China, Urusi, Iran zinafaidika vipi kwa kumsaidia Nicolás Maduro kusalia madarakani nchini Venezuela?

Uhalali wa Rais wa Venezuela Nicolás Maduro unasalia kuwa mashakani baada ya uchaguzi wa Julai 28, ambapo alitangazwa mshindi na Baraza la Taifa la Uchaguzi linalounga mkono serikali (CNE).

Mwanadiplomasia mkuu wa Umoja wa Ulaya, Josep Borrell, hivi karibuni aliitaja serikali yake kuwa ya "mabavu" na "kidikteta", huku Waziri Mkuu wa Hispania Pedro Sánchez akirejelea ombi lake kwa mamlaka ya Venezuela kuchapisha rekodi za upigaji kura za kina ili uchaguzi uweze kukaguliwa.

Hili ni ombi ambalo limeungwa mkono na sehemu kubwa ya jumuiya ya kimataifa, ikiwa ni pamoja na Marekani, Umoja wa Ulaya na makumi ya mataifa mengine ya Amerika Kusini na duniani kote.

Wakati CNE imeshindwa kuzingatia utaratibu huu muhimu wa kuunga mkono matokeo, upinzani ulichapisha zaidi ya 80% ya dakika, kulingana na ambayo mgombea wake, Edmundo González Urrutia, sio tu alishinda lakini alifanya hivyo kwa tofauti kubwa.

While the CNE has failed to comply with this essential procedure to support the results, the opposition did publish more than 80% of the minutes, according to which its candidate, Edmundo González Urrutia , not only won but did so by a wide margin.

Licha ya maswali hayo, Maduro kwa mara nyingine tena ameungwa mkono wa watu watatu muhimu katika anga ya kimataifa: China, Urusi na Iran zilimpongeza kwa "ushindi" wake baada ya uchaguzi, na kuthibitisha kumuunga mkono kiongozi huyo wa Venezuela, ambaye serikali yake imekuwa chini ya ulinzi na vikwazo vya kimataifa katika miaka ya hivi karibuni.

Wawili wa kwanza ni wenye nguvu kubwa na wanachama wa kudumu wa Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa, wenye kura ya turufu, wakati wa tatu ni nguvu ya kikanda katika Mashariki ya Kati na moja ya nchi zinazoongoza duniani kwa uzalishaji wa mafuta na gesi.

Kwa upinzani dhidi ya nchi za Magharibi, serikali hizi tatu zimetetea mara kwa mara uhalali wa mamlaka ya Maduro na walikuwa miongoni mwa wa kwanza kumtambua kama mshindi wa uchaguzi wa Julai 28.

Maduro, kwa upande wake, amekuwa akisifu uhusiano ambao serikali yake inadumisha na nchi hizi, ambazo anaziona kuwa washirika wa kimkakati.

"Tunaungwa mkono na nchi zenye teknolojia ya hali ya juu katika kupambana na ndege zisizo na rubani, kupambana na ndege zisizo na rubani: dada yetu Urusi, dada yetu China, dada yetu Iran. Kwa hiyo mtu asikosee kuhusu Venezuela. Sisi ni taifa la amani," alisema. rais wa Venezuela wakati wa gwaride la kijeshi Julai 5 kuadhimisha uhuru wa Venezuela.

Kwa ripoti hii, BBC Mundo ilijaribu kuwasiliana na wasemaji wa serikali ya Maduro, pamoja na wizara za mambo ya nje na balozi za China, Urusi na Iran nchini Venezuela. Wakati wa kuchapisha makala hii hapakuwa na majibu.

Lakini uungwaji mkono wa nchi hizi umekuwa na umuhimu gani kwa Maduro katika muongo ambao amekuwa madarakani? Na wanapata faida gani kwa kumuunga mkono kiongozi wa Venezuela?

Msaada wa ziada

"Kama isingekuwa serikali hizo tatu, kuna uwezekano mkubwa kwamba serikali ya Maduro haingestahimili shinikizo la juu la vikwazo," anasema Joseph Humire, mkurugenzi mtendaji wa Kituo chenye makao yake makuu mjini Washington cha Jumuiya Huria Salama.

Humire anasema kuwa China, Urusi na Iran zinatoa msaada wa aina tofauti kwa rais wa Venezuela.

"Wote watatu wanampa uungwaji mkono wa kisiasa, lakini nadhani uungwaji mkono wao mkubwa ni kwamba wanalisha uchumi sambamba wa Venezuela. Hilo limekuwa muhimu sana kwa sababu, wakati uchumi rasmi wa Venezuela ulipokuwa ukidorora, wameweza kutumia mipango mbalimbali kusaidia.

Nchi inapata mafuta, chakula na bidhaa nyingine ili kuhimili mzozo wa kiuchumi," mtaalamu huyo alisema katika mazungumzo na BBC Mundo.

