba mabadiliko hayo yatakuwa na matokeo mabaya kwa wanaomaliza shule.

"Watoto waliotoka tu darasani ambao wanataka kupata pesa leo kwa kusaini mkataba watakuwa hawajalindwa," alisema.

"Huduma ya mkataba - mustakabali mzuri"

Tangu kuanza kwa uvamizi huo, walimu wa Kirusi wametakiwa na sheria kuwa na madarasa yaliyotolewa kuhusu 'operesheni maalum ya kijeshi'.

Na huku vita vikiendelea, imekuwa kawaida kwa wanajeshi wanaorejea kutoka mbele kutembelea shule na kuzungumza kuhusu uzoefu wao.

Watoto wanafundishwa jinsi ya kutengeneza vyandarua vya kuficha na mishumaa, na hata wanafunzi wa shule ya chekechea wanahimizwa kutuma barua na michoro kwa askari walio mstari wa mbele.

Tangu watoto wa miaka 18 waruhusiwe kusaini kandarasi za kujiunga na jeshi, vyombo vingi vya habari vya kujitegemea vya Urusi vimeripoti kuwa shule zinaongeza juhudi za kukuza huduma.

Huko Perm, watoto wa shule walipewa vipeperushi na picha ya mwanaume wa makamo aliyevaa sare ya jeshi akimkumbatia mkewe na mtoto wake mchanga, na kauli mbiu: "Huduma ya mkataba, siku zijazo zinazostahili!"

Katika Mkoa Unaojiendesha wa Khanty-Mansisk, mabango yalionekana kwenye mbao za matangazo ya shule yakihimiza kila mtu "Kusimama bega kwa bega na Nchi yao".

Huko Krasnoyarsk, bango lenye kauli mbiu "Piga simu sasa" liliwekwa kwenye ubao wa darasa.

Mwanzoni mwa mwaka mpya wa shule tarehe 1 Septemba 2024, somo jipya liliwekwa katika mtaala.

Kurudi nyuma kwa enzi ya Usovieti, wanafunzi waandamizi wanafundishwa tena jinsi ya kutumia bunduki za Kalashnikov na mabomu ya kutupa kwa mkono kama sehemu ya kozi inayoitwa "Misingi ya Usalama na Ulinzi wa Nchi".

Katika mikoa mingi, waajiri wa kijeshi sasa wanahudhuria masomo ya taaluma katika shule na vyuo vya ufundi, wakiwaambia vijana jinsi ya kujiandikisha kama askari wa kandarasi baada ya kuhitimu.

Mnamo Aprili 2024, Konstantin Dizendorf, mkuu wa Wilaya ya Taseyevsky katika Mkoa wa Krasnoyarsk, alitembelea chuo cha ufundi cha mahali hapo ili kuzungumza na watoto kuhusu maisha yao ya baadaye. Alimchagua mwanafunzi mmoja maalum kwa sifa.

Aleksandr Vinshu mwenye umri wa miaka 18 alikuwa tayari ametangaza kwamba anataka kujiunga na jeshi. Vinshu alishikiliwa kama shujaa wa eneo hilo na kuruhusiwa kufanya mitihani yake ya mwisho mapema ili kujiandikisha haraka iwezekanavyo.

Miezi saba baadaye mnamo Novemba 2024, habari zilikuja kwamba Vinshu alikuwa ameuawa.

Ujumbe wa kwanza na wa mwisho

Kwa njia zao tofauti, na wote wawili walikuwa na umri wa miaka 18, Vitaly na Aleksandr walifika mstari wa mbele karibu wakati huo huo, mnamo Februari 2025.

Alina anakumbuka kwamba wakati Vitaly alikuwa bado katika mazoezi, walikuwa katika mawasiliano ya kila wakati. "Aliandika kwamba alijuta. Kwamba alikuwa na shida ya kulala," anasema.

"Mama, nimegundua kuwa huu sio utani," mama yake Anna anamkumbuka akimwambia. Baada ya mafunzo ya wiki mbili tu, Vitaly alipewa jukumu la upelelezi wa kijeshi.

"Mwanangu, umejifunza chochote katika mafunzo?" Alina alimuuliza.

