Je, mshindi wa Ballon d'Or anachaguliwaje?

Ballon d'Or, tuzo ya mtu binafsi ya kifahari zaidi ya mpira wa miguu, hutolewa kila mwaka na jarida la Soka la Ufaransa kwa mchezaji anayeonekana kuwa bora zaidi ulimwenguni.

Mshindi huchaguliwa na mfumo wa kupiga kura mara mbili.

Kwanza, waandishi wa habari kutoka France Football na L'Equipe hufanya kazi pamoja kutoa orodha ya pamoja ya wateule 30 rasmi, kulingana na uchezaji wa wachezaji wakati wa msimu uliopita. Mchakato huu wa uteuzi wa awali wakati mwingine hujumuisha idadi ndogo ya wachezaji wa zamani.

Kisha, mwandishi wa habari wa mpira wa miguu kutoka kila moja ya mataifa 100 bora yaliyoorodheshwa na FIFA anaalikwa kuwapigia kura wachezaji wao 10 bora, kwa utaratibu, kutoka kwenye orodha hii. Wachezaji 10 hupewa pointi 15, 12, 10, 8, 7, 5, 4, 3, 2, na pointi 1 kulingana na kiwango chao.

Mara tu waandishi wote wa habari wanapowasilisha wachezaji wao 10 bora, pointi huhesabiwa na mshindi wa Ballon d'Or huwa ndiye mchezaji aliyekusanya pointi nyingi zaidi kwenye kura, huku wengine wakiorodheshwa kutoka nafasi ya pili hadi thelathini.

Ikiwa wachezaji wanapolingana kwa pointi, hugawana idadi ya kura walizopata kwa awamu ya kwanza. Iwapo watalingana tena , idadi ya kura idadi ya pili ya pili hutumiwa.

Waandishi wa habari wanaoshiriki katika kura huagizwa kuzingatia mambo matatu:

Je, Ballon d'Or imewahi kufanya kazi mambo tofauti?

Ballon d'Or imebadilika sana kwa nama inavyotolewa tangu tuzo hiyo ilipoanzishwa mnamo 1956.

Hadi 1995, ni wanasoka wa Ulaya pekee waliostahili kupata tuzo hiyo. Kwa miaka 12 iliyofuata, wachezaji wa asili yoyote wanaochezea klabu ya Ulaya walistahili. Ni mwaka 2007 ambapo wachezaji wote kutoka kote ulimwenguni walijumuishwa.

Kati ya 2007 na 2015, nahodha na meneja wa kila timu ya kimataifa inayotambuliwa na FIFA walialikwa kushiriki katika kura ya mwisho, lakini kabla ya wakati huo na tangu wakati huo, ni waandishi wa habari pekee ambao walichangia.

Kuanzia mwaka 2010 hadi 2015, FIFA ilishirikiana na Soka ya Ufaransa kuwasilisha tuzo hiyo, inayojulikana kama FIFA Ballon d'Or.

FIFA sasa inatoa tuzo yake yenyewe, inayoitwa Tuzo la Mchezaji Bora wa FIFA, lakini kwasababu kombe hili halijadumu miaka mingi, Ballon d'Or kwa ujumla linachukuliwa kuwa ndio kombe la kifahari zaidi.

Kabla ya 2022, upigaji kura ulitokana na uchezaji wa mchezaji kwa mwaka wa kalenda - unaojumuisha nusu ya misimu miwili tofauti katika ligi nyingi za wachezaji wa viwango vya juu - kabla ya kubadilishwa ili kujumuisha msimu mmoja kamili.

Vipi kuhusu Ballon d'Or ya wanawake?

Tuzo ya wanawake, inayojulikana kama Ballon d'Or Féminine, iliundwa mnamo 2018.

Tuzo hiyo imechukuliwa mara mbili na wachezaji wa kimataifa wa Uhispania Aitana Bonmati na Alexia Putellas, huku Mnorwe Ada Hegerberg na Mmarekani Megan Rapinoe wakishinda tuzo hilo mara moja moja.

