Marekani na Uingereza zaanzisha mashambulizi mapya dhidi ya Wahouthi nchini Yemen

Marekani na Uingereza zimefanya mfululizo mpya wa mashambulizi ya anga dhidi ya wapiganai wa Houthi nchini Yemen.

Pentagon ilisema kuwa mashambulio ya Jumatatu yaligonga shabaha nane, ikijumuisha eneo la kuhifadhia chini ya ardhi na uwezo wa kudhibiti makombora wa Houthi.

Waasi wa Houthi wanaoungwa mkono na Iran wamekuwa wakilenga meli wanazosema kuwa zina uhusiano na Israel na mataifa ya Magharibi zinazosafiri kupitia njia muhimu ya kibiashara ya Bahari ya Shamu.

Marekani na Uingereza zilisema zinajaribu kulinda "mtiririko huru wa biashara".

Taarifa ya pamoja iliyotolewa na Pentagon ilithibitisha "duru ya ziada ya mashambulio sawia na ya lazima" dhidi ya Houthis.

Taarifa hiyo iliongeza: "Lengo letu linabakia kupunguza mvutano na kurejesha utulivu katika Bahari ya shamu, lakini turudie onyo letu kwa uongozi wa Houthi: hatutasita kutetea maisha na mtiririko huru wa biashara katika moja ya nchi zenye nguvu zaidi ulimwenguni na njia kuu za maji katika uso wa vitisho vinavyoendelea."

Hili ni shambulio la nane la Marekani dhidi ya wapiganaji wa Houthi nchini Yemen. Ni operesheni ya pili ya pamoja na Uingereza, baada ya mashambulizi ya pamoja kutekelezwa tarehe 11 Januari.

Taarifa hiyo ya pamoja ilisema mashambulizi hayo yalifanywa kwa msaada wa Australia, Bahrain, Canada na Uholanzi.

Ndege za kivita za Marekani kutoka kwa meli ya USS Eisenhower zilihusika katika mashambulizi ya Jumatatu.

Ndege nne za ndege za kivita za RAF, zilizoungwa mkono na meli za mafuta za Voyager, zilijiunga na vikosi vya Marekani, Wizara ya Ulinzi ya Uingereza (MoD) ilisema.

"Ndege zetu zilitumia mabomu yaliyoongozwa na Paveway IV kulenga shabaha nyingi katika maeneo mawili ya kijeshi karibu na uwanja wa ndege wa Sanaa.

Maeneo haya yalikuwa yakitumika kuwezesha mashambulizi yasiyovumilika dhidi ya meli za kimataifa katika Bahari Nyekundu," MoD alisema.

"Kulingana na mazoezi ya kawaida ya Uingereza, uchambuzi mkali sana ulitumika katika kupanga mashambulizi ili kupunguza hatari yoyote ya kuuawa kwa raia, na kama ilivyokuwa kwa mashambulio ya hapo awali, ndege zetu zililipuliwa usiku ili kupunguza hatari kama hizo," iliongeza.

Waziri wa Ulinzi wa Uingereza Grant Shapps alielezea mashambulkizi hayo kama "kujilinda" dhidi ya "mashambulizi yasiyovumilika" ya Houthis dhidi ya usafirishaji wa wafanyabiashara.

"Ikiwa na lengo la kudhalilisha uwezo wa Houthi hatua hii itatoa pigo lingine kwa akiba yao ndogo na uwezo wa kutishia biashara ya kimataifa", aliandika kwenye X.

Inafahamika kuwa Spika wa Bunge la Uingereza Sir Lindsay Hoyle na kiongozi wa upinzani Sir Keir Starmer hawakufahamishwa mapema kuhusu mashambulizi hayo mapya.

Televisheni ya Al Masirah inayoongozwa na Houthi iliripoti mashambulizi katika majimbo ya Sanaa, Taiz na Bayda nchini Yemen, ikiwa ni pamoja na kituo cha anga cha al-Dailami karibu na mji mkuu.

Siku kumi baada ya shambulio la kwanza la pamoja la anga na la makombora lililosawazishwa kwa uangalifu na Marekani na Uingereza, Wahouthi wamesalia na msimamo mkali.

Wameendelea kurusha makombora mbalimbali katika meli zinazopita ufuo wa Yemen, katika kisa kimoja kimakosa wakilenga meli iliyobeba mafuta ya Urusi.

Chini ya Operesheni mpya iliyopewa jina la Poseidon Archer, mashambulizi yanayoongozwa na Marekani sasa yamefikia shabaha mpya, baada ya hapo awali kufanya mashambulizi kadhaa ya katika maeneo ya mashambulizi yanayotekelezwa na Houthi.

Haya, yasema Pentagon, yaliharibu makombora yalipokuwa yanatayarishwa kurushwa. Ujasusi wa Magharibi hivi karibuni ulikadiria kuwa angalau 30% ya hifadhi ya makombora ya Houthi ilikuwa imeharibiwa.

Hata hivyo Houthis, ambao hutolewa, kufunzwa na kushauriwa na Iran, ni wazi wamedhamiria kuendeleza mashambulizi yao dhidi ya meli ambayo wanashuku kuwa na uhusiano na Israeli, Marekani au Uingereza.

Haya yamewapatia umaarufu mkubwa nyumbani, ambapo Wayemeni wengi wamekuwa wakikerwa chini ya utawala wao wa kikatili.

Wanajulikana pia na watu wengi katika ulimwengu mzima wa Kiarabu kwa vile Wahouthi wanasema wanaunga mkono Hamas kama sehemu ya 'Mhimili wa Upinzani' unaoungwa mkono na Iran dhidi ya Israel.

-Hatua hiyo inajiri baada ya Rais wa Marekani Joe Biden na Waziri Mkuu wa Uingereza Rishi Sunak kuzungumza mapema Jumatatu.

Katika mazungumzo ya simu, Ikulu ya White House ilisema Bw Biden na Bw Sunak "walijadili mashambulizi yanayoendelea ya Wahouthi wanaoungwa mkono na Iran dhidi ya meli za wafanyabiashara zinazovuka Bahari ya shamu".

Walisisitiza "kujitolea kwao kwa uhuru wa usafiri, biashara ya kimataifa, na kuwalinda mabaharia kutokana na mashambulizi haramu na yasiyofaa," Ikulu ya White House ilisema.

Iliongeza: "Rais na waziri mkuu walijadili umuhimu wa kuongeza misaada ya kibinadamu na ulinzi wa raia kwa watu wa Gaza, na kuhakikisha kuachiliwa kwa mateka wanaoshikiliwa na Hamas."

Waasi wa Houthi walianza kushambulia meli za wafanyabiashara mwezi Novemba, wakisema walikuwa wakijibu operesheni ya kijeshi ya Israel ya ardhini huko Gaza.

Tangu wakati huo, kundi hilo limeanzisha mashambulizi kadhaa dhidi ya meli za kibiashara zinazopitia Bahari ya shamu, mojawapo ya njia za meli zenye shughuli nyingi zaidi duniani.

Kujibu, Marekani na Uingereza zilianzisha wimbi la mashambulizi ya anga dhidi ya maeneo kadhaa ya Houthi tarehe 11 Januari.

Mashambulizi hayo - ambayo pia yanaungwa mkono na Australia, Bahrain, Uholanzi na Canada - yalianza baada ya vikosi vya Houthi kupuuza makataa ya kusitisha mashambulizi katika eneo hilo.