Bangi za kutengeneza maabara zina madhara gani mwilini?

Katika miezi ya hivi karibuni, "bangi ya kutengenezwa"pia inajulikana kama K2, K9, au viungo, miongoni mwa majina mengine imekuwa tatizo kubwa la kitaifa huku kukamatwa kwa polisi na idadi ya watumiaji ikiongezeka katika vituo vikubwa vya mijini.

Inajulikana kwa sayansi kwa takribani miongo mitatu, vitu hivi vilitengenezwa hapo awali na kutumika kwa matibabu ya magonjwa mbalimbali, kama vile maumivu ya muda mrefu.

Baada ya muda, bidhaa hizi ziliishia kwenye soko haramu na sasa zinauzwa na wauzaji wa dawa za kulevya kama dawa ya kulevya yenye nguvu na madhara ambayo hayawezi kutabirika.

Lakini, baada ya yote, ni nini utaratibu wa utekelezaji wa dawa za K? BBC News Brasil ilisikia wataalamu kuelewa "njia" ambayo dawa hizi hupitia mwilini na athari zinazowezekana za matumizi haya.

Asili ya dawa za Ketamine

Mtaalamu wa sumu Maurício Yonamine, kutoka Kitivo cha Sayansi ya Madawa katika Chuo Kikuu cha São Paulo (USP), anaeleza kuwa bangi za kutengenezwa na kemikali ni kundi la dawa mpya ambazo zimeshinda nafasi muhimu katika soko haramu la kimataifa.

"Ili kukupa wazo, hadi sasa zaidi ya kemikali za bangi 300 tofauti zimetambuliwa na polisi kote ulimwenguni", anahesabu.

Kama ilivyoelezwa hapo awali, wazo la awali la wanasayansi lilikuwa kuunganisha, au kuzalisha tena kwa kemikali katika maabara.

Mojawapo ya shabaha kuu katika utafutaji huu wa matibabu mapya ilikuwa Tetrahydrocannabinol, inayojulikana kwa kifupi THC.

Madhumuni ya tafiti hizi za kisayansi ilikuwa kupunguza au kuzima athari za kisaikolojia za molekuli hizi, kuhifadhi uwezekano wa matumizi yao ya matibabu.

Bangi za aina hii ziliundwa katika maabara ili kuiga muundo wa kemikali sawa na ule wa THC na mabadiliko madogo ya kaboni, oksijeni, hidrojeni, na kadhalika.

Kazi hizi zote zilitokana na tafiti zilizofanywa kuanzia miaka ya 1960 na kuendelea, ambazo ziligundua mifumo ya endocannabinoid ya mwili wetu.

Kwa muhtasari, seli zinazounda mfumo wa neva katika ubongo, uti wa mgongo na neva za pembeni zina vipokezi maalum, ambapo molekuli zingine zinafaa.

Utaratibu huu ni zaidi au kidogo kama mlango: vipokezi ni kufuli na molekuli ni funguo.

Mkutano wa mambo haya mawili-ufunguo na kufuli; molekuli na vipokezi - inawakilisha kichochezi cha mfululizo wa athari zitakazofuata.

"Na tuna vipengele vitatu vinavyoweza kuingiliana na vipokezi hivi kwenye seli katika mfumo wa neva", anasema daktari wa magonjwa ya akili Dartiu Xavier, profesa katika Chuo Kikuu Kishiriki cha São Paulo (Unifesp).

Ya kwanza ya haya ni endocannabinoids, neurotransmitters zinazozalishwa na mwili yenyewe, kama vile anandamide.

"Ya pili ni phytocannabinoids, kutoka kwenye bangi. Na ya tatu ni cannabinoids iliyoundwa katika maabara", anaongeza daktari, ambaye amekuwa akitafiti utegemezi wa kemikali kwa miaka 40.

Na kukutana huku kati ya molekuli na vipokezi kunaweza kuwa na matokeo tofauti zaidi. Katika kesi ya endocannabinoids, iliyotengenezwa na mwili yenyewe, mchakato huu ni muhimu kwa kudhibiti hisia na tabia ya kihisia, kati ya mambo mengine mengi.

Bangi , kwa upande mwingine , kulingana na Xavier, husababisha "mabadiliko katika mtazamo na katika hisia".

"Matokeo yatategemea mtu na aina ndogo ya bangi iliyotumiwa, lakini baadhi ya madhara ni wasiwasi zaidi au kidogo, hisia ya utulivu, kupunguza kasi ya kufikiri na ufukara fulani wa mwitikio wa vichocheo vya mazingira", anaorodhesha.

"Baadhi ya watumiaji wanaweza pia kupata ugumu wa kuzingatia na mawazo ya mkanganyiko au mateso," anaongeza.

Kuhusu bangi za kutengeneza maabara, athari hizi ni kali zaidi na hazitabiriki. Hiyo ni kwa sababu zina nguvu ya hali ya juu.

"Watumiaji wa dawa za Ketamine (K drugs) wanaweza kuhisi raha kubwa na utulivu, lakini hii kawaida hufuatiwa na kuchanganyikiwa kwa akili, kuongezeka kwa wasiwasi, tachycardia, ukosefu wa uratibu wa magari, psychosis na kifafa", anaeleza Yonamine.

"Kuna hata matukio ambapo matokeo ni mabaya", anaongeza mtaalamu wa sumu.

Ugumu mkubwa hapa upo katika utofauti wa aina za bangi : kwa kuwa hili ni soko lisilo na udhibiti wowote na kuna urahisi katika kuendesha fomula za kemikali katika maabara, urekebishaji rahisi wa viambato hii unaweza kuzalisha narcotic mpya na madhara makubwa.

Kutoka kwenye mapafu hadi kichwani

Bangi za kutengenezwa kwenye maabara zinauzwa kwa njia mbalimbali. Baada ya kuandaa narcotic katika maabara, kioevu hiki kawaida hunyunyizwa kwenye aina yoyote ya mimea kavu, kama vile nyasi za kawaida, au kwenye vipande vya karatasi.

Wazalishaji wengine huongeza mimea yenye ladha na uvumba kwenye bidhaa ya mwisho, ambayo huwekwa kwenye mifuko kabla ya kuwafikia watumiaji chini ya majina ya biashara ya viungo vya K2, K9.

"Watumiaji huweka mchanganyiko huu kwenye mabomba au sigara ili kuweza kuvuta", anaeleza Yonamine.

Kuna matoleo yanayotumiwa hasa katika sigara za elektroniki.

Dawa hiyo humezwa kwa njia ya mdomo na kufikia mapafu, ambapo huingizwa na kuingia ndani ya damu. "Kutoka huko husafirishwa haraka hadi kwenye ubongo wa mtu, ambapo itasababisha madhara", anasema mtaalamu wa sumu.

Huenda umesikia kwamba K-dawa za kulevya zina "nguvu mara 100 zaidi ya bangi." Lakini hiyo inamaanisha nini ?

Kwa maneno mengine: muunganisho kati ya dawa hizi na vipokezi vya endocannabinoid vya seli za neva ni mkubwa zaidi na mkali zaidi ikilinganishwa na kile kinachotokea na neurotransmitters asili ya mwili au bangi.

"Na uhusiano huu utasababisha msururu wa athari zinazoelezewa na vyombo vya habari, ambapo mtu yuko katika hali iliyobadilika sana ya fahamu na kupoteza hisia zake", anaongeza Xavier.

Kulingana na mtaalamu wa magonjwa ya akili, tofauti kati ya madhara ya bangi na K-dawa za kulevya za kutengeneza maabara, kuweka uwiano sahihi, ni sawa kati ya kuwa na glasi ya bia au nusu lita ya absinthe. "Hata kama zina viambato sawa, athari yake kwa viumbe inaweza kuwa tofauti na kuzalisha tabia za kuharibu kabisa."

Xavier, ambaye alifanya kazi kwa miaka kadhaa katika huduma za dharura, anasema kwamba matumizi ya K drugs, inapaswa kusababisha kuongezeka kwa visa vya vijana ambao ni waathiriwa wa mshtuko wa moyo, kwa sababu ya mabadiliko katika mwili ambayo husababisha kuongeza kasi ya mapigo ya moyo na matukio mengine mabaya.

Mshtuko wa moyo hutokea mara nyingi zaidi baada ya umri wa miaka 50 na kwa jadi huhusishwa na mtindo wa maisha na magonjwa sugu kama vile kiwango kikubwa cholesterol, uzito mkubwa, kisukari na shinikizo la damu.

Yonamine, hatimaye, anaonesha kuwa madhara haya yote ya bangi ya yanaweza kudumu kutoka saa moja hadi sita, kulingana na kila uundaji.

Jinsi ya kutatua tatizo hili

Xavier anaona kwamba, katika historia yote, kuongezeka kwa upigaji marufuku wa baadhi ya dawa kuna athari ya kuibuka kwa aina hatari zaidi za utumiaji wa dawa.

"Mwishoni mwa karne ya 19, makampuni ya dawa yalitengeneza dawa katika maabara ambayo ingemaliza tatizo la kasumba: morphine", anadokeza.

"Miaka kumi baadaye, morphine ilikuwa tatizo kubwa zaidi la kiafya. Kisha maabara zikaja na suluhisho la uraibu wa mofini: heroini, ambayo leo bado ni tatizo kubwa katika sehemu za ulimwengu."

Daktari alitaja mfano mwingine: Marufuku katika Marekani, ambayo yalipiga marufuku uuzaji wa vileo mwanzoni katika karne ya 20.

"Hiyo ndiyo ilikuwa wakati pekee katika historia ya binadamu ambapo visa vya watu waliojidunga pombe kwenye mshipa vilirekodiwa", anaeleza.

"Hiyo ilikuwa kwa sababu ikiwa ulikuwa na shuruti ya kutumia pombe na kulikuwa na marufuku, ulijaribu kupata zaidi kutoka kwa kiasi chochote kilichopatikana."

Hatimaye, mtaalamu wa magonjwa ya akili anaonesha kwamba ongezeko kubwa lilihusiana na marufuku ya cocaine katika miaka ya hivi karibuni.

"Na historia sasa inajirudia na bangi za kutengeneza maabara kumesababisha aina hatari zaidi ya utumiaji wenye hatari kubwa hata kuua."

Kwa maoni ya Xavier, njia ya kukabiliana na matumizi mabaya na utegemezi wa kemikali haihusishi kukataza. "Ni muhimu kufanya kazi na vikundi vidogo vilivyo hatarini zaidi, kama vile vijana, na kufikiria juu ya tatizo linalowakabili'' anapendekeza.

"Lakini haina maana kuanza na hotuba ya uwongo, kwa mtindo wa 'bangi inaweza kuua'. Vijana hawatasikia."

“Mawasiliano mazuri kuhusu dawa za kulevya yanahusisha kuheshimu akili za watu, kuzungumza nao kwa uwazi na kusema ukweli daima”, anahitimisha mtafiti huyo.