Sidee hadallo ku-tiri-ku-teen ah oo dad baraha bulshada caan ka ah abuureen ay u huriyeen afgambi aan jirin

Bishii May, Mafalda Marchioro waxay ku toostay farriimaha saaxibada ku nool dibadda iyagoo weydiinaya inay ku nabad qabto Abidjan, oo ah magaalada ugu weyn Ivory Coast.

Baraha bulshada waxaa ka buuxay qoraallo sheegaya in afgambi uu socdo. Muuqaalo cajiib ah oo laga soo qaaday askarta wadada ku sugan oo buux dhaafiyay dhufeysyada, halka AI lagu sameeyay warbixinnada laguna soo gudbiyay YouTube oo malaayiin ay daawadeen

"Runtii aad ayaan u walwalsanahay, aad ayaan uga walwalsanahay, waxa aan u maleynayay inay wax dhaceen," la taliyaha maamulka ayaa sidaasi u sheegay BBC.

Laakiin sheegashooyinka la wadaagay 19kii May waxay ahaayeen been abuur.

Waa tusaalihii ugu dambeeyay ee warar aan run ahayn oo laga faafiyay afgambiga Galbeedka Afrika, taasoo sii kordhinaysa xiisadda gobolka oo dhowrkii sano ee u dambeeyay ay ciidamadu la wareegeen.

Ivory Coast oo ka mid ah dalal fara ku tiris ah oo ku hadla afka Faransiiska ayaa weli si dhow ula socda reer galbeedka, waxaana lagu wadaa in dhamaadka sanadkan ay ka dhacaan doorashada madaxtinimada.

Khubaradu waxay aaminsan yihiin inay noqon karto bartilmaameed sii kordhaya oo loogu talagalay xogtan been abuurka ah oo leh sheekooyin lagu weerarayo habka doorashada.

Sababtu waxa weeye madaxweynaha Ivory Coast Alassane Ouattarra, oo u diyaar ah inuu mar afraad isa soo sharaxo, ayaa loo arkaa inuu yahay mid raacsan reer galbeedka – dadka dhaleeceeyana waxay ku eedeeyeen inuu la safan yahay waddamada Afrika ka faa'iidaysanaya.

Wasiirka isgaarsiinta ee Ivory Coast Amadou Coulibaly ayaa BBC u sheegay in ay xogtan been abuurka ah ka heleen "dalalka deriska ah", balse ma uusan sheegin wax intaas ka badan.

Wararka beenta ah ayaa u muuqda mid ka soo baxay khilaafkii Burkina Faso, waxaana si kordhiyay mawjado isa soo taraya oo saameyn ku leh Pan-Africanism.

Waxay diidaan xiriirka ay la leeyihiin reer galbeedka, inta badan waxay muujiyaan taageerada ay u hayaan Ruushka waxayna abuuraan wada-hadallo qaaradda oo dhan ah - gaaritaanka dalalka sida Nigeria, Ghana, Kenya iyo Koonfur Afrika.

Kuwa saameeynta leh waxay sidoo kale taageeraan xubnaha sida hoggaamiyiha millatariga Burkina Faso Capt Ibrahim Traoré, kaas oo xukunka ku qabsaday afgambi sanadkii 2022.

Traoré waxa uu isu muujiyaa inuu yahay nin Afrikaan ah, waxana uu taageero dhab ah ka haystaa da'yarta qaaradda oo dhan, kuwaas oo u arka hoggaamiye u taagan in uu ka hor tago reer galbeedka

Alex Vines, oo ah maamulaha barnaamijka Afrika ee Chatham House, ayaa sheegay in dadka saamaynta ku leh ay isku dayayaan in ay shaki ku abuuraan hogaanka siyaasadeed ee jira iyaga oo faafinaya ama kor u qaadaya wararka beenta ah ee afgambiga ah, si ay meesha uga saaraan kalsoonida ay shacabku ku qabaan hay'adaha hadda jira.

Waxay "helayaan suuq aad u wanaagsan ee akhristayaasha doonaya inay arkaan hoggaamiyeyaal Afrikaan ah oo badan, kuwaas oo horumariya oo keena nabad iyo barwaaqo", ayuu u sheegay BBC.

Iyadoo falanqeeyayaasha ay soo jeedinayaan in wararka beenta ah ee Ivory Coast ay leeyihiin astaamo la mid ah olole uu Ruushku maalgeliyay, ma jirto wax caddaynaya ku lug lahaanshaha Ruushka.

Dalka ayaa lala xiriiriyay inuu saameyn ku yeeshay howlgallada ka socda dalalka Galbeedka Afrika ee looga hadlo Faransiiska. Sida laga soo xigtay Xarunta Daraasaadka Istiraatiijiyadeed ee Afrika ee Waaxda Difaaca Mareykanka, shabakadaha kala duwanaanshaha dibadda ee ku xiran Kooxda Wagner ee Ruushka ayaa isku dayay inay kiciyaan wararka been ah oo ku saabsan afgambigii ee Niger 2023.

Sidoo kale ma jirto wax caddeyn ah oo maamulka Burkina faso ay ku lug lahaayeen wararka beenta ah ee inqilaabka Ivory Coast balse dadka saldhiga u ah ayaa sii xoojiyay sheegashada.

Xiriirka u dhexeeya Burkina Faso iyo Ivory Coast ayaa aad u xumaaday muddo ka badan sannad, markii Traoré uu ku eedeeyay deriskiisa inay u dulqaadanayaan kooxaha xagjirka ah ee dhulkooda, isla markaana ay gabaad ka dhigtaan "qalalaasayaasha" iyo mucaaradka kuwaas oo si cad u aflagaadeeyay dowladdiisa.

