TOOS, Gantaallo Iran ka yimid ayaa lagu qabtay Turkiga iyo Imaaraadka iyadoo qiimaha shidaalka uu fuustadii marayo $100

Markii ugu dambeysay ee qiimaha shidaalka iyo gaaska ay kor u kacaan heerkan oo kale waxay ahayd isla markiiba ka dib markii Ruushku ku duulay Ukraine Febraayo 2022.

Kooban

Tebin toos ah

  1. Mareykanka oo urur Islaami ah u aqoonsaday argagixiso

    “Maanta, Waaxda Arrimaha Dibadda waxay u aqoonsanaysaa Ururka Ikhwaanul Muslimiinka Suudaan inuu yahay Argagixiso Caalami ah oo si Gaar ah loo Calaamadeeyay, waxayna damacsan tahay inay kooxda u aqoonsato Urur Argagixiso Shisheeye, taasoo dhaqangalaysa 16-ka Maarso, 2026.” Ayaa lagu yiri war kasoo baxay Waaxda Arrimaha Gudaha Mareykanka.

    Waaxda ayaa sheegtay in Ikhwaanul Muslimiinka Suudaan “ay rabshado aan xad lahayn u adeegsadaan dadka rayidka ah si ay u wiiqaan dadaallada lagu xallinayo colaadda Suudaan, ayna u horumariyaan fikirka Islaamiga ah ee xagjirka ah.”

    Waxay sidoo kale waaxda ururka ku eedeysay in ay tababarro iyo taageero kale ka helaan Ciidanka Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah ee Iiraan (IRGC), ayna fuliyeen dilal wadareed ka dhan ah dadka rayidka ah.

    “Maaddaama uu yahay taliska hormuudka u ah caalamka ee kafaala-qaada argagixisada, nidaamka Iiraan wuxuu maalgeliyay oo uu hagay dhaqdhaqaaqyo waxyeello leh oo caalami ah isagoo u maraya IRGC. Mareykanku wuxuu isticmaali doonaa dhammaan agabka la heli karo si uu nidaamka Iiraan iyo laamaha Ikhwaanul Muslimiinka uga qadiyo agabka ay u adeegsadaan fulinta ama taageeridda argagixisada.” Ayuu qoraalku intaa raaciyay.

  2. Madaxweynaha Iran oo ammaanay Hoggaamiyaha Sare ee cusub

    Iran

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Madaxweynaha Iiraan Masoud Pezeshkian ayaa ammaanay magacaabista Mojtaba, oo ah wiilka Cali Khamenei, loogu magacaabay hoggaamiyaha cusub ee ugu sarreeya dalkaas.

    Qoraal uu soo dhigay barta X, Pezeshkian wuxuu ku sheegay in doorashada Mojtaba ay tahay "muujinta doonista shacabka ee maamulka dowladda".

    Wuxuu intaas ku daray in dhibaatada Iiraan lagu xallin karo "hoggaaminta xikmadda leh" ee hoggaamiyaha cusub, iyo sidoo kale in la abuuro jawi "ku dhisan kalsooni iyo ka qaybgalka dadweynaha".

    Pezeshkian ayaa loo doortay madaxweynaha dalkaas bishii Luulyo 2024, isagoo ka guulaystay ninka muxaafidka adag ah ee ay xafiiltamayeen Saeed Jalili, markii uu helay 53.3% codadka. buuq baahsan oo jiray darteed, malaayiin qof ayaa qaadacay doorashadaas.

    Subaxnimadii Sabtida, wuxuu raalligelin ka bixiyay weerarradii dhowaan Iiraan ay ku qaadday waddamada deriska la ah.

    Turkiga, Imaaraadka Carabta, iyo Qadar ayaa dhammaantood sheegay Isniintii inay soo rideen gantaallo ay Iiraan soo gantay, labo maalmood ka dib raalligelintii Pezeshkian, iyadoo sidoo kale weerarro la soo sheegay intii lagu jiray dhammaadkii toddobaadka.

    Sido kale akhri:

  3. Trump oo ka hadlay go'aanka ciidan Mareykan ah oo la geeyo Iran

    Iran

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Donald Trump ayaa u sheegay jariiradda New York Post inuu "aad uga fog yahay" gaarista go'aan ku saabsan inuu ciidamo Mareykan ah u diro dalka Iiraan.

    Markii la weydiiyay inuu ka fiirsanayo dirista askar gudaha dalkaas si loo xaqiijiyo badbaadada kaydka Yuraaniyamka, Trump wuxuu yiri: "Weli wax go'aan ah kama aynaan gaarin arrintaas. Aad ayaan uga fog nahay".

