آمریکا دو کشور امارات و بحرین را 'شرکای امنیتی استراتژیک کلیدی' خود اعلام کرد

منشی مطبوعاتی کاخ سفید، دفتر رئیس جمهوری آمریکا، با صدور بیانیه‌ای دو کشور امارات متحده عربی و بحرین را "شرکای استراتژیک کلیدی ایالات متحده" خوانده است.

این بیانیه می افزاید که به عنوان شرکای امنیتی اصلی آمریکا "امارات متحده عربی و کشور پادشاهی بحرین در موقعیتی منحصر به فرد قرار می‌گیرند و این شاهدی بر همکاری امنیتی استثنایی ما با این کشورهاست."

کاخ سفید به عنوان نمونه‌ای از این همکاری استثنایی به "میزبانی این کشورها از هزاران تن از نفرات نیروی زمینی، دریایی و هوایی و تفنگداران ایالات متحده" و همچنین "تعهد متقابل برای مقابله با خشونت افراطگرایان در سراسر منطقه" اشاره کرده است.

این بیانیه یادآور می شود که هر دو کشور در سی سال گذشته در ائتلاف های بین المللی مختلف تحت رهبری ایالات متحده عضویت داشته اند. ظاهرا اشاره این بیانیه به مواردی مانند حمایت و همکاری این کشورها، در کنار شماری دیگر از کشورهای منطقه، در ائتلاف نظامی برای پایان دادن به اشغال نظامی کویت توسط عراق و مقابله با گروه موسوم به "دولت اسلامی" (داعش)است. ستاد فرماندهی مرکزی نیروی دریایی و ستاد فرماندهی ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده در بحرین مستقر است.

مخاطب آمریکا کیست؟

کیوان حسینی، بی‌بی‌سی

بیانیه اخیر یک مخاطب اصلی دارد: جمهوری اسلامی ایران، و چندین مخاطب فرعی: دیگر کشورهای عربی جنوب خلیج فارس.

وگرنه اهمیت و جایگاه استراتژیک بحرین و امارات برای سیاستگذاری استراتژیک واشنگتن در خلیج فارس، مساله پوشیده‌ای نیست.

پایگاه ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا، در بحرین است؛ در پادگانی که آمریکا برای ساختش دو میلیارد دلار هزینه کرده. پرسنل نیروی هوایی آمریکا نیز در پایگاه هوایی شیخ عیسی و فرودگاه المحرق در بحرین مستقرند. آمریکایی‌ها در امارات نیز در پایگاه هوایی المظفر حضور دارند.

به همین دلیل، حتی قبل از بیانیه کاخ سفید نیز این دو کشور شرکای استراتژیک و مهمی برای واشنگتن محسوب می‌شدند.

اما در بیانیه، به شکلی کم سابقه، اهمیت این دو کشور با اهدای عنوانی جدید به آنها رسمیت یافته. و بار دیگر اهمیت آنها برای طرح کلان امنیت آمریکا در خلیج فارس و خاورمیانه، به دیگر بازیگران منطقه یادآوری شده.

مهم‌ترین بازیگری که باید نگران چنین نزدیکی روزافزونی باشد، ایران است؛ کشوری که آمریکاستیزی یکی از ستون‌های سیاست خارجی‌اش محسوب می‌شود.

همزمان این بیانیه پیامی هم برای دیگران دارد؛ کشورهایی که به رغم فشارهای واشنگتن روابطشان را با اسرائیل عادی نکردند و حالا از حلقه نخست یاران آمریکا بیرون ماندند.

کاخ سفید در این بیانیه تاکید دارد که "تصمیم امروز حاکی از سطح جدیدی از مشارکت بین ایالات متحده، امارات متحده عربی و پادشاهی بحرین و تعهدی پایدار به همکاری های اقتصادی و امنیتی و همچنین مهر تاییدی بر شهامت، عزم راسخ و رهبری فوق العاