El General: Mwanamuziki aliyesaidia kumwangusha Ben Ali

Rapa wa Tunisia El General alikuwa na umri wa miaka 21 tu wakati video yake ya kusisimua ya Rais Lebled, au Bw President, iliposambazwa mitandaoni mwishoni mwa 2010.

Akiwa amesimama kwenye kichochoro chenye giza, chenye maji taka - kilichopambwa kwa michoro alimchora dikteta wa nchi hiyo wakati huo, Zine al-Abidine Ben Ali kwa njia ambayo hakuna hata mmoja aliyethubutu hapo awali.

Aliyezaliwa Hamada Ben Amor, wimbo mkali wa kijana huyo ulitoa sauti ya hasira, kufadhaika na kukata tamaa kwa kizazi kizima.

"Nilijua kungekuwa na matokeo, ambayo yalinitia hofu kutokana na umri wangu mdogo. Nilitambua hatari ya kile nilichokifanya," anaiambia BBC.

El Jenerali alikuwa anajulikana kwa kasi lakini kofia yake ikiwa imeshuka chini ya paji la uso wake, wachache walijua utambulisho wake halisi. Hata hivyo, huku waandamanaji wakiimba wimbo wake kote nchini, El General akakamatwa.

"Nilidhani huu ndio mwisho, unajua, kwa sababu wakati huo ukienda katika Wizara ya Mambo ya Ndani haungetoka tena."

Kwa bahati nzuri na labda kwa kushangaza, El General aliachiliwa baada ya siku chache. Kufikia wakati huu wimbo wake haukuwa tu wimbo wa mapinduzi nchini Tunisia bali umekuwa kilio cha maandamano kwa waandamanaji wanaounga mkono demokrasia kote Mashariki ya Kati, kutoka mitaa ya Misri hadi kwenye mitaa ya Bahrain.

Uso wa El General ulipamba ukurasa wa mbele wa jarida la Time, ambalo lilimuorodhesha miongoni mwa watu 100 wenye ushawishi mkubwa zaidi duniani.

Kufikia katikati ya Januari 2011, Ben Ali alikuwa ameikimbia nchi. El Jenerali na wale wote walioingia mitaani katika kile kilichojulikana kama Mapinduzi ya Jasmin walikuwa wameshinda.

Kwa bahati mbaya, demokrasia ilikuwa ya kukatisha tamaa watu wengi nchini Tunisia. Ingawa ilidumu huko, tofauti na katika nchi nyingine zilizoinuka wakati wa wimbi la mapinduzi ya Waarabu, serikali zilizofuata zilisaidia kidogo kuboresha hali ya watu wengi wa Tunisia.

Wanasiasa wengi walikuja kutazamwa kuwa wanapendezwa zaidi na ugomvi usio na maana na kujiona kuwa muhimu kuliko kuokoa uchumi unaoendelea.

Demokrasia ilionekana hivi karibuni na wengi kama sawa na machafuko, hali ya kisiasa na kuporomoka kwa sheria na utaratibu.

Hayo yote yalisababisha ushindi wa kishindo wa Kais Saied katika uchaguzi wa urais wa 2019. Profesa huyo wa zamani wa sheria aliahidi kuinusuru nchi kutokana na machafuko ya kisiasa na kiuchumi. Kilichofuata kinaelezwa na wakosoaji wake kuwa sawa na mapinduzi.

Baada ya kusimamisha bunge mnamo Julai 2021, rais anayependwa na watu wengi aliendelea kujipa mamlaka ya kutawala kwa amri. Mara tu baada ya hapo alifutilia mbali bunge, ambalo tangu hapo limebadilishwa na toleo bovu, ambalo kwa kiasi kikubwa lilivuliwa mamlaka ya kumpinga rais.

Bw Saied aliendelea kuvunja Baraza Kuu la Mahakama, ambalo lililinda uhuru wa mahakama, kabla ya kuwafuta kazi majaji zaidi ya 50.

Mwaka jana Bw Saied aliandika upya katiba baada ya kushinda kura ya maoni, ambayo ilikuwa imesusiwa na makundi mengi ya upinzani, na kujikusanyia mamlaka zaidi. Kilichofuata ni kukamatwa kwa makumi ya wale ambao wamempinga, kutoka kwa wanasiasa, wanasheria na waandishi wa habari hadi wasomi na wanaharakati.

Kwa El General, saa inaonekana kurudi nyuma kwa siku za hofu na ukandamizaji.

"Tuko chini ya udhibiti kuliko hapo awali. Hatujui kama tunaishi sasa au nyuma mwaka wa 2010. Mimi ni mmoja wa wengi wanaohisi kuwa nchi yetu iko hatarini. Bado tuko katika mshtuko. sitarajii kiwango hiki cha ukandamizaji."

Ingawa Bw Saied amekuwa na ufanisi mkubwa katika kukandamiza upinzani, amekuwa na mafanikio machache sana katika kupunguza bei.

