Je, ni upi umuhimu wa Mto Litani katika vita kati ya Israel na Hezbollah?

Katika kila makabiliano ya kijeshi kati ya Israel na Lebanon, bila kujali ni upande gani unaopigana huko Lebanon, Mto Litani, moja ya mito muhimu zaidi ya Lebanon, huhusishwa.

Israel inasisitiza kuwa vikosi vya Hezbollah viondoke kaskazini mwa Mto Litani.

Mwezi uliopita, siku chache kabla ya kuanza kwa uvamizi wa ardhini kusini mwa Lebanon, Waziri wa Mambo ya Nje wa Israel, Israel Katz alisema, "Ikiwa dunia itashindwa kuiondoa Hezbollah nje ya Mto Litani, Israel itafanya hivyo."

Kwa upande wa chama hicho, kinasisitiza kubaki kusini mwa mto huo, kiasi kwamba Spika wa Bunge la Lebanon, Nabih Berri, alisema katika miezi ya hivi karibuni kwamba ni rahisi kuhamisha Mto Litani hadi kwenye mpaka na Israel, badala ya kuhama. Hezbollah ng'ambo ya mto.

Jiografia na mazingira ya idadi ya watu

Ni mto mrefu na mkubwa zaidi nchini Lebanon, wenye urefu wa kilomita 170, na takriban mita za ujazo milioni 750 kila mwaka.

Miradi mingi imeanzishwa ikitegemea mto ili kufaidika nayo katika kuzalisha nishati ya umeme na kilimo cha umwagiliaji na maji ya kunywa, kulingana na Mamlaka ya Kitaifa ya Mto Litani.

Mto Litani huanza chanzo chake katika kijiji cha Al-Aliq, kilichoko kilomita kumi magharibi mwa mji wa Baalbek. Unatiririka kusini hadi kujaza ziwa Qaraoun, kisha unageuka magharibi na kutiririka kwenye Bahari ya Mediterania karibu na mji wa Qasimiyeh kusini mwa Lebanon.

Mto Litani unagawanya kusini mwa Lebanoni katika visiwa viwili, vilivyounganishwa na madaraja makuu.

Eneo la kabla ya madaraja kuelekea mji mkuu Beirut linajulikana kama eneo la Litani Kaskazini, huku eneo la kuelekea mpaka na Israel likiitwa eneo la Litani Kusini.

Eneo la kusini mwa Mto Litani lina umuhimu wa kimkakati, kwani kuna maeneo ya kijeshi na miundombinu iliyoanzishwa na Hezbollah karibu na mpaka wa kaskazini wa Israel, na ukaribu wake wa kijiografia na Israel umeifanya kuwa mahali pa mapigano ya silaha kati ya pande hizo mbili.

Jumla ya eneo la kusini mwa Mto Litani ni takriban kilomita za mraba 850, na inakaliwa na watu wapatao 200,000, asilimia 75 kati yao wanatoka madhehebu ya Shia, maarufu ya Hezbollah, wakati asilimia 25 iliyobaki ni Sunni, Druze na Wakristo.

"Litani kiini cha mzozo"

"Retreat beyond Litani" sio kauli mpya ya Israel na haiwahusu Hezbollah pekee.

Mnamo 1978, wakati ambapo Hezbollah ilikuwa bado haijaanzishwa - Israeli ilivamia kusini mwa Lebanon kwa mara ya kwanza, na kuita kampeni yake ya kijeshi "Operesheni Litani."

"Operesheni ya Litani" ilikuja kujibu "Operesheni ya Kamal Adwan" iliyofanywa na wapiganaji wa Kipalestina kutoka Jumuiya ya Ukombozi wa Palestina, walipojipenyeza Israeli kwa njia ya bahari na kuchukua udhibiti wa basi la kiraia lililokuwa limewabeba Waisraeli, na kusababisha vifo vya makumi ya Waisraeli.

Mwaka 1982, Israel ilivamia kusini mwa Lebanon, na kufika Beirut na kuizingira kwa kisingizio cha "kukabiliana na makombora ya makundi ya Wapalestina", na pia kujibu jaribio la mauaji ya balozi wa Israel, Shlomo Argov, nchini Uingereza. Katika kipindi hicho, jina la Hezbollah liliibuka kama "upinzani wa Kiislamu".