    Wuxuu sidoo kale ku celiyay inuusan "ku faraxsanayn" in Mojtaba Khamenei loo doortay hoggaamiyaha sare ee dalkaas.

  4. Trump oo shaaciyay dalka xiga ee bartilmaameedka u ah Iran kadib

    Maalin ka dib markii waadanka Cuba ay curyaamisay shaqo joojin 24-saac ah oo kale ah oo dalka oo dhan ah, madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sheegay in dalkaas uu yahay bartilmaameedka xiga ee maamulkiisa, wuxuuna sheegay inuu rumeysan yahay in ha dhowaato ama ha dheeraato, isbeddello ka dhici doonaan jasiiradda.

    Iyadoo Lionel Messi, Luis Suarez iyo xiddigaha kale ee Inter Miami ay garab taagan yihiin, una muuqdaan kuwo aan ku faraxsanayn hadalka, ayuu Trump ku yiri Jorge Mas, maal-galiyaha Cuban-Maraykanka ah iyo mulkiilaha kooxda, inay dhowaan u dabaaldegi doonaan "waxa ka dhaca Cuba." Waxa uu intaa ku daray in saraakiisha Cuba "ay rabaan inay heshiis ogolaadaan, in ka badan inta aad qiyaasi karto."

    "Waxay noqon doontaa maalin cajiib ah," ayuu ku jawaabay Mas.

    "Kuuba waxay kala daadan doontaa dhawaan," ayuu Trump ku yiri wareysi uu siiyay CNN.

    Waxa uu intaa ku daray in hogaanka jasiiradda uu ka wada xaajoonayo heshiis iyo in aan "u diri Marco [Rubio] halkaas oo aan arki doono waxa dhaca."

  5. Afrika oo ka walaacsan dagaalka Iiraan

    Dalalka Afrika – gaar ahaan kuwo badan oo ku tiirsan soo dhoofinta shidaalka– ayaa dareemaya saameynta carqaladaha maraakiibta ee ka jirta Marinka Hormuz.

    Lacagaha Koonfur Afrika iyo Masar ayaa daciifay iyadoo cabsida laga qabo sicir-barar dhaca ay sii kordhayso. Dowladaha Aasiya ayaa ku mashquulsan sidii ay u xaddidi lahaayeen saameynta dagaalku ku yeelanayo dhaqaalahooda iyo macaamiishooda.

    Bangladesh ayaa xirtay dhammaan jaamacadaha laga bilaabo Isniinta, taas oo qayb ka ah tallaabooyin lagu badbaadinayo korontada iyo shidaalka.

    Filibiin, dowladda ayaa ku dhawaaqday toddobaad shaqo oo afar maalmood ah oo loogu talagalay shaqaalaha dowladda. Kuuriyada Koonfureed iyo Filibiin ayaa sidoo kale ka digay kaydsiga ama qarsashada badeecadaha.

  6. War deg deg ah, Iran gantaallo badan ayay ku soo gantay Israa'iil - IDF

    Ciidamada Difaaca Israa'iil ee IDF ayaa sheegay inay qabteen gantaallo dheeraad ah oo ay soo gantay Iran.

    Seeriga ayaa la yeeriyay iyadoo dadka lagu amray inay hoy ka dhigtaan meelaha ammaanka ah xilli milatarigu isku dayayo inuu soo rido.

  7. Qadar oo qabatay 17 gantaal iyo 16 drone oo ka yimid Iran

    Horay waxaan u sheegnay in qarax laga maqlay caasimadda Qadar ee Dooxa.

    Wasaaradda difaaca Qadar ayaa hadda sheegtay in lagu weeraray 17 gantaal oo ballistic ah iyo lix diyaaradood oo kuwa aan duuliyaha lahayn ah oo laga leeyahay dalka Iran.

    Waxa ay sheegtay in ciidamada qalabka sida ay ku guuleysteen in ay ka hortagaan dhammaan weeraradaasi, iyadoo aysan jirin wax khasaare ah oo ka dhashay.

    Sido kale akhri:

  8. 'Aabbihiis isagaa ka daran' - Iiraaniyiinta oo ka falceliyay hoggaamiyaha sare

    Iran

    Xigashada Sawirka, Reuters

    BBC Persian ayaa dadka ku nool gudaha dalka Iiraan ka dhagaysanaysay dareenkooda ku aaddan magacaabista Mojtaba, oo ah wiilka Cali Khamenei, kaas oo loo magacaabay hoggaamiyaha cusub ee ugu sarreeya dalka.

