Kwa nini mkojo ulionekana kuwa wa thamani sana huko Roma hata ukatozwa ushuru?

Mkojo ulikuwa bidhaa yenye thamani sana katika Milki ya kale ya Kirumi.

Ulikusanywa kutoka kwenye vyoo vya umma na maeneo ya makazi na kutumika kama malighafi kutengeneza dawa ya meno.

Kodi yake ilitozwa, ambayo iliitwa 'vectigal urine'.

Mtawala wa Kirumi Vespasian alishikilia sarafu ya dhahabu hadi kwenye pua ya mtoto wake Tito na kuuliza, "Je, ina harufu mbaya?"

Tito akajibu, "Hapana."

Vespasian alisema, "Sarafu hazinuki, lakini sarafu hii inatoka kwenye mkojo (kodi iliyowekwa juu yake)."

Vespasian said, "Coins do not smell, but this coin comes from urine (taxes imposed on it)."

Mazungumzo haya kati ya Vespasian na mtoto wake Titus Flavius ​​Peter yamefafanuliwa na mwanahistoria wa Kirumi Suetonius.

Kwa mujibu wake, mazungumzo hayo yalifanyika takribani miaka 2,000 iliyopita, wakati Titus alipoelezea ushuru wa baba yake Vespasian kwenye biashara ya mkojo kuwa 'chukizo'.

Gaius Suetonius anajulikana kwa kuandika wasifu wa Kaisari 12 wa kwanza wa Roma.

Inasemekana kuwa kutokana na ukaribu wake na ikulu ya Roma, ameandika mengi kuhusu familia ya kifalme ya Roma.

Kando na Vespasian, Nero pia alitoza ushuru huu maalum kwa ununuaji na uuzaji wa mkojo huu.

Ushuru huu uliwekwa kwa ukusanyaji na utumiaji wa mkojo katika karne ya 1 BK na mfalme wa tano wa Kirumi Nero (wakati wa utawala wake Roma ilichomwa moto), lakini baadaye ilikomeshwa.

Inasemekana kwamba watu wa kawaida waligeuka dhidi yake, baada ya hapo iliondolewa. Katika mwaka wa 69, maliki wa Kirumi Vespasian, aliyekuja baada yake, alitekeleza tena kodi hii.

Mkojo ulipataje thamani?

OF Robinson ameandika kitabu kiitwacho 'Ancient Rome: City Planning and Administration'. Kwa mujibu wa kitabu hiki, kulikuwa na vyoo 144 vya umma huko Roma.

Anaandika, “Hizi njia za mkojo za umma zilikuwa na ndoo zinazoitwa 'dolia carta'. Mkojo ulikusanywa katika ndoo hizi. Mipango pia ilifanywa kuwaadhibu maafisa kwa kuchelewa kufanya hivyo.”

Kulingana na Mohi Kumar, akiandika juu ya Mambo ya Sayansi, “Mkojo ni chanzo kikuu cha urea, kaboni, nitrojeni na hidrojeni. Ikiwa itakusanywa kwa muda mrefu, urea hubadilika kuwa amonia.

Amonia ni mojawapo ya vitu vinavyotumika leo kusafisha vitu vingi kama vile kioo, chuma, madoa ya mafuta.

Kulingana na Mohi Kumar, amonia katika maji hufanya kama kisababishi magonjwa. Kwa hiyo mkojo ulitumika kulainisha na kuchafua ngozi za wanyama.

Kuloweka ngozi za wanyama kwenye mkojo kulifanya iwe rahisi kwa wafanyakazi wa ngozi kuondoa nywele na vipande vya nyama kutoka kwenye ngozi.

Wanaandika, “Madoa ya uchafu na mafuta, ambayo yana asidi kidogo, yanaweza kuondolewa kwa urahisi na amonia. Mkojo haung’arishi tu weupe bali pia hung’arisha rangi.”

OF Robinson anaandika katika kitabu chake, "Mkojo ulijazwa kwenye ndoo na kuwekwa kwenye jua na kubadilishwa kuwa amonia."

Matumizi ya mkojo

Nicholas Sokic aliandika katika makala iliyochapishwa katika gazeti la Vancouver Sun kwamba kwa sababu ya amonia, Warumi wa kale walitumia mkojo kung'arisha meno yao.

Lakini jeshi la Kirumi na kazi za sanaa za Kirumi zinatafiti. "Haiwezekani kwamba Warumi wote walifanya hivyo," anasema Mike Bishop, "na mshairi aitwaye Catullus hata anamdhihaki mtu kwa kufanya hivyo katika mojawapo ya mashairi yake."