Dabadeed bishii Abriil, wasiirkiisa amniga ayaa ku eedeeyay dhagar-qabayaal fadhigoodu yahay Ivory Coast inay qorsheynayeen inay afgembiyaan Traoré - eedeymahaas oo si weyn loogu sii xoojiyay internetka.

Laanta macluumaadka caalamiga ah ee BBC ayaa falanqeysay sheegashada wararka inqilaabka been abuurka ah ee Ivory Coast ee TikTok, Facebook, X iyo YouTube - iyo qoraalkii ugu caansanaa ee aan helnay 19-kii May, Harouna Sawadogo, oo u ololeeya dawladda Burkina Faso kaas oo sameyay 200,000 taageerayaal TikTok oo si gaar ah ugu saabsan Capt Traoré.

Waxa uu soo galiyay muqaal mobiilka ah (selfie) oo ku qoran luqadda Faransiiska iyo Mooré, oo ah luuqad maxalli ah, isaga oo leh askarta Ivory Coast waa in ay kacaan si ay u afgambiyaan dadkana ku dhiirigeliyaan in ay la wadaagaan fariimahiisa.

Saacad ka dib waxa uu daabacay muuqaal muujinaya sawirka madaxweynaha Ivory Coast Alassane Ouattara oo dul saaran muuqaalka rasaas xoog u dhaceysa oo uu ku soo koobay qoraal uu ku sheegay in afgambi uu socdo - in kasta oo muuqaalkan uu ahaa mid laga soo qaaday xiisadihii u dambeeyay ee Hindia iyo Pakistan ee Kashmir.

Markii ay BBC-du farriin qoraal ah u dirtay Mr Sawadogo dhawr toddobaad ka dib, arinka ku saabsan muuqaalda tooska ah ee uu soo dhigay barta Facebook-ga, si ay u waydiiso halka uu ka keenay xogtiisa, ma bixin wax tafaasiil ah, balse waxa uu ku jawaabay "waxa uu Alle ka baryaya in Alassane [Ouattara] uu afgambi ku rido.

Muuqaalda ugu caansan YouTube-ka ee ku saabsan qalalaasaha lagu eedeeyay Ivory Coast, oo malaayiin jeer la daawaday, ayaa waxaa wadaagay kanaalo inta badan isu ekaysiiya sida ay uga go'an tahay Pan-Africanism ama doodaha ku saabsan hoggaamiyaha milateriga ee Burkina Faso.

Sida laga soo xigtay Effiong Udo, oo ah kaaliye barfasoor ka ah Jaamacadda Nigeria ee Uyo, isla markaana ah madaxa Machadka Wada-hadalka Pan-Afrika, qaar ka mid ah "Kuwa fursadahan saameeynta leh" ayaa jaceyl u qaadaya dowladaha militariga ee hoos yimaada Pan-Africanism - dhaqdhaqaaq lagu horumarinayo midnimada iyo xoreynta qaaradda - si ay caan u helaan oo ay lacag uga helaan qoraaldooda.

Laakin waxa uu BBC u sheegay in waxyaabahan oo kale ay soo jiidanayaan dhalinyarada ka niyad jabsan siyaasadda, isaga oo raaciyay: "Waan fahmi karaa xamaasadooda xad dhaafka ah."

Aqoonyahanka Kenyanka ah ee Karuti Kanyinga ayaa ku raacsan in waxyaabaha ku jira baraha bulshada ay ku biiraan rabitaanka hoggaamiyeyaal lala xisaabtami karo oo wax ka beddeli kara Afrika, aysanna ku takrifalin kheyraadka iskuna dayaan inay dadka ka sara kiciyaan faqriga.

Laakiin dadka isku dayaya in ay macluumaad khaldan ka bixiyaan Traoré ee Burkina Faso, ama ku saabsan afgambigii Ivory Coast ma aha wakiillo ka socda Afrikaannimada," ayuu yiri barafasoor cilmi-baariseed ee daraasaadka horumarinta ee Jaamacadda Nairobi ee Machadka Daraasaadka Horumarinta.

Shaki kuma jiro in Traoré uu leeyahay dad badan oo xiiseeya, abuurayana macluumaad, isagu waa sheekada xilligan - wax kasta oo ku xiran isaga iyo aragtidiisa siyaasadeed ayaa si fiican ugu shaqeeya khadka internetka .

YouTuber Kenyaan ah oo lagu magacaabo Godfrey Otieno, oo soo saara waxyaabaha ku saabsan wararka isbedbeddelaya, ayaa sheegay in uu ku turunturooday habkan guusha leh dhowr bilood ka hor markii uu soo dhigay muuqaal uu ku sheegayo sheegashada beenta ah ee ah in Capt Traoré uu toogtay saaxiibkiis ugu fiicnaa.

Waxaa jira xiiso dhab ah oo ku jira qoraalkan iyo faallooyinka ku hoos jira fiidiyowyada afgambiga been abuurka ah inta badan waxay ahaayeen kuwo wanaagsan, oo laga yaabo inay ka tarjumayaan rabitaanka isbeddelka qaaradda oo dhan.

Laakiin in lagu baaqo in xukuumadda Ivory Coast meesha laga saaro waxay abuurtay welwel dhab– waxayna gacan ka geysataa dhammaan xiisadaha sii kordhaya iyadoo gobolka Galbeedka Afrika uu isku diyaarinayo doorashada bisha Oktoobar.