    Haweenay deggan Tehran oo da'deedu tahay 40-meeyo ayaa ku tilmaantay Mojtaba mid "ka daran aabbihiis."

    "Haddii uu nool yahay, waxaan u malaynayaa in Mareykanka iyo Israa'iil ay beegsan doonaan. Ilaa xalay markii la doortay, qof kastaa wuxuu ku dhawaaqayay halku-dhigyo ka dhan ah Mojtaba. Qofna ma aqbalayo marka laga reebo taageerayaasha nidaamkan," ayay tiri.

    Haweenay kale oo u dhalatay Tehran, oo da'deedu tahay 20-meeyo, ayaa tiri "isagu xataa wuu ka cabsi badnaan doonaa aabbihiis."

    "Waxaan runtii rajaynayaa in noloshooda [mas'uuliyiinta] ay ku dhammaato dagaalka; haddii kale, haddii aan ku hoos jirno xukunkiisa, dhammaanteen waan dhimanay," ayay tiri.

    Nin u dhashay Karaj oo da'diisu tahay 20-meeyo ayaa yiri: "Xataa magaciisa hore uma maqal ama si dhab ah umaan qaadan jirin."

    Wuxuu intaas ku daray in "hadda ay caddaan doonto in Trump uu heshiis la galay iyo in kale."

    BBC Persian waa laanta ku baxda luuqadda Faarisiga ee BBC News, kaas oo ay isticmaalaan 24 milyan oo qof adduunka oo dhan — inta badan ku nool gudaha Iiraan — inkasta oo ay xannibeen oo ay si joogto ah u carqaladeeyaan mas'uuliyiinta Iiraan.

    Sii akhri:

  9. Sacuudiga iyo Pakistan oo ka shiray weerarrada Iiraan

    Iran

    Xigashada Sawirka, X/SAUDI DEFENSE MINISTER

    Wasiirka gaashaandhigga ee Sucuudi Carabiya ayaa sheegay inuu kala hadlay taliyaha ciidanka Pakistan "weerarrada Iiraan" ee ka dhanka ah dalkaas iyo tillaabooyinka lagama maarmaanka ah ee lagu joojinayo, iyadoo la raacayo heshiiska difaaca ee labada dhinac.

    Heshiiskan ayaa dhigaya in "weerar kasta oo lagu qaado mid ka mid ah labada dal loo arko weerar lagu qaaday labadoodaba."

    Qaar ka mid ah warbaahinta Sucuudiga ayaa ku tilmaamay wadahadalladan "astaanta dhaqangelinta qodobbada heshiiska."

    Taliyaha Ciidanka Pakistan, Jeneraal Caasim Munir, ayaa wadahadallo kula yeeshay magaalada Riyadh wasiirka gaashaandhigga Sucuudiga, Amiir Khaalid bin Salmaan.

    Pakistan iyo Sucuudi Carabiya ayaa saxiixday heshiis difaac bishii Sebtembar 17, 2025, kaas oo dhigaya in "gardarro" kasta oo ka dhanka ah midkood loo tixgeliyo weerar lagu qaaday labada dalba. Heshiiskan ayaa yimid maalmo ka dib markii duqaymo ay Israa'iil ka geysatay Qadar lala beegsaday madax sare oo ka tirsan Xamaas oo ku sugnaa Dooxa.

  10. War deg deg ah, Qarax laga maqlay Qadar

    Qarax ayaa laga maqlay caasimadda Qadar ee Dooxa, sida ay sheegeen wakaaladaha wararka ee AFP iyo Reuters.

    Wasaaradda Difaaca Qadar ayaa sheegtay in ciidamada qalabka sida ay ka hortageen weerar gantaal oo lagu bartilmaameedsaday dalkaasi.

    Sido kale akhri:

  11. War deg deg ah, Turkiga oo sheegay in gantaal uga yimid Iiraan la burburiyay

    Wasaaradda difaaca Turkiga ayaa sheegtay in gantaalkii labaad ee ballistic-ga laga soo riday Iran ay burburiyeen "Hantida difaaca hawada iyo gantaallada Nato" kadib markii ay soo gashay hawada Turkiga.

    War qoraal ah oo ay wasaaraddu soo saartay ayay ku dartay in burbur uu kusoo dhacay dhul maran oo ku yaalla koonfurta magaalada Gaziantep, balse ma jiraan wax khasaare ah oo ka dhashay.

    Toddobaadkii hore, wasaaradda difaaca Turkiga ayaa sheegtay in gantaalka Iran oo ku sii jeeday hawadeeda uu burburiyay difaaca Nato.