Evan Ellis, mtafiti wa Amerika ya Kusini katika Chuo cha Vita vya Jeshi la Marekani, anaamini kwamba msaada wa nchi hizi tatu umesaidia Maduro kukabiliana na vikwazo vya kimataifa na mawimbi ya maandamano ya ndani.

"Kwa miaka mingi, China, Urusi na Iran zimechangia kuishi kwa serikali kwa njia tofauti na wakati mwingine za ziada," Ellis aliiambia BBC Mundo.

"Mchanganyiko huu wa msaada kutoka China kwa upande wa kiuchumi, kutoka Urusi juu ya ulinzi, na kutoka Iran kutatua matatizo muhimu umesaidia Maduro kupinga. Wamempa uungwaji mkono wa kisiasa na kiuchumi,” anaongeza.

"Over the years, China, Russia and Iran have contributed to the survival of the regime in different and sometimes complementary ways," Ellis told BBC Mundo.

“This combination of support from China on the economic side, from Russia on defense, and from Iran to solve important problems has helped Maduro to resist. They have given him both political cover and economic support,” he adds.

Msaada wa China

Sehemu kuu ya msaada wa China inaonekana katika kiwango cha mikopo ambayo imetoa kwa Venezuela tangu kuwasili kwa Chavez.

Beijing imeikopesha Caracas takribani dola bilioni 59, zaidi ya nchi nyingine yoyote katika eneo hilo na, kwa kweli, karibu mara mbili ya dola bilioni 32 ilizoikopesha Brazil, kulingana na data ya 2023 kutoka kwenye taasisi ya maoni ya Inter-American Dialogue.

Urejeshaji wa mikopo hii kwa Venezuela ulihakikishwa na mauzo ya mafuta ya siku zijazo.

Ellis anaeleza kuwa fedha hizi ziliwasilishwa kati ya 2008 na 2015, na kwamba nyingi kati ya hizo zilikuwa aina ya mkopo wa miaka mitatu ambao ulilipwa kwa usafirishaji wa mafuta yasiyosafishwa.

"Mikopo hii iliacha kutiririka mnamo 2012 na ilianza tena baada ya mpito kutoka Chávez hadi Maduro, lakini ilimalizika mnamo 2015. Kuanzia wakati huo hadi 2019, China ilikuwa katika mchakato wa ujumuishaji na ukusanyaji, kwa hivyo kimsingi ilichofanya ni kupokea mafuta ya Venezuela. Uhakika kwamba (serikali ya Caracas) ina takribanI dola bilioni 10 pekee zilizosalia kulipa,” anasema.

Mtaalamu huyo anaeleza kuwa katika miaka ya hivi karibuni, China haijawekeza kiasi kikubwa cha fedha katika miradi yake ya mafuta na madini nchini Venezuela.

"Ikumbukwe kwamba, ingawa China haijatoa mikopo mipya, imeendelea kupokea mafuta ya Venezuela na pengine imeipa serikali ya Venezuela manufaa fulani kutokana na shughuli hizi, ambazo zimeongezwa katika miaka ya hivi karibuni," aliongeza.

Baada ya Marekani kuidhinisha vikwazo dhidi ya Venezuela mnamo 2019, Beijing ilichukua hatua za kupunguza hatari ambayo kampuni zake ziliwekwa wazi, haswa zile kama vile kampuni ya mafuta ya CNPC ambayo inaweza kudhurika kwa kufanya kazi ulimwenguni.

"Kwa hivyo China ilijaribu kuendelea kununua mafuta ya Venezuela, lakini kwa njia iliyofichwa. Walitumia makampuni huru ambayo yalipeleka mafuta kwenye ufuo wa Malaysia na kisha kuyahamishia kwenye meli nyingine kabla ya kuyaagiza China,” Ellis alisema.

Kulingana na ripoti katika vyombo vya habari vya biashara, na haswa na Reuters, baada ya kuanzishwa kwa vikwazo dhidi ya Venezuela, kulikuwa na kampuni za binafsi na wasafishaji ambao walijitolea kununua mafuta ghafi ya Venezuela, ambayo walichanganya na kuyathibitisha tena kuwa ya Malaysia wakati wa kuyasafirisha. kwa China.

"Imekuwa msaada wa mara kwa mara. Ununuzi wa mafuta wa China umetoa ukwasi kwa serikali ya Maduro, na kusaidia kuhakikisha kuwa ina pesa," Ellis anaongeza.

Ushirikiano kati ya nchi hizo mbili umeenea katika maeneo mengine. Wakati wa janga la Covid-19, China ilikuwa mshirika mkuu wa Venezuela, ikiipatia barakoa, dawa, suti za usalama wa viumbe na visafishaji hewa, kati ya vifaa vingine. Venezuela pia ilipokea mamilioni ya dozi za chanjo za Kichina dhidi ya ugonjwa huo.

Baadhi ya wataalamu wanasema msaada wa Beijing pia umewezesha hatua za serikali ya Venezuela kudhibiti ngazi ya kijamii na kukabiliana vikali kwa maandamano na upinzani.

