Mji mmoja nchini Somalia ambapo kikombe cha chai kilinunuliwa kwa dhahabu

Hivi karibuni maiti ya kijana mmoja ilitolewa nje ya machimbo ya dhahabu eneo la Milho ambako shughuli kubwa ya uokoaji ilifanyika.

Kwa hivyo tunajua nini kuhusu eneo hili lenye utajiri wa dhahabu?

Malho, ambayo inaelezwa kuwa eneo ambalo dhahabu inachimbwa zaidi nchini Somalia, ni ya eneo la Sanaag, hasa chini ya wilaya ya kale ya Lasqory kwenye maji ya Bahari ya Shamu.

Eneo hilo liko katika eneo linalojulikana kwa jina la "Macagta" ambapo ndipo Milima ya Almadow inaanzia.

Kijiografia, eneo hilo lina vilima vya chini, tambarare, mabonde na yenye miteremko mikali. Maeneo haya yote ni misitu yenye mimea mingi na yenye miti minene.

Ni eneo ambalo lina maji mengi, na vijito hivyo vinapita kwenye maji yaitwayo "badowloho" na hivyo kurahisisha watu kukaa humo kwa muda mrefu, japo eneo hilo lina joto na baadhi ya watu kwenda mijini katika eneo la baridi wakati wa majira ya joto.

Je, dhahabu ya Milho ilianzaje?

Zamani Milho kilikuwa kijiji kidogo kilichotegemea wahamaji, lakini miaka mitano iliyopita kilianza kuwa kituo cha dhahabu ambapo watu wanaongezeka siku baada ya siku.

Kama tulivyonukuu kutoka kwa gavana wa zamani wa mkoa wa Mudug, Mohamed Yusuf Tigey, mmoja wa watu waliojishughulisha na biashara ya dhahabu huko Milho miaka ya hivi karibuni, kwa mara ya kwanza dhahabu hiyo ilikusanywa kutoka kwa uso wa ardhi kwa zana ambazo zilitafutwa kwa saa kadhaa.

Asubuhi, watu wengi walikuwa wakienda kwenye mto. Wakati huo, watu wengi waliofanya kazi walikuwa wenyeji, na hata wanawake na watoto walisakwa. Walikuwa wakinunuliwa kutoka na waliwasiliana na makampuni machache yaliyokuwepo wakati huo.

Baada ya muda, mchanga katika mito ulikusanywa, na kisha ukatenganishwa na hivyo dhahabu ikaingizwa ndani yake. Kazi inayoendelea kwa njia hii baadaye ilihamia kwenye uchimbaji wa mashimo. Kuchimba mashimo kulianza kwa mkono, na kisha mashine zilitumiwa kuunganisha chuma kwenye kuchimba.

Kisha ikawa ni wakati ambao watu waliongezeka, na walikuwa wakitoka sehemu mbalimbali. Jamii nzima katika eneo la Magacta imehamishwa kabisa kupitia mabwawa ya chumvi.

Milho ilianzishwa na kupewa jina la utani "mji wa dhahabu" na kuleta pamoja watu wengi wanaofanya biashara ya dhahabu, na majengo katika eneo hilo yakaongezeka. Maduka mengi, biashara na maduka yamefunguliwa.

Wakati kikombe cha chai kilinunuliwa kwa dhahabu

Mwanzoni mwa mwaka huu wa 2022, ilitokea kwamba katika jiji la Milxo, dhahabu ilichukua nafasi ya fedha, na kila kitu kiliuzwa kwa dhahabu.

Katika jiji hili, pesa za elektroniki ambazo hutumiwa kwa simu hutumika kununua vitu, na wakati huo kulikuwa na siku Athene ilikatwa na iliwezekana kununua dhahabu.

''Wakati Athens ilipoharibiwa, kila kitu kilisimama, na hapakuwa na njia ya kufanya biashara kwa sababu watu wengi hawakujuana walipofika huko.

Hakuna aliyemwamini mtu mwingine yeyote. Siku kadhaa baada ya mwanamke huyo kutorejea, walianza kuuza dhahabu, hata vikombe vya chai,'' alisema Mohamed Dahir Jama 'Toorey', mmoja wa wafua dhahabu wa eneo hilo.

Kwa wakati huu, kuna mamia ya mashimo yaliyochimbwa huko Milho, mengi yamechimbwa hadi mita 30 chini, na hakuna wahandisi wa kuunda mashimo kwa sababu inaweza kuwa hatari.

Kila shimo huchimbwa wapendavyo wanaume wanaoshiriki biashara hiyo.

Hii imesababisha hatari nyingi, kama vile mapango kuporomoka na kumuua kijana aliyeitwa Mohamed Syed Ali. Vile vile watu wapatao 10 tayari wameanguka katika mtaa huo, na baadhi yao hawakutolewa nje na hivyo kuwa makaburi.

Kuna takriban viwanda 15 vilivyoko katika eneo hilo, ambavyo vinajulikana kama "viwanda vyenye sayari", na ndivyo vinavyotenganisha mchanga unaoletwa kutoka kwenye shimo kuwa dhahabu na mchanga wa kawaida.

Katika eneo hilo, takribani kilo 5 za dhahabu hupatikana kwa siku, na inauzwa kwa dola 38 kwa gramu, kulingana na gavana wa zamani wa mkoa wa Mudug, Mohamed Yusuf Tigey, ambaye ni mmoja wa wataalamu wa biashara.

Dhahabu katika eneo hili. Alisema kwenye ukurasa wake wa Facebook kwamba Milho ni "jiji ambalo kituo kikuu cha uchimbaji dhahabu nchini Somalia kinapatikana".

Hiyo dhahabu haina kodi. Kuna wakati watu wa eneo hilo waliunda kamati ndipo ikaamuliwa kutoza dhahabu na mashimo yote mawili, kudhibiti uchimbaji na kuacha baadhi ya ardhi kwa ajili ya malisho ya mifugo.

Lakini utekelezaji wake haujaendelea. Hivi sasa, uchimbaji madini uko wazi kwa kila mtu, na eneo hilo halina udhibiti.