    Sidoo kale akhri:

  12. Putin oo ka hadlay hoggaamiyaha cusub ee Iiraan

    Putin

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin ayaa ugu hambalyeeyay Mojtaba Khamenei inuu noqday hoggaamiyaha cusub ee ugu sarreeya Iran, wuxuuna xaqiijiyay taageerada Moscow ee Tehran.

    "Fadlan aqbal hambalyadayda daacadda ah ee ku aaddan magacaabistaada hoggaamiyaha ugu sarreeya ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran," ayuu Putin ku yiri farriin lagu daabacay mareegta Kremlin-ka.

    Hoggaamiyaha Ruushka ayaa sheegay in uu "dib u xaqiijinayo [Ruushka] taageerada hagar la'aanta ah ee Tehraan iyo midnimada saaxiibadeenna Iran" wuxuuna ballan qaaday "inuu ahaanayo saaxiib la isku halayn karo".

    "Xilliga Iran ay wajahayso gardarro hubeysan, ficilladaada booskan sare shaki la'aan waxay u baahan doonaan geesinnimo iyo dadaal weyn, waxaan ku kalsoonahay inaad si sharaf leh u sii wadi doontaan shaqada aabbihiin oo aad u midoobi doontaan dadka Iran si ay uga hortagaan dhibaatadan adag," ayuu yiri.

    Sidoo kale akhri:

  13. Dalalka G7 oo kulan ka yeelanaya qiimaha shidaalka ee kordhay

    Iran

    Xigashada Sawirka, Anadolu via Getty Images

    Waddamada G7 ayaa yeelan doona kulan deg deg ah Isniinta si ay uga wada hadlaan kor u kaca qiimaha saliidda iyada oo saliidda cayriin ay kor u dhaaftay $100 foostadii iyo suuqyada saamiyada oo hoos u dhacay dagaalka sii kordhaya ee Maraykanka iyo Israa’iil ee Iran.

    Wasiirrada maaliyadda ee ka socda waddamada hormuudka u ah warshadaha, oo ay ku jirto ra'iisul wasaaraha UK, Rachel Reeves, ayaa kulmi doona si ay uga wada hadlaan saameynta dhaqaale ee colaadda.

    Qiimaha saliida adduunka ayaa gaaray ku dhawaad ​​$120 Isniintii cabsi laga qabo in hakad ku yimaado sahayda tamarta ee marinka muhiimka ah ee maraakiibta ee Hormuz iyo saamiga saamiga ee UK ee FTSE 100 ayaa hoos u dhacay 1.5%.

    The Financial Times ayaa sheegtay in kulanka G7 uu ka doodi doono siideynta wadajirka ah ee batroolka kaydka ah, oo ay xiriirineyso Wakaaladda Tamarta Caalamiga ah (IEA).

    Sidoo kale akhri:

  14. Xiisadda Bariga Dhexe: Qadar oo xabsiga dhigtay in ka badan 300 oo qof

    Qadar ayaa qabatay 313 qof oo lagu eedeeyay in ay ku faafiyeen muuqaallo iyo warar kale baraha bulshada.

    Wasaaradda Gaashaandhigga ee Qatar ayaa ku dhawaaqday in waaxda la dagaallanka dambiyada dhaqaale iyo kuwa elektarooniga ah ee hoos timaadda maamulka guud ee baarista dambiyada ay ku guuleysatay inay qabato 313 qof oo ka kala socda jinsiyado kala duwan.

    Qabashada dadkaas ayaa la xiriirta duubista iyo faafinta muuqaallo, iyo sidoo kale faafinta macluumaad marin-habaabin ah iyo warar xan ah oo kicin kara dareenka bulshada, taasoo ka hor imaanaysa tilmaamaha ay soo saareen hay’adaha ay khuseyso.

  15. Turkiga oo diyaaradihiisa dagaalka u diray Waqooyiga Qrubrus

    Turkiga oo diyaaradihiisa dagaalka u diray Waqooyiga Qrubrus

    Xigashada Sawirka, Ministry of National Defence

    Telefishinka NTV ayaa sheegay in Turkigu uu qorsheyneyso in ay lix diyaaradood oo dagaal oo F-16 ah ah u diraan Waqooyiga Qubrus maalinta Isniinta si loo xoojiyo difaaca madniga ah ee dadka halkaasi ku nool.

    Warbixintan oo ay soo xigatay Reuters ayaa lagu sheegtay in ay warkan ka heshay sarkaal ka tirsan duulista rayidka ee Jamhuuriyadda Turkiga ee Waqooyiga Qubrus oo ah maamul aan si caalami ah loo aqoonsan.