Mnamo 2006, Hezbollah iliimarisha uwepo wake katika maeneo yanayozunguka mto, na katika shambulio la mpakani, iliweza kuwaua wanajeshi wanane wa Israeli na kuwakamata wawili, na kutaka kubadilishana mateka na Israeli, ambayo ilisababisha kuzuka kwa jeshi. vita vya kina kati ya pande hizo mbili zinazojulikana kama "Vita vya Julai" (kama inavyoitwa kwa kawaida nchini Lebanon) au "Vita vya Pili vya Lebanon" kama vinavyoitwa na Waisraeli.

Vita hivyo vilivyodumu kwa siku 33 mwaka 2006 vilimalizika kwa kutolewa kwa azimio nambari 1701 la Baraza la Usalama, lililotaka kusitishwa kikamilifu kwa mapigano nchini Lebanon, kuondolewa kwa majeshi yote ya Israel kutoka kusini mwa Lebanon, na kusitishwa kwa mashambulizi ya Hezbollah dhidi ya Israel.

Azimio hilo pia lilitaka kuundwa kwa eneo kati ya Blue Line na Mto Litani lisilokuwa na zana zozote za kijeshi au askari wenye silaha, isipokuwa wale walio wa Kikosi cha Wanajeshi wa Lebanon na UNIFIL.

Pande hizo mbili hazikutekeleza azimio hilo kikamilifu, hivyo Hezbollah ilisalia katika eneo kati ya Blue Line na Mto Litani, na miaka iliyofuata ilishuhudia ukiukwaji wa pande zote mbili, kulingana na Umoja wa Mataifa.

Lengo la Israeli ni nini katika kuwatoa Hezbollah nje ya mto?

Kwa muda wa mwaka mmoja, maeneo ya mpaka kati ya Lebanon na Israel yameshuhudia karibu kila siku mapigano ya silaha ambayo yamesababisha makumi ya maelfu ya raia kuhama makwao katika pande zote za mpaka.

Siku chache zilizopita, Israel iliamua kuvamia kusini mwa Lebanon kwa lengo la "kuondoa tishio kutoka kwa Hezbollah na kuwarejesha waaazi wa kaskazini kwenye makazi yao."

Mchambuzi wa masuala ya kisiasa wa Israel Yoav Stern aliiambia BBC kuwa "Israel inahofia kurudiwa kwa hali ya Oktoba 7 kwenye mpaka wa kaskazini. Eneo kati ya kusini mwa Mto Litani na mpaka lina sifa ya umbali wa karibu wa kijiografia unaowawezesha wapiganaji wa Hezbollah kujipenyeza katika miji ya Israel. ambayo ina maana ya kuteka nyara na kuua raia."

Je, Hezbollah itakubali kuondoka kuelekea kaskazini mwa Mto Litani?

Brigedia Jenerali Mstaafu Khalil Al-Helou anaamini kwamba “kila siku inayopita inafanya hili kuwezekana.

Kundi hilo lilipata msukosuko wa kimkakati baada ya kuuawa kwa Katibu Mkuu wake Hassan Nasrallah na viongozi wake wa daraja la kwanza na la pili, pamoja na kuharibiwa kwa maghala yake ya risasi na kuhamishwa kwa kambi yake maarufu kutoka vijiji na miji yake.

Al-Halou ameongeza kuwa "mtu hapaswi kutegemea shambulio la Iran lililodumu kwa saa mbili na hakuna uwezekano wa kurudiwa hivi karibuni, wala mtu asitegemee upinzani uliooneshwa na Hezbollah ya kusini, ambayo ilisababisha hasara kwa Waisraeli, kuacha. vita, kwani vita haviishii kwenye jeraha la kwanza."

Kuhusu mazingira ya hatua inayofuata, Brigedia Jenerali mstaafu Khalil Al-Helou anasema, “Vita vitamalizika kwa njia moja kati ya mbili: ama kwa hakika na kwa ushindi, au mazungumzo na maafikiano ambayo ni pamoja na kujiondoa kwa Hezbollah kaskazini mwa Mto Litani. , kutoipa kusini silaha, na Israeli ikiacha kukiuka anga, bahari na nchi kavu ya Lebanoni, pamoja na kusimamisha mfululizo wa mauaji.”

Mchambuzi wa masuala ya kisiasa Yoav Stern pia anaamini kwamba "ikiwa vita vya sasa kati ya Hezbollah na Israel vitamalizika, duru mpya ya ghasia bila shaka itaanza tena katika siku zijazo.

Licha ya umuhimu wa juhudi za kidiplomasia, wao wenyewe hawawezi kuzilazimisha pande hizo mbili kutopigana tena."

Imetafsiriwa na Lizzy Masinga na kuhaririwa na Yusuf Jumah