Vita vya Ukraine: Jinsi Warusi wavyolichukua eneo la kusini mwa Ukraine na kukwama

Wakati Urusi ilivamia Ukraine mwaka mmoja uliopita, mojawapo ya mafanikio yao makubwa ya awali ilikuwa kusini mwa Ukraine. Ndani ya siku chache, wanajeshi wa Urusi waliokuwa wakishambulia kutoka Crimea walikuwa wameteka sehemu ya eneo la Ukraine kubwa kuliko Uswizi.

Mamlaka ya Ukraine bado haijaeleza kilichotokea kusini mwanzoni mwa vita. Ili kusaidia kujua kilichotokea, BBC ilizungumza na maafisa wa kijeshi, wanasiasa na wanaharakati.

Mnamo Februari 22, 2022 saa 7:15 alasiri, Katibu wa Baraza la Usalama la Ukraine Oleksiy Danilov alipokea kablasha jekundu lililokuwa na hati za siri.

Walionya kuwa maisha ya rais yalikuwa hatarini. Mara moja, Bw. Danilov aliwasiliana na mkuu wa huduma za usalama, waziri wa mambo ya ndani, waziri mkuu na Rais Volodymyr Zelensky mwenyewe.

Lakini viongozi wa Ukraine wamejizuia kutangaza sheria ya kijeshi kwa sasa.

Hakukuwa na uhamasishaji wa askari. Wiki kadhaa mapema, viongozi wa Ukraine walikuwa wameita maonyo ya nchi za Magharibi kuhusu uvamizi wa Urusi kuwa "ya hila" na kutoa wito kwa kila mtu kuwa mtulivu.

Bw Danilov anasema serikali ilikuwa na taarifa za kina kuhusu uvamizi huo uliopangwa, ikiwa ni pamoja na tarehe zake. "Tulitarajia mnamo Februari 22," anaelezea, akionesha ramani ya siri ya mkoa wa kyiv. Ikichukuliwa kutoka kwa kamanda wa Urusi, anasema hii inathibitisha ripoti za kijasusi kwamba mpango wa awali wa Urusi ulikuwa kuivamia siku mbili mapema kuliko walivyofanya.

"Lengo letu lilikuwa kuzuia hofu yoyote ndani ya nchi, kwa hivyo ilikuwa muhimu kuweka yote haya kuwa siri."

Ikiwa mamlaka ya Kiukreni ilijua mengi kuhusu mipango ya Moscow, kwa nini askari wa Kirusi waliweza kusambaratisha katika eneo la Kherson kusini haraka sana?

Ukanda mwembamba wa ardhi hutenganisha peninsula ya Crimea kutoka bara la Kiukreni na vilikuwa vizuizi vya asili kwa wanajeshi wa Urusi. Ndivyo ilivyokuwa kwa mtandao mkubwa wa mifereji ya umwagiliaji katika eneo la Kherson.

Vikosi vya Kiukreni vililazimika kuharibu madaraja yote ili kupunguza kasi ya kusonga mbele kwa Urusi. Lakini hilo halikutokea.

Bw Danilov anasema mamlaka kwa sasa inachunguza hili na haiwezi kutoa jibu hadi mchakato huu ukamilike: 'Lakini hatufichi ukweli huu, hatuuweki kwenye droo' .

Daraja la Chonhar linalovuka mlango wa bahari kati ya Crimea na Kherson lilikuwa limechimbwa, wafanyakazi wakuu wa Ukraine walithibitisha baada ya uvamizi huo. Lakini alipuuzilia mbali mapendekezo kwamba vilipuzi vilitatuliwa, akisema jeshi la uvamizi la Urusi lilikuwa kubwa mara 15 kuliko ulinzi wa Ukraine.

Wakosoaji wamesema kwamba ilikuwa ni kwa sababu ya sheria hii ya Kirusi kwamba daraja lilipaswa kuharibiwa.

Ni wazi kwamba vikosi vya Ukraine havikuwa tayari kwa hali ambayo wanajeshi wa Urusi wangepitia kwa urahisi eneo la kusini la Kherson.

Kwa hiyo, ilibidi waondoke katika eneo hilo mapema. Wakati wa kuondoka, ilichukua safu za magari ya kijeshi na askari saa mbili kuvuka Daraja la Antonivskiy karibu na jiji la Kherson, kulingana na Luteni Mwandamizi Yevhen Palchenko, ambaye alitetea daraja la juu la Dnipro.

Hii inaonesha kuwa Ukraine ilikuwa imejilimbikizia idadi kubwa ya wanajeshi karibu na Crimea.

"Unawezaje kuzuia mashambulizi yao wakati hatuna ulinzi wa anga?" Lt Palchenko anaeleza. "Ndege zao za kivita ziliingia na kudondosha rundo zima la mabomu, na kulipua kila kitu. Tulipoteza wanajeshi na vifaa vingi huko."

Kasi ilikuwa muhimu kwa mafanikio ya Urusi. Mbinu yao ilikuwa kukwepa miji mikubwa, kuizunguka, na kusonga mbele. Walipanga kuchukua Mykolaiv katika siku mbili na Odessa katika siku tatu, anasema Meja Jenerali Dmytro Marchenko, ambaye alitumwa kuandaa ulinzi wa Mykolaiv. Lakini mpango wa Urusi ulimalizika kwa kutofaulu.

Jenerali Marchenko alipofika, bado hakukuwa na mpango wa kutetea jiji hilo. “Nilipouliza ni wapi niliambiwa bado hawajachora ramani,” alisema.

Alichukua ramani ya barabara, akaigawanya katika sehemu nne, na akataja vitengo na makamanda wanaohusika na kila sehemu. Walitangaza uhamasishaji na haraka wakaandikisha maelfu ya watu. Wengi wa waliowasili tayari walikuwa wamehudumu katika jeshi.

Walianzisha vikundi vya kuzuia vifaru vilivyo na vifaa vya kurushia maguruneti na kupanga machapisho ya ishara ili kuonya kuhusu kukaribia mizinga ya Urusi. Tofauti na Kherson, madaraja yanayovuka mifereji ya umwagiliaji katika eneo hilo yaliharibiwa na vikosi maalum vilivyotumwa haraka vikiongozwa na Mbunge Roman Kostenko.

Wanajeshi wa Ukraine walipigana kwa bidii ili kupunguza kasi ya Urusi karibu na Daraja la Antonivskiy. Usiku wa manane mnamo Februari 25, vikosi vya Urusi vilianza kushambulia. Luteni Palchenko na kikosi chake cha mizinga walikuwapo kuwazuia.

"Kifaru changu kilishambuliwa na mfumo ulikuwa chini, kwa hivyo tulilazimika kufanya kila kitu kwa mikono, kama vile kwenye mizinga ya T-34 katika WWII."

Vikosi vya Urusi vilikuwa vingi sana, kwa hiyo Luteni Palchenko na kikosi chake walilazimika kurudi nyuma kutoka kwenye daraja.

Lakini alirudi huko mara kadhaa usiku huo. Mizinga yake ilifunika askari wa miavuli wa Ukraine, na kazi yao ilikuwa kuzuia askari wa Urusi kuvuka daraja.

Kijana huyo mwenye umri wa miaka 23 aliendelea kupokea heshima ya juu zaidi ya kijeshi nchini humo, Hero of Ukraine.

Upinzani wao ulimpa Mykolaiv siku chache zaidi kuandaa ulinzi wake. Uratibu na mawasiliano kati ya timu za kijeshi na za kiraia zilihakikisha matumizi mazuri ya wakati.

“[Gavana wa Mykolaiv] Vitaliy Kim alistaajabisha katika kuwasiliana na watu kuandaa msaada,” Meja Jenerali Marchenko alikumbuka. "Tulihitaji wachimbaji - walikwenda haraka kuchimba [mitaro]. Tulihitaji matofali ya zege na 'hedgehogs' za kuzuia vifaru katika nusu siku yote yalikamilika."

Raia wa eneo hilo walifuatilia kila mara harakati za askari wa Urusi na kusambaza kuratibu kwa wapiganaji wa Kiukreni. Watu wa kawaida waliharibu magari ya kivita na kuchukua wafungwa, Meja Jenerali Marchenko alisema.

"Tulisimamisha majeshi ya Urusi kwa sababu watu waliinuka," aliongeza.