Kuna tofauti kidogo katika jinsi tuzo ya wanawake inavyopigiwa kura - mfumo sawa wa uteuzi wa mapema unaofuatwa na jopo la waamuzi la waandishi wa habari hutumiwa, lakini ni waandishi wa habari 50 tu kutoka mataifa yaliyoorodheshwa juu wanaoalikwa kushiriki, badala ya 100.

Nani ameshinda mataji mengi zaidi ya Ballon d'Or?

Kwa kushinda kombe hilo mara nane, Lionel Messi ameshinda Ballon d'Or mara nyingi zaidi kuliko mchezaji mwingine yeyote.

Mpinzani wake wa milele Cristiano Ronaldo ni wa pili akishinda mataji matano, huku Johan Cruyff, Michel Platini na Marco van Basten kila mmoja akishinda matatu.

Alfredo di Stefano, Franz Beckenbauer, Kevin Keegan, Karl-Heinz Rummenigge na Ronaldo Nazario - kila mmoja alishinda mataji mawili - ndio wengine pekee walioshinda Ballon d'Or ya wanaume zaidi ya mara moja.

Kwa nini Ballon d'Or wakati mwingine hukosolewa?

Utoaji wa Ballon d'Or wakati mwingine huvutia ukosoaji kutoka kwa mashabiki na wataalamu.

Hapo awali, malalamiko yamezingatia ukweli kwamba tuzo hiyo kihistoria imekuwa ikipendelea viungo washambuliaji na washambuliaji bila kuwajali wachezaji wa safu ya ulinzi.

Ni mabeki wawili tu wa kati (Beckenbauer na Fabio Cannavaro) na kipa mmoja (Lev Yashin) wameshinda tuzo hiyo.

Tabia ya majaji kuwapigia kura wachezaji ambao timu zao zimeshinda tuzo kubwa zaidi za mwaka, kama vile Kombe la Dunia na Ligi ya Mabingwa, pia imezua utata hapo awali.

Wengine wanaamini kuwa utendaji wa timu haupaswi kuathiri kura na kwamba mchezaji ambaye amekuwa na uchezaji bora wa kibinafsi hapaswi kutengwa kwa sababu timu yake imefanya vibaya.

Aidha kutokana ukweli kwamba tuzo hili kuu hutolewa na waandishi wa habari, badala ya wachezaji, makocha au wataalamu wa zamani, wakati mwingine imesababisha ukosoaji.

Hatimaye, kwa baadhi ya mashabiki, dhana ya tuzo ya mtu binafsi katika mchezo wa timu hufanya Ballon d'Or kutokuwa na maana.

Mshindi wa Ballon d'Or ya 2025 atatangazwa lini?

Mshindi wa Ballon d'Or ya 2025 atatangazwa mnamo Septemba 22, 2025, wakati wa sherehe katika ukumbi wa Théâtre du Châtelet katikati mwa Paris.

Tuzo zingine zilizotolewa wakati wa sherehe hiyo:

Je, ni nani wagombea wa Ballon d'Or mnamo 2025?

Wachezaji wafuatao wanachukuliwa kuwa washindani wakuu wa Ballon d'Or ya Wanaume ya 2025, kulingana na uchezaji wao tangu Agosti 1, 2024, na dirisha la ziada la kimataifa na Kombe la Dunia la Klabu kabla ya Julai 31, 2025.

Ask me Anything [ Niulize Chochote] ni nini?

Hii ni nakala ya hivi karibuni kutoka kwa timu ya BBC Sport Ask me Anything [Niulize Chochote] . Ask me Anything ni huduma inayojitolea kujibu maswali yako.

Tunataka kukuambia usichojua na kukukumbusha kile unachojua.

Timu inachunguza kila kitu unachohitaji kujua na huzungumza na wafuatiliaji wa soka kwenye mtandao ikiwa ni pamoja na wataalamu wetu.

Tunajibu maswali yako na kwenda kukupa taarifa zilizo nyuma ya baadhi ya matukio makubwa zaidi ya michezo duniani.

Utangazaji wetu unaenea kwenye wavuti ya BBC Sport, programu, mitandao ya habari ya kijamii na akaunti za YouTube, pamoja na BBC TV na redio.

Imetafsiriwa na Dinah G na kuhaririwa na Ambia Hirsi