Jibu halikuwa la kutia moyo.

"Mama, ili uwe mwanajeshi wa kweli, lazima usome kwa miaka mitatu!" alijibu. "Nimejifunza kidogo tu."

Mara ya mwisho Anna kusikia kutoka kwa Vitaly ilikuwa tarehe 5 Februari. Aliandika kwamba alikuwa akitumwa kwenye misheni ya mapigano.

"Ilikuwa misheni yake ya kwanza na ya mwisho," Anna anasema.

Mnamo tarehe 4 Machi, maafisa kutoka ofisi ya uandikishaji jeshi walimpigia simu Anna na kumwambia kwamba mtoto wake aliuawa mnamo 11 Februari 2025.

Alikuwa ametumikia wiki moja tu kwenye mstari wa mbele.

Mwili wake ulirudishwa Tayturka. Watu kadhaa walifika kutoa heshima zao kisha jeneza likapelekwa kwenye makaburi ya eneo hilo.

Maafisa wa utawala wa jiji walitoa hotuba katika mazishi hayo.

"Walisema alitoa maisha yake kwa ajili ya nchi yetu, kwamba alikuwa jasiri na akaenda kupigana. Mambo ya kawaida," anasema Misha. "Lakini kila mtu alikuwa akiuliza kwa nini alifanya hivyo, na kusema haikuwa na maana kwenda vitani katika umri mdogo hivyo. Watu wengi bado hawakuamini, ikiwa ni pamoja na mimi."

Familia na marafiki wa Vitaly hawakutoa maoni yoyote juu ya ukweli kwamba ushiriki wake katika vita ungeweza kusababisha vifo vya askari au raia wa Ukraine.

Kufadhaika sana

Mwezi mmoja baada ya kifo cha Vitaly, tarehe 9 Machi Aleksandr Petlinsky pia aliuawa.

Marafiki zake kutoka vuguvugu la vijana wa eneo hilo walichapisha ujumbe wa ukumbusho mtandaoni wakibainisha kuwa "alifariki akiwa katika majukumu ya kijeshi wakati wa Operesheni Maalum ya Kijeshi".

"Ilikuwaje hata akawepo na alikuwa ametimiza miaka 18 tu mwezi mmoja kabla???" mtu aliandika kwenye maoni hapa chini.

"Hakuna aliyeguswa wala hakuna anayejali"

Ingawa vifo vya Aleksandr na Vitaly vimeathiri sana marafiki na familia zao, ukweli kwamba watoto wenye umri wa miaka 18 wanajiandikisha na kuuawa nchini Ukraine hauonekani kuwa na sauti kubwa zaidi katika jamii ya Urusi.

Familia ya kijana mwingine ambaye alijiunga kutoka shuleni na kuuawa muda mfupi baadaye ilijaribu kufanya kampeni ya kuwazuia wahitimu wa shule za sekondari kupelekwa mstari wa mbele.

Daniil Chistyakov kutoka Smolensk, alikuwa chini ya miezi miwili baada ya siku yake ya kuzaliwa ya 18 alipouawa. Kama vile Aleksandr na Vitaly alikuwa amefika tu mbele. Familia yake iligundua kuwa anajiunga na jeshi siku ambayo alijiandikisha.

"Niliandikia mashirika mengi, nikijaribu kumfikia mtu, ili sheria ifutwe ambayo inaruhusu watoto wa miaka 18 kusaini kandarasi," mmoja wa jamaa zake aliiambia BBC. "Lakini hakuna mtu aliyependezwa au kujali."

Mamake Vitaly, Anna amejaribu na kushindwa kupata mamlaka kuwachunguza maafisa wa polisi waliomshikilia mtoto wake na ambao anaamini wanahusika na uamuzi wake wa ghafla wa kujisajili.

Katika juhudi zake za "kupata haki", pia aliandika barua ndefu kuhusu kesi ya mtoto wake kwenye kipindi cha mazungumzo cha Televisheni huko Moscow. Barua hiyo ilitumwa lakini hakuna mtu kutoka kwenye aliyewahi kwenda kuichukua kutoka ofisi ya posta.