کمیسیون مرکزی انتخابات تاجیکستان: برای تهیه فهرست الکترونیک انتخاب کنندگان مبلغ نداریم
رئیس کمیسیون مرکزی انتخابات و همهپرسی تاجیکستان میگوید که این نهاد برای تهیه فهرست الکترونیک انتخاب کنندگان مبلغ و امکانات کافی ندارد.
شیرمحمد شاهیان، رئیس این کمیسیون، در این باره روز سهشنبه ۳ سپتامبر در جلسه این کمیسیون با نمایندگان احزاب سیاسی، سازمان جوانان و فدراسیون اتحادیههای صنفی که شماری از حقوقدانها نیز در آن شرکت داشتند، خبر داد.
آقای شاهیان ضمن تأکید بر جدیت این مسئله گفت: "متأسفانه، ما امروز امکانات مالی نداریم که رویخط (فهرست) یگانه الکترونیک متمرکز انتخاب کنندگان جمهوری تاجیکستان را ترتیب دهیم. این مبلغ خیلی زیاد را طلب میکند."
به گفته وی، اعضای کمیسیون مرکزی انتخابات و همهپرسی در این زمینه تجربه بعضی از دولتهای عضو اتحادیه کشورهای همسود را که به همین سیستم گذشتهاند، آموخته و به این نتیجه رسیدهاند که برای راهاندازی این نظام خراجات زیادی لازم است.
آقای شاهیان گفت: "برای در ۶۸ شهر و ناحیه، سه ولایت، شهر دوشنبه، کمیسیون مرکزی انتخابات، جابجا (مرتب) کردن و به راه ماندن واسطههای تکنیکی، برای به کار درآوردن این سیستم و جابجا کردن معلوماتها کارمند لازم است، آنها را معاش دادن لازم است."
"وقتی که سیستمها جابجا (مرتب) شد، باید در طول نیم سال یا یک سال رویخط، نو کرده شود، شهروندانی که وفات میکنند، از رویخط باید خارج شوند، شهروندانی که از حدود تاجیکستان بیرون میروند، باید رویخطشان علیحده شود، شهروندانی که به سن ۱۸ میرسند، آنها به رویخط همراه کرده شوند."
رئیس کمیسیون مرکزی انتخابات و همهپرسی تاجیکستان نگفت که برای تهیه این فهرست چه مقدار سرمایه لازم است، اما افزود که در این مورد این کمیسیون از برخی سازمانهای بینالمللی درخواست کمک کرده، ولی پاسخ مثبت نگرفته است.
آقای شاهیان گفت: "متأسفانه، سازمانهای بینالمللی، وقتی که صحبت میکنیم، کمترک خودداری میکنند. در مولداوی برای راهاندازی این سیستم هم سازمان امنیت و همکاری اروپا، هم برنامه توسعه سازمان ملل، هم فدراسیون بینالمللی سیستمهای انتخاباتی و چند سازمان دیگر کمک کردند. در اوکراین برای این بیش از ۱۰ میلیون دلار خرج کردند."
تهیه فهرست الکترونیک انتخاب کنندگان حاصل توسعه فناوریهای جدید رایانه است که امروزها در بسیاری از کشورهای جهان رایج شده است. کارشناسان امور انتخابات این سیستم را برای تأمین شفافیت و کاهش تقلبات انتخاباتی بسیار مهم میدانند.
در این حال، نمایندگان احزاب مخالف دولت میگویند که نداشتن مبلغ برای خودداری کمیسیون مرکزی انتخابات و همهپرسی از تهیه فهرست الکترونیک انتخاب کنندگان "بهانهای بیش نیست."
شاکرجان حکیم اف، حقوقدان و معاون رهبر حزب سوسیال دمکرات تاجیکستان، میگوید که حتی خرج ۱۰ میلیون دلار برای راهاندازی این سیستم مبلغ زیادی نیست.
وی در صحبتی جداگانه با بیبیسی پس از جلسه کمیسیون مرکزی انتخابات گفت که برای رویدادی به این اندازه مهم، مانند انتخابات ریاست جمهوری، که در هفت سال یک بار برگزار میشود، دولت نمیبایست چنین مبلغی را دریغ دارد.
آقای حکیم اف افزود: "در صورت دایر شدن انتخابات دمکراتیک و مطابق با موازین بینالمللی، این خراجات دهها مراتبه افزوده و در شکل سرمایه به کشور ما برمیگردد. سیستم شفاف انتخاباتی اعتبار بینالمللی کشور را بالا میبرد و سرمایهگذاران سرمایه بیشتری به کشور وارد میکنند و سطح و کیفیت زندگی مردم بهتر میشود."
معاون رهبر حزب سوسیال دموکرات معتقد است که این امر برای تاجیکستان بسیار مهم است، زیرا طرحهای بزرگ اقتصادی این کشور، از جمله طرحهای انرژی، بدون ورود سرمایه خارجی قابل اجرا نخواهند بود.
وی خودداری کمیته از تهیه فهرست الکترونیک انتخاب کنندگان را بیانگر "نداشتن اراده سیاسی" برای برگزاری انتخابات شفاف و دمکراتیک خواند. آقای حکیم اف افزود که راهاندازی این سیستم منافع گروههای جداگانه در داخل حاکمیت را که از منابع دولت برای مناسبات فسادآمیز استفاده میکنند، به خطر میاندازد.
حکمتالله سیفالله زاده، تحلیلگر مسائل سیاسی و از فعالان حزب نهضت اسلامی، نیز معتقد است که نداشتن امکانات مالی برای تهیه فهرست الکترونیک انتخاب کنندگان توجیه قابل اعتمادی نیست.
آقای سیفالله زاده میگوید که این سیستم از وجود تخلفاتی مانند رأی دادن تکراری یک نفر، رأی دادن یک نفر به جای افراد دیگر، سرقت آرای انتخاب کنندگان در زمان نتیجهگیری از انتخابات و نواقص دیگر در جریان انتخابات جلوگیری میکند.
از سوی دیگر، شاکرجان حکمیف معتقد است که یکی از سببهای خودداری سازمانهای بین المللی از کمک به کمیسیون مرکزی انتخابات تاجیکستان استفاده غیرمؤثر از این مبالغ از سوی این کمیسیون در گذشته است.
در همین حال، شیرمحمد شاهیان، رئیس کمیسیون مرکزی انتخابات، در جلسه روز سهشنبه اعلام کرد که این کمیسیون تلاش میورزد با فعالیت بیشتر و مؤثرتر برای ثبت و تهیه فهرست انتخاب کنندگان و با "خانه به خانه، حولی به حولی گشتن"ِ اعضای کمیسیون نبود سیستم الکترونیک را جبران کند.
وی گفت که کمیسیون مرکزی انتخابات همچنین با استفاده از رادیو، تلویزیون و نشریهها از مردم خواهد خواست که در صورت تخلفات یا اشتباهاتی در این زمینه بزودی شکایت کنند یا لااقل در روز انتخابات بیایند و اسامی خود را به فهرست وارد کنند.
آقای شاهیان گفت تاجیکستان قصد دارد در آینده سیستم تهیه فهرست یگانه الکترونیک انتخاب کنندگان را راهاندازی کند. این سیستم در صورت راهاندازی، به طور دائمی روزآمد خواهد شد، اما این کار تنها در شرایطی شدنی است که منابع مالی فراهم شود.
