انتقادهای گزنده لولا از زندان: 'حماقت' در عالی‌ترین سطوح حکومت برزیل

درست در روزهایی که آتش‌سوزی آمازون و اظهارنظرهای نامتعارف رئیس‌جمهور برزیل، به موجی از نارضایتی بین‌المللی از عملکرد دولت این کشور دامن زد، لوئیس ایناسیو لولا داسیلوا، یا همان لولای معروف که زمانی خود رهبری برزیل را در دست داشت، با زبانی تند علیه رئیس‌جمهور کنونی لب به انتقاد گشود.

لولا که در حال حاضر در حبس به سر می‌برد، از درون زندان در یک مصاحبه اختصاصی با بی‌بی‌سی حاضر شد تا هم درباره عملکرد کلی ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهوری کنونی برزیل صحبت کند و هم از عملکرد خود در دوران قدرت دفاع کند.

لولا که خود با اتهام فساد مالی محاکمه شد در حال گذراندن حکم سنگین ۲۵ سال زندان است. این اتهامات به دلیل دوران ریاست جمهوری لولا به او وارد شده؛ سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۰ که او به عنوان یک سیاستمدار چپ‌گرا و انقلابی به ریاست‌جمهوری رسید و هواداران بسیاری پیدا کرد.

اما پیگیری پرونده رشوه و فساد مالی گسترده در پتروبراس، شرکت نفت دولتی برزیل، بر حزب او و مقام‌های دولتش سایه انداخت و سرانجام خود لولا هم به دریافت امتیازات نامشروع در قالب هزینه‌های مربوط به یک آپارتمان لوکس متهم شد. او سرانجام پس از کش و قوس بسیار به زندان افتاد.

حالا اما لولا در حالی در زندان است که یک سیاستمدار راست افراطی قدرت را در دست دارد؛ کسی که حتی بسیاری از راست‌های میانه‌روی برزیل نیز با او مخالفند. در واقع لولا (و بعدتر جانشینش دیلما روسف) در سیاست برزیل، نقیض کامل بولسونارو محسوب می‌شود.

لولا در این مصاحبه که در زندان شهر "کوره‌ تیبا" انجام شد، درباره سیاست‌های محیط‌زیستی بولسونارو گفت: "من معتقدم بولسونارو برای مردم برزیل زیان‌های زیادی داشته. بخشی از این زیان به دلیل شری است که او به پا می‌کند و بخشی دیگر به دلیل ناآگاهی اوست. بارها می‌شود که او صحبت می‌کند و شما در میانه صحبت‌هایش متوجه می‌شوید که او نمی‌داند درباره چه دارد حرف می‌زند."

در سال ۲۰۱۹ - سالی که بولسونارو در برزیل به قدرت رسید - تاکنون ۸۳ هزار آتش‌سوزی در جنگل‌های این کشور گزارش شده که نسبت به سال گذشته ۷۷ درصد رشد داشته است. برخی از فعالان محیط زیست استراتژی بولسونارو را در وضعیت پیش آمده موثر می‌دانند. اما او در مقابل مدعی شد که یکی از سازمان‌های مدافع محیط زیست با هدف بدنام کردن او به شکل عمدی به این آتش‌سوزی دست زده‌اند.

لولا درباره اتفاقاتی که در آمازون افتاده، گفت: "آنها چنان در حال جنگل‌زدایی هستند که گویی برزیل کمبود جنگل ندارد. این یک استدلال قدیمی آنهاست. کسانی که الان آمازون را به آتش می‌کشند در گذشته هم همین‌کار را می‌کردند. به نظر می‌رسد اینطور فکر می‌کنند که حل مشکل گرمایش زمین یک کار بچگانه است. در حال حاضر حماقت در بالاترین سطح حکومت کشور ما وجود دارد."

رئیس‌جمهور اسبق برزیل در توضیح آنچه "ناآگاهی" و "حماقت" بولسونارو می‌خواند گفت: "او از نظر ایدئولوژیک از کسی پیروی می‌کند که معتقد است زمین مسطح است."