Mfumuko wa bei unasukuma vyakula vingi zaidi ya bei ya hata watu wa Tunisia wa tabaka la kati na kuna uhaba mkubwa wa vyakula vikuu kama mchele, sukari na mafuta. Yote hayo, mchuuzi mmoja wa soko alilaumu, yanawalazimu baadhi ya watu kupekua takataka kando ya barabara ili kupata chakula.

Hakuna mahali ambapo ongezeko la umaskini linaonekana zaidi kuliko katika kitongoji kinachohangaika cha Ettadhamen katika mji mkuu, Tunis, ambapo ukosefu wa ajira kwa vijana umeenea sana.

Huku matumizi ya dawa za kulevya yakiongezeka, mmiliki wa gym huko, ambaye hakupendelea kutambuliwa, ameanza kutoa madarasa ya mchezo wa ndondi. Anatumai hii itawapa vijana kiburi na kupendezwa na kitu kingine mbali na mihadarati.

Kijana mmoja, akitokwa na jasho jingi kutokana na mazoezi makali, alieleza kuwa alilenga kufika kileleni mwa mchezo huo, ili aweze kushiriki mashindano ya masumbwi barani Ulaya.

"Nikipata nafasi ya kwenda nje ya nchi na kupigana, kitu cha kwanza nitakachofanya ni kufikiria namna ya kubaki huko. Siwezi kusema uongo, nikipata njia ya kufanya hivi sitarudi."

Cha kusikitisha kwake ni kwamba mmiliki wa gym baadaye alifichua kwamba mamlaka ya mchezo huo imekuwa na busara kwa mipango kama hiyo.

Alisema kwa sasa wanachukua hati za kusafiria za Watunisia wanaoshindana nje ya nchi na kuwasindikiza kwenda na kurudi kwenye mashindano.

Maelfu ya Watunisia wengine waliokata tamaa wanajiunga na idadi kubwa ya wahamiaji kutoka Kusini mwa Jangwa la Sahara kujaribu kufika Ulaya kwa boti ndogo za muda.

Cha kusikitisha wengi hawafanikiwi. Tangu 2014 karibu watu 28,000 wamekufa wakijaribu kuvuka bahari ya Mediterania kinyume cha sheria.

Wengi huokoka safari hiyo hatari sana. Kufikia sasa mwaka huu zaidi ya wahamiaji 60,000 wamewasili nchini Italia, mara mbili ya idadi ya kipindi kama hicho mnamo 2022.

Kadiri idadi inavyoongezeka, ndivyo pia azimio la EU la kuwazuia kuja. Hili ni jambo linalomletea faida kiongozi huyo wa Tunisia.

Licha ya kusema mapema mwaka huu kwamba hakuwa tayari kuwa mlinzi wa mpaka wa Ulaya, mapema wiki hii Bw Saied alikubali takriban $118m (£90m) kutoka Umoja wa Ulaya (EU) kusaidia kukabiliana na biashara ya kusafirisha watu nchini Tunisia.

$1bn zaidi inatolewa na EU kwa uwekezaji nchini Tunisia. Hii, ingawa, inategemea Bw Saied kukubaliana na masharti ya kifurushi cha dhamana cha $2bn kutoka Shirika la Fedha la Kimataifa (IMF). Hadi sasa amekataa kufanya hivyo.

Mkataba wa IMF unamtaka apunguze ruzuku za gharama kubwa na kupunguza nguvu kazi ya serikali iliyojaa, ambayo Bw Saied anajua haitapendwa sana na inaweza kusababisha uasi mwingine, wakati huu dhidi yake.

Kwa wakati huu angalau Bw Saied anasalia kuwa maarufu kwa kushangaza, ingawa kuna idadi inayoongezeka ya watu ambao wana wasiwasi mkubwa kuhusu mwelekeo nchini. Kuanzia hotuba za uchochezi kuhusu wahamiaji na kufungwa kwa wapinzani wake wa kisiasa, hadi kudhoofisha kwake bunge na mahakama kwa makusudi.

Mmoja wa watu kama hao ni El Jenerali, ingawa nyakati zimebadilika. Tangu mafanikio makubwa ya wimbo wake wa maasi, ameoa na kutulia ili kulea familia yake.

Sasa anaishi katika nyumba kubwa ya kifahari katika moja ya vitongoji vya soko kuu vya Tunis.

Baada ya kuona nchi yake ikiwa muathiriwa wa ukandamizaji unaokua tena, El General anasema alihisi kulazimishwa kurudi katika uandishi wa nyimbo.

Anasisitiza kuwa mashairi ya toleo lake la hivi punde zaidi ni pamoja na ukosoaji wa Bw Saied, ingawa wakati huu hakika hakuna rap ya mapinduzi.

Inaonekana El General ameridhika kuwaachia wanamuziki wa kizazi kipya pambano hili, ambao labda wana machache ya kupoteza.

"El General atabaki kuwa El General, lakini labda kuna mtu ambaye sasa angekuwa mwanamapinduzi kuliko mimi. Kama ilivyo kwenye soka, kwa mfano, tunasema Lionel Messi ni bora zaidi ya bora, na labda baada ya miaka michache kutakuwa na mtu anayecheza soka bora kuliko yeye."