Lix waxyaabood oo ay tahay in aad ku dedaasho bisha Ramadan

Bisha Ramadaan 1447 Hijri ayaa soo gashay, waana xilli ay Muslimiintu gutaan mid ka mid ah tiirarka diintooda.

Muslimiinta dunida oo dhan waxay qaadan doonaan 29 ama 30 maalmood oo ay ka soomman yihiin cunista, cabbitaanka, galmada, iyo wax kasta oo kale oo lagu tilmaamay inay buriyaan soonka, laga bilaabo waaberiga ilaa qorrax-dhaca.

Quraanka Kariimka ah ayaa markii ugu horreysay la soo dejiyay bisha Ramadaan, waxaana soonka Ramadaan lagu xusay aayado kala duwan oo ku jira Kitaabka Quduuska ah.

Qof kasta oo buuxiya shuruudaha Islaamku dejiyay, ha noqdo lab ama dhedig, waxaa ku waajib ah inuu soomo bishan, marka laga reebo kuwa diintu u fududeysay (sida bukaanka, musaafirka, iyo kuwa kale ee leh cudur daar sharci ah).

Maadaama Ramadaan ay tahay bil saameyn weyn ku leh nolosha Muslimiinta, maxay yihiin diyaargarowga ay tahay inay sameeyaan kuwa u diyaargaroobaya soonka?

BBC-da ayaa la xidhiidhay Dr. Junaid Abubakar, oo ah aqoonyahan muslim ah kana soo jeeda dalka Nigeria.

1. Niyad Wanaagsan

Dr. Junaid wuxuu sheegay in marka bisha Ramadaan soo dhowdahay ay Muslimiintu tahay in ay niyadooda saxaan oo is daahiriyaan.

Wuxuu yidhi: "Niyad wanaaggu waa tiir-dhexaad ka jira dhammaan diimaha."

Taas micneheedu waa in cibaadadu qiimo leedahay oo keliya haddii qofku u sameeyo niyad daahiran iyo ikhtiyaar isaga ka yimi.

2. Toobad Keenid

Macallinku wuxuu sheegay in qodobka labaad uu yahay in qofku ka toobad keeno dambiga.

Dr. Junaid wuxuu sharraxay in Ilaahay jecel yahay addoommadiisa, sababtoo ah waa sababta uu cibaadada soonka u faray, waxaana la og yahay in soonku qofka ka caawiyo inuu ka fogaado aflagaadada iyo inay afka ka baxaan ereyo xunxun.

Wuxuu intaas ku daray in Ilaahay ku amray banii-aadamka inay ka dheeraadaan wax kasta oo keena in qofku hadallo xun ka yiraahdo Rabbigiisa.

Macallinku wuxuu yidhi:

"Mid ka mid ah waxyaabaha uu soomuhu go'aansado marka uu soonku dhammaado waa toobad sax ah. Qofku waa inuu go'aansadaa inuu ka go'o dambiga uu ku jiro, oo uu ku niyoodo inuusan dib ugu laaban inta ka dhiman noloshiisa. Haddii aad qof xuquuq ka qaadatay ama dhaawacday, waa inaad u celineysaa xuquuqdiisa sida oo kalena weydiisataa cafis."

3. Ogaanshaha Qiimaha Waqtiga

Waxa kale oo uu sheegay in Muslimiintu fahmaan qiimaha bisha Ramadaan. Waa bishii uu Qur'aanku soo degay, waana bisha ay ku jirto Habeenka Laylutal Qadriga oo Ilaahay ka doortay habeennada kale.

Dr. Junaid wuxuu yidhi:

"Sida ajarka dadka cibaadaysanaya uu ugu kordho bisha Ramadaan, sidaas oo kale dambiyada iyo cawaaqib xumadu way u kordhaan haddii qofku Eebbe caasi u noqdo."

Sidaas darteed qofku waa inuu garto darajada Ramadaanka iyo waxa uu bishaasi ka dalbanayo ruuxdiisa.

4. Wax yar in la cuno

Macallinku wuxuu soo xigtay xadiis uu Nebigu (NNKH) yidhi:

"Ma jiraan qofnaa wax ka xun calooshiiska . Waana in qofku uu cabbo dhowr dhibcood oo biyo ah, intaas ayaana ku filan si uu awood u helo."

Sidaas darteed Dr. Junaid wuxuu ku taliyay in dadka, gaar ahaan kuwa badqaba ee aad u cuna, ay yareeyaan cuntooyinka noocyadooda badan. Cunnada badan waxay dhaawacdaa caafimaadka iyo ruuxda labadaba.

5. Fahamka Ujeeddada Soonka

Qofku waa inuu ogaadaa xikmadda ka dambeysa soonka iyo waxa uu soo saarayo.

Sheekh Junaid wuxuu yidhi:

"Soonku waxa uu ujeedkiisu yahay in qofku eebbihii ku xidhmo, uuna ka dhigo mid keliya cunaya waxa u xalaasha ah, isla markaana isku baraarujiyo sadaqada iyo wax-bixinta."

Wuxuu sheegay in Nebigu (NNKH) bisha Ramadaan gudahooda uu aad u siyaadin jiray sadaqada iyo bixinta hadiyadaha, isla markaana uu aad u akhrin jiray Qur'aanka.

6. Ka soo horjeesashada hawlaha xun xun iyo ku dedaalidda camalka wanaagsan

Macallinku wuxuu sharaxay in Ramadaan ay tahay waqti qofku naftiisa ku tababaro oo uu ku boorriyo camalka fiican.

Wuxuu yidhi: "Waa xilli qofka la tababarayo oo la barayo naftiisa."