Jinsi Urusi na nchi za Magharibi zinavyopigania ‘moyo’ wa Afrika

Wakati Urusi ikiwa imetengwa katika nchi za Magharibi kwa ajili ya kuendesha vita nchini Ukraine, zulia jekundu liliwekwa kwa ajili ya Waziri wa Mambo ya Nje Sergei Lavrov wakati wa ziara yake ya mataifa manne barani Afrika.

Ziara ya Bw Lavrov ilionyesha kuwa Urusi ingali na msuli wa kidiplomasia wa kuzipa changamoto nchi za Magharibi kwa mioyo na akili za serikali za Afrika, alipotembelea Misri, Ethiopia, Uganda na Congo-Brazzaville.

Mataifa mengi ya Kiafrika - ikiwa ni pamoja na Nigeria na Kenya, nchi zenye nguvu za kiuchumi za Afrika Magharibi na Afrika Mashariki mtawalia - zilipiga kura kuunga mkono azimio la mkutano mkuu wa Umoja wa Mataifa mwezi Machi, na kulaani "uchokozi" wa Urusi na kutaka kujiondoa kutoka Ukraine.

Hata hivyo, karibu nusu ya zote zilizojiepusha - 17 - zilitoka Afrika.

Nchi zilizo kwenye orodha hii ni pamoja na Afrika Kusini - ambayo inahisi kuwa na deni kwa Moscow kwa msaada wake katika vita dhidi ya utawala wa weupe walio wachache - na Uganda, ambayo inatazamiwa kushika uenyekiti wa Vuguvugu la nchi zisizofungaman na upande wowote, chombo cha kimataifa kilichoundwa wakati wa Vita Baridi na nchi ambazo zilitaka kukwepa kushikwa na ushindani kati ya madola ya Magharibi na kizuizi cha kikomunisti.

Katika mkutano na waandishi wa habari na Bw Lavrov, Rais wa Uganda Yoweri Museveni alisisitiza msimamo wake wa kutoegemea upande wowote kuhusu mzozo wa Ukraine.

"Hatuamini katika kuwa maadui wa adui wa mtu," alisema.

Kwa Bw Lavrov, ziara hiyo ilikuwa muhimu ili kupinga madai kwamba Urusi "inasafirisha njaa" barani Afrika. Alilaumu vikwazo vilivyowekewa Urusi na mataifa ya Magharibi kwa kupanda kwa bei ya nafaka.

Hakutoa msaada wowote kwa mataifa ya Afrika kukabiliana na athari za mzozo wa gharama ya maisha.

Linganisha hili na matangazo kutoka kwa mataifa ya Afrika yanayoahidi dola 1.3bn (£1bn) ili kukabiliana na njaa au mpango wa Misheni ya Kustahimili Kilimo na Chakula (FARM) inayoongozwa na Ufaransa kusaidia kilimo cha Afrika.

Rais wa Ufaransa Emmanuelle Macron yuko katika ziara yake ya Afrika wiki hii, akitembelea Cameroon, Benin na Guinea-Bissau.

Nchini Cameroon, alisema: "Tunalaumiwa na baadhi ya watu wanaosema kwamba vikwazo vya Ulaya ndivyo chanzo cha mzozo wa chakula duniani, ikiwa ni pamoja na Afrika. Ni uongo kabisa. Chakula, kama nishati, kimekuwa silaha za vita za Urusi."

Kukabiliana na maoni haya, Bw Lavrov alisema mzozo wa chakula ulianza na janga la Covid, lakini akakubali kwamba "hali ya Ukraine iliathiri zaidi soko la chakula".

Nchini Misri, Bw Lavrov alitoa hakikisho kwamba wasafirishaji wa nafaka wa Urusi watatimiza "ahadi" zao.

Uchumi wa Misri unategemea zaidi Urusi kuliko ule wa mataifa mengine mengi ya Afrika. Takriban 80% ya uagizaji wake wa ngano hutoka Urusi na Ukraine, na theluthi moja ya watalii wake wa kigeni ni Warusi.

Urusi pia imeweka msingi wa kinu cha nyuklia cha $26bn nchini Misri.

Kijadi, biashara ya Moscow na Afrika imezingatia ulinzi - kutoka kwa uuzaji wa bunduki za moja kwa moja hadi ndege za kivita. Hivi majuzi mamluki wa Urusi wametumwa Mali na Jamhuri ya Afrika ya Kati (CAR) kusaidia vikosi vya serikali kutuliza uasi.

Katika ziara yake Bw Lavrov pia aliangazia mkutano wa kilele kati ya Urusi na Afrika unaotarajiwa kufanyika nchini Ethiopia mwezi Oktoba, ambapo mikataba ya kibiashara na ulinzi inaweza kutiwa saini ili kuimarisha uhusiano.

Mjumbe Maalum wa Marekani katika Pembe ya Afrika Michael Hammer, ambaye pia anazuru Misri na Ethiopia, wakati Balozi wa Marekani katika Umoja wa Mataifa, Linda Thomas-Greenfield, atakuwa Uganda na Ghana wiki ijayo.

Mataifa ya Magharibi yana nia ya kujionyesha yenyewe na pengine kuzikumbusha nchi za Kiafrika kwamba inatoa mengi zaidi katika njia ya biashara na misaada.