Mwanahistoria na profesa wa falsafa katika Chuo cha Marist Joshua J. Mark anaandika kwamba katika Roma ya kale, waoshaji (watakasaji ) walitumia mawakala wa asili wa ung'arishaji kusafisha na kutumia mkojo wa wanyama.

Wanaandika kwamba walidharauliwa kwa kufanya hivyo. Hata hivyo, katika siku hizo, kulikuwa na waoshaji wengi ambao walifanikiwa na walipata pesa nyingi kwa kazi hii.

Kwa upande mwingine, mwanahistoria BK Harvey, ambaye anatafiti kuhusu Roma ya kale, ameandika juu yake. “Waoshaji walidharauliwa kwa kutumia mkojo katika kazi zao, lakini kwa upande mwingine walikuwa miongoni mwa wataalamu waliokuwa wanalipwa pesa nyingi sana huko Roma,” anasema.

Anaandika, “Wa-Dhobi wengi waliishi maisha ya starehe na kuwalipa wafanyakazi wao vizuri. Mkojo ulikuwa wa thamani sana kwao kiasi kwamba ulitozwa ushuru.”

Warumi hawakuoga wala kufua nguo katika nyumba zao. Hivyo ilibidi waende kwa wafuaji ili kusafishiwa nguo zao.

Prof. Joshua anaandika kwamba ushahidi wa kuwepo kwa waoshaji umepatikana pia katika Misri na Ugiriki.

"Madobi walikuwa wakijaribu kukusanya mkojo mwingi iwezekanavyo kutoka kwenye vyoo vya umma," anaandika.

Anasema, “Mkojo huu uliwekwa kwenye chombo kikubwa kisha nguo zikalowa ndani yake.

Watu wa kawaida waliombwa watembee juu ya vitambaa hivi huku wavisugua.

Kwa hili, uchafu na madoa viliondolewa kwenye nguo kama mashine ya kisasa ya kufulia."

“Njia hii ya kusafisha nguo iliendelea kwa muda mrefu. Hata baada ya Milki ya Roma kuanguka, watu waliendelea kufua nguo zao kwa mbinu ileile hadi sabuni ilipochukua nafasi ya mkojo.”

Simon Varnese na Sara Best wameandika utafiti kuhusu mada hii. Aliita mkojo 'dhahabu kioevu' na akaandika kwamba 'ulitumiwa kulainisha ngozi na kusafisha na kupaka rangi nguo na vitambaa vya sufu.'

"Hadi miaka ya 1850, mkojo ulibakia kuwa chanzo muhimu cha amonia kwa kupaka rangi na kusafisha nguo," aliandika.

Kodi ya mkojo

Malikia Mroma Nero alikomesha kodi ya mkojo, lakini mrithi wake Vespasian aliirejesha.

Curt Readman, ambaye anasoma historia na akiolojia, anaandika kwamba umma uliandamana dhidi ya hatua hii, ambayo ilisababisha Nero kufuta ushuru wa uuzaji wa mkojo.

Samuel McCox aliandika kwamba Nero alifilisi ufalme wote kwa sera zake. Seneti ilimtangaza Nero kuwa adui wa watu, kwa hivyo alijiua na vita vya wenyewe kwa wenyewe vikazuka huko Roma.

Vespasian aliibuka katikati ya machafuko haya. Alikuwa mtumishi wa umma anayejulikana kwa majukumu yake ya kifedha na kampeni za kijeshi.

Vespasian alipokuwa mfalme, alikuta hazina ya kifalme ilikuwa tupu.

Kulingana na Kurt Riedmann, katika muongo wake wa utawala alifaulu kurekebisha mfumo wa kifedha wa Roma.

Vespasian anasema, “Walikuwa na changamoto ya kuongeza mapato ya kodi mara tatu. Kwa hivyo, kama Nero, hawakuiondoa."

Watu hao ambao walikuwa wakipata pesa kutokana na mkojo walisimama kinyume na ushuru huu. Watu kama hao ni pamoja na wachuna ngozi za wanyama, wafanyakazi wa nguo, wasafishaji n.k. Walibadilisha jina la vyoo vya umma kuwa Vespasian.

Hata baada ya Vespasian, nchini Italia vyoo vimeitwa 'Vespasiano' na nchini Ufaransa 'Vespasian'.

Kufikia wakati Vespasian alipokufa mwaka wa 79 BK, Roma ilikuwa imekuwa taifa tajiri. Maneno yake 'pecunia non olette' bado yanatumika katika Kiitaliano leo kurejelea umuhimu wa pesa, bila kujali zinatoka wapi.

Imetafsiriwa na Lizzy Masinga