"China imeuza baadhi ya silaha ambazo mamlaka sasa zinatumia kwa ukandamizaji, kama vile vifaa vya kutuliza ghasia na vifaru," anasema Joseph Humire.

“Magari haya makubwa meupe yanatengenezwa China. Vivyo hivyo na wale wanaoitwa viboko wanaonyunyizia waandamanaji maji ya kuwasha,” Ellis anaongeza.

Magari meupe ambayo Ellis anataja ni ya VN-4 yaliyotengenezwa na China. Kulingana na hifadhidata ya silaha ya Taasisi ya Kimataifa ya Utafiti wa Amani ya Stockholm (SIPRI), Beijing inakadiriwa kuwa ilitoa takribani magari 120 kama hayo kwa Walinzi wa Kitaifa wa Bolivia.

China pia imekuwa mtoaji wa teknolojia ya uchunguzi na usalama wa mtandao ambayo kwa mujibu wa wataalamu, serikali ya Maduro inaitumia kudhibiti wapinzani.

Mfumo wa "Carnet de la Patria", ambao serikali hutoa aina tofauti za misaada ya kifedha kwa raia, ulitengenezwa kwa msaada wa kampuni ya ZTE ya China.

Kulingana na uchunguzi wa vyombo vya habari vya Venezuela, mfumo huu unajumuisha taarifa kutoka kwa taasisi nyingi za umma, kutoka kwa Masjala ya Uchaguzi hadi ofisi ya ushuru, pamoja na data juu ya umiliki wa akaunti katika benki za serikali, akaunti kwenye mitandao ya kijamii na taarifa kuhusu misimamo ya kisiasa.

Beijing pia imempa Maduro bima kubwa ya kisiasa katika miaka ya hivi karibuni. Julai 29, saa chache baada ya CNE kutangaza kuwa Maduro ameshinda uchaguzi wa urais, China ilimpongeza rais, ikipuuza malalamiko ya upinzani na ukweli kwamba chombo chenyewe cha uchaguzi hakikutoa matokeo ya kina na ya kukaguliwa ambayo yangeruhusu uhakiki wa kile kilichotokea.

Vile vile, mwaka wa 2019, Beijing na Moscow zilipinga azimio la Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa lililotaka "uchaguzi huru" nchini Venezuela, huku kukiwa na maswali kuhusu uchaguzi ambao Maduro alikuwa amechaguliwa tena kwa muhula wa pili.

Kisiasa, China na Venezuela ziliinua kiwango cha uhusiano wao mwaka mmoja uliopita kwa kutangaza kuanzishwa kwa "muungano wa kimkakati" wakati wa ziara ya Maduro huko Beijing.

Msaada wa vitendo wa Iran

Ingawa wamedumisha uhusiano rasmi tangu 1960, kutokana na hadhi yao kama waanzilishi wa OPEC, haikuwa hadi serikali za Hugo Chávez na Mahmoud Ahmadinejad ambapo uhusiano kati ya Iran na Venezuela uliongezeka kwa kasi.

Katika miaka ya 2000, Caracas na Tehran zilianzisha muungano wa kimkakati na kutia saini zaidi ya mikataba 180 ya nchi mbili katika maeneo mbalimbali, yenye thamani ya zaidi ya dola bilioni 17 za Marekani.

Mengi ya makubaliano haya yalibaki kwenye karatasi, wakati mengine yalitimizwa kwa sehemu tu na kutelekezwa.

Uhusiano ulipotea baada ya kifo cha Chavez na baadaye Iran kutia saini makubaliano juu ya mpango wake wa nyuklia na Marekani na mataifa mengine yenye nguvu za Magharibi.

Hata hivyo, wakati wa urais wa Donald Trump, ambaye aliachana na makubaliano ya nyuklia na Iran na kuiwekea vikwazo vya mafuta Venezuela, uhusiano huo ulipata tena baadhi ya nguvu zake na kuifanya Tehran kuchukua jukumu muhimu katika kumuunga mkono Maduro.

"Msaada madhubuti wa vitendo kwa maisha ya serikali ya Maduro katika miaka ya hivi karibuni umetoka Iran," anabainisha Evan Ellis.

Na wakati Maduro alilazimika kukabiliwa na vikwazo mnamo 2019-2020, Iran ilianza tena uhusiano wake na Venezuela.

Ellis anadokeza kwamba hapo awali kulikuwa na makubaliano ambapo Iran ilituma Venezuela rasilimali za kemikali zinazohitajika ili nchi hiyo iweze kuzalisha petroli badala ya "dhahabu haramu" ya Venezuela.

Iran na Venezuela pia zimekuwa zikibadilisha mafuta ghafi ya Venezuela kwa mafuta mepesi ya Iran ambayo yanaweza kutumika kusaidia uzalishaji wa mafuta nchini Venezuela.

Imetafsiriwa na Lizzy Masinga