    Sido kale akhri:

  16. Ruushka oo ka hadlay barnaamika nukliyeeka Iiraan

    Hay’adda tamarta nukliyeerka ee Ruushka ayaa ku dhawaaqday in xaaladda ku xeeran xarunta nukliyeerka ee Bushehr ee Iiraan ay weli tahay mid kacsan, balse wax weerar ah laguma qaadin xarunta ama goobta dhismaha, sida uu Isniintii sheegay madaxa hay’adda Alexey Likhachev.

    Likhachev ayaa sidoo kale sheegay in dhismaha Bushehr si ku-meel-gaar ah loo joojiyay, inkastoo in ka badan 600 shaqaale ay weli ku sugan yihiin goobta si ay u ilaaliyaan qalabka una dhammeeyaan shaqooyinka aan la joojin karin.

    Sido kale akhri:

  17. Khasaare ka dhasahay qasharka gantaallo oo ku dhacay Abu Dhabi

    Khasaare ka dhasahay qasharka gantaallo oo ku dhacay Abu Dhabi

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Mas’uuliyiinta Abu Dhabi ayaa sheegay in hal qof uu dhaawac fudud ka soo gaadhay, qof kalena uu dhaawac dhexdhexaad ah qabo, kaddib markii qashar ka soo dhacay hawada uu ku dhacay laba goobood oo yaalla kala duwan.

    Tani waxay timid markii nidaamyada difaaca cirku ay ka hortageen hanjabaado soo gaadhaya, sida ay sheegtay Warbaahinta Abu Dhabi .

    Xilli sii horraysay, Wasaaradda Gaashaandhigga ee Imaaraadka ayaa sheegtay in ay ka jawaabtay gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn oo ay soo riday Iiraan.

    Sido kale akhri:

  18. Maxaa ka cusub Bariga Dhexe?

    Maxaa ka cusub Bariga Dhexe?

    Xigashada Sawirka, EPA

    Sida ay sheegayaan warbaahinta Iiraan, wiilka Cali Khamenei ee lagu magacaabo Mojtaba Khamenei ayaa noqday hoggaamiyaha cusub ee ugu sarreeya ee dalkaasi.

    Qiimaha saliidda cayriin ee suuqyada caalamka ayaa kor u dhaafay $100 halkii foosto, taas oo ay sabab u tahay dagaalka u dhexeeya Israel iyo Maraykanka ee ka dhanka ah Iiraan iyo xiisadda sii kordheysa ee Bariga Dhexe.

    Iyadoo ay jiraan warar sheegaya in in ka badan 1,300 qof oo rayid ah ay ku dhinteen Iiraan ayaa dhanka kale ciidamada Maraykanku waxa ay sheegee in ilaa hadda toddoba askari oo Maraykan ah ay ku dhinteen dagaalka.

    Wasiirka caafimaadka ee Lebanon ayaa sheegay in tirada dadka ku dhintay weerarrada Israel ay gaartay ku dhowaad 400 qof.

    Dhanka kale, Xoghayaha Difaaca ee Maraykanka Pete Hegseth ayaa sheegay in Maraykanku uu “diyaar u yahay inay gaadho inta ugu fog ee loo baahdo” haddii dagaalka uu sii socdo.Iiraan ayaa weerar ku qaadday Israa'iil iyo dalal kale oo ku yaalla Khaliijka Carabta. Waxa ka mid ah Baxrayn.

    Qadar, Kuwait, Imaaraadka Carabta iyo Saudi Arabia ayaa sidoo kale sheegay weerarro cusub ay dhaceen xalay.

    Sido kale akhri:

  19. Sucuudiga oo sheegay in uu soo riday diyaarad aan duuliye lahayn oo ku sii jeedday goob saliid laga soo saaro

    Shaybah

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Wasaaradda Gaashaandhigga Sucuudiga ayaa ku dhawaaqday in la soo riday diyaarad aan duuliye lahayn oo ku sii jeedday xarunta saliidda ee Shaybah.

    Wasaaraddu waxay ku qortay barta X n drone-tu ku socotay goobtaas saliidda laga soo saaro, balse la qabtay laguna burburiyay hawada ka hor inta aanay halkaasi gaadhin.

    Goobta saliidda ee Shaybah waxay ku taallaa gobolka Rub' al-Khali ee koonfur-bari Saudi Arabia oo qiyaastii 10 kiiloomitir koonfur ka xigta Abu Dhabi.Haddii aad u baahan tahay in aad dib u daalacto wararkii aanu halkan ku baahinnay kala soco lifaaqan hoose.