Marais 6 ndani ya miaka 4: Kwanini taifa hili ni vigumu kuliongoza?

Pedro Castillo alikuwa rais wa mwisho kuondolewa, lakini yeye na watangulizi wake wanagawana muda mfupi waliohudumu madarakani

Mrithi wake, Dina Boluarte aliyeapishwa hivi karibuni, anakuwa rais wa kwanza mwanamke katika historia ya Peru, lakini pia kiongozi wa sita wa taifa hilo la Peru tangu 2018 (Pedro Pablo Kuczynski, Martín Vizcarra, Manuel Merino, Francisco Sagasti, Pedro Castillo na Dina Boluarte )

Hali ya hatari ni kwamba watu wengi wa Peru wamezoea kuishi nje ya siasa na misukosuko yake ya kudumu.

Lakini ni nini kinacholifanya taifa la Peru kutoongozeka?

Hali ya wasiwasi inayoendelea bungeni

Mara kwa marahali hii imejirudia katika miaka ya hivi karibuni. Vita vya kudumu kati ya Congress na rais huisha na kushindwa kwa rais, ambaye anaishia kuondoka madarakani.

Castillo alikuwa wa mwisho kuteseka.

Katika jaribio la wazi la kusimamisha kura ya hoja ya nafasi iliyo wazi dhidi yake katika Congress, alitangaza kwa kushangaza kuvunjwa kwa Bunge na kuundwa kwa serikali ya dharura.

Lakini saa chache baadaye, kwa kupuuza tangazo la rais, wabunge walikutana na kumuondoa rais, ambaye aliachwa mikononi mwa Polisi na Ofisi ya Mwendesha Mashtaka, akishutumiwa kwa uasi.

Hali hiyo inatokana na Katiba ya Kisiasa ya Peru, iliyoidhinishwa mwaka wa 1993, ambayo inathibitisha kuwa urais wa Jamhuri unabaki wazi kutokana na "kutoweza kuhudumu kwa maadili au kimwili, iliyotangazwa na Congress" .

Hii imefungua mlango kwa nafasi hiyo kuwa aina ya upanga wa Damocles ambao unaning'inia kabisa juu ya kichwa cha rais na ambao unaweza kumwangukia mara tu kura 87 zinazohitajika zitakapokusanywa bungeni.

Hivi ndivyo ilivyotokea kwa Castillo, Vizcarra mnamo 2020 na wakati Alberto Fujimori alipokimbilia Japan mnamo 2000 Congress ikalazimika kutangaza kuondolewa kwake.

Upekee huu wa kikatiba unaeleza kwa nini marais wa Peru wana nafasi dhaifu zaidi.

Wabunge waliofuatana wamegundua kuwa utaratibu wa nafasi hiyo unawapa uwezekano wa kumkabili rais na hawajasita kuutumia.

Hadi imefikia wakati ambapo wataalamu wanaeleza kuwa maana ya asili ya sheria hiyo imepotoshwa.

Kama Omar Cairo, profesa wa Sheria ya Kikatiba katika Chuo Kikuu cha Kipapa cha Kikatoliki cha Peru, aliiambia BBC Mundo, "Peru ndiyo nchi pekee duniani ambayo ina taasisi ya nafasi ya watu wasio na maadili. Lakini ukosefu wa maadili, ambao uko kwenye katiba za Peru tangu 1839, inadai kutokuwa na uwezo wa kiakili wa rais".

"Sasa wakati wowote wabunge wanaona rais hana maadili, wanaweza kumuondoa kwa hiari yao kwa nguvu ya kura tu, na neno hilo lisilo la maadili ni jambo la kipuuzi sana siku hizi."

Na hili linaongeza mgawanyiko unaopatikana ndani ya vikundi vya kisiasa vya Peru katika miaka ya hivi karibuni.

Cairo anaeleza kuwa "Bunge halijumuishi kambi imara za bunge, bali ni wingi wa makundi madogo yanayojibu zaidi maslahi fulani kuliko mipango au itikadi, na hii inafanya kuwa vigumu sana kwa marais kupata uungwaji mkono katika Congress."

Kwa njia hii, taifa la Peru limekuwa adimu kwenye ramani ya mifumo ya kisiasa ya Amerika Kusini, ambapo tawala za mihula ya urais zinatawala.

“Peru sio utawala wa kibunge kama Waingereza au Wahispania, ambapo Waziri Mkuu au Rais wa Serikali anachaguliwa na manaibu Bungeni, bali Rais anachaguliwa moja kwa moja na kura za wananchi. "Kuwepo kwa nafasi hiyo kumeruhusu utaratibu wa hiari wa kumwondoa madarakani rais, sheria ambayo haipo katika nchi nyingine za ukanda wetu"

Chaguo la serikali

Hata hivyo, rais wa Peru anabakiza baadhi ya mamlaka ambayo yanamlinda dhidi ya meno makali ya Congress na pia kusaidia kueleza kwa nini serikali na bunge wanaishi katika mvutano wa kudumu nchini Peru.

Kulingana na Magna Carta, rais anaweza kuvunja bunge ikiwa mara mbili atakosa kuwa na Imani na serikali .

Jaribio la mwisho la Castillo kusalia madarakani lilihusisha kutangaza kuvunjwa kwa Bunge la Congress, miongoni mwa hatua nyingine za kipekee zilizochukuliwa kuwa kinyume na katiba na wachambuzi wengi na Ofisi ya Mwendesha Mashtaka na ambayo ilisababisha kukamatwa kwake, akituhumiwa kwa uasi na uhalifu mwingine.

Kwa njia hii, alifuata nyayo za Alberto Fujimori, rais wa zamani aliyetukanwa na Castillo na wafuasi wake wengi, ambaye mnamo 1992 aliamuru kufungwa kwa Bunge.

Novemba mwaka jana, Castillo alihakikisha kwamba bunge limekosa imani kwa msimamo wake dhidi ya sheria ya kura za maoni nchini humo.

Iwapo bunge lingekataa mara ya pili , lingemlazimu rais huyo kulivunja

Lakini Congress ilikanusha kwamba hata ile iliyodhaniwa kunyimwa imani kwa mara ya kwanza ilitokea na kukata rufaa kwa Mahakama ya Kikatiba, ambayo ilikubaliana nayo kwa muda.

Lakini bunge lilikana kwamba hata hatua ya kwanza ya kukosa Imani naye ilitokea na kukata rufaa katika mahakama ya kikatiba , ambayo ilikubaliana na bunge hilo.

Ilikuwa mvutano kati ya Bunge na Castillo kabla ya mgogo wa mwisho siku ya Jumatano kumaliza uongozi wake.

Na iwapo kuna rais mpya , kuna sababu ambapo anaweza kuondolewa kama matangulkizi wake.

Kipi kinaweza kutokea kati ya Dina Boluarte na Bunge

Makamu huyu mpya wa rais , Dina Bolouarte , alianza muhula wake akitaka maridhiano katika bunge la Congrees na kujenga serikali ya Umoja.

Lakini ijapokuwa idadi kubwa ya wabunge wamepiga kura ya kumuondoa Castillo na kumfanya yeye kuwa rais mpya , sio wazi kwamba atapata uungwaji mkono kuunza serikali thabiti.

Boluarte hana wabunge wanaomuunga mkono katika bunge. Kwa Cairo uongozi wake huenda ukakabiliwa na matatizo kama hayo yaliomuondoa mtangulizi wake.

Huku sheria hiyo ya Vacancy ikiendelea kutumika , ni wazi kwamba pia yeye huenda takabiliwa na Meno hayo hayo ya Bunge.