اشاره لولا به مردی است به نام "اولاوو دیکاروالو" که مشاور بولسوناروست و در سال ۲۰۱۷ در یک پست فیس‌بوکی نوشت برای برخی از مسایل مانند گرد بودن زمین یا تکامل، هیچ پاسخی ندارد. او نوشت اگر چه همه بر سر اینکه زمین گرد است یا مسطح مطمئن هستند، اما پاسخ را نمی‌داند. از او به عنوان یکی از مهم‌ترین افراد دولت بولسونارو نام برده می‌شود و گفته می‌شود که نفوذ قابل توجهی بر روی رئیس‌جمهوری کنونی برزیل دارد.

لولا همچنین به روابط خارجی برزیل با کشورهای دیگر اشاره کرد و از سیاست خارجی کشورش در دوران بولسونارو به عنوان موردی نام برد که به گفته او، رئیس‌جمهور کنونی اطلاعات کافی درباره آن ندارد:

"شما نمی‌توانید همانند ترامپ به دیگران توهین کنید. روابط خارجی بر پایه گفت‌وگو شکل می‌گیرد. برزیل به بریتانیا، فرانسه، ایتالیا، آمریکا، چین، آنگولا و کیپ‌ورد نیاز دارد. آنها هم به برزیل نیاز دارند."

لولا گفت که بولسونارو "کوچکترین اطلاعی از ژئوپولتیک بین‌المللی ندارد" و نمی‌فهمد که برزیل "متناسب با جمعیت و اندازه‌ای که دارد باید یک بازیگر بین‌المللی باشد و در تصمیم‌گیری‌های مهم جهانی مشارکت کند."

او گفت: "بولسونارو اصلا این موضوعات را جدی نمی‌گیرد. هر کس با او حرف می‌زند می‌داند که اصلا جدی نیست."

این سیاستمدار برزیلی در ادامه به موفقیت اقتصادی برزیل در دوران خودش اشاره کرد و گفت که در سال ۲۰۰۸ میلادی، برزیل در آستانه تبدیل شدن به ششمین اقتصاد بزرگ دنیا بود و در عرصه بین‌المللی جایگاه مهم و قابل احترامی پیدا کرده بود:

"برزیل در روابطش با آفریقای جنوبی، کیپ ورد، واشنگتن دی‌سی، لندن به امتیازات ویژه دست یافته بود. ما بسیار مورد احترام بودیم. ما را جدی می‌گرفتند. هیچ کس بدون صحبت با برزیل درباره حفاظت از محیط زیست صحبت نمی‌کرد."

اما با این حال دوران ریاست جمهوری لولا نیز با انتقاداتی همراه بوده. به طور مشخص مخالفان راست‌گرای لولا معتقدند که او با دست و دل بازی در برنامه‌های حمایتی، طبقه‌‌ای از شهروندان وابسته به دولت به وجود آورد و رشد اقتصادی کشورش را کند کرد.

لولا در پاسخ به این انتقادات گفت: "این صحبت‌هایی است که نخبگان می‌گویند. هر بار که شما سیاست‌های فراگیر اجتماعی را در برزیل توسعه بدهید، روشنفکران دست راستی سروکله‌شان پیدا می‌شود و می‌گویند شما پوپولیست هستید.آنها گفتند لولا نمی‌تواند خانواده‌ها را مواجب‌بگیر بار بیاورد. می‌گفتند لولا باید پل و جاده بسازد. و من آن روزها می‌گفتم اگر مردم می‌توانستند بتون و آسفالت بخورند، آن وقت همان به اولویت من تبدیل می‌شد. ولی مردم لوبیا و برنج و نان می‌خورند. به همین دلیل اولویت من غذای مردم بود."

به گفته رئیس‌جمهور اسبق برزیل، "وقتی شکم مردم سیر باشد" آنها پل و جاده را که برزیل به آنها نیاز دارد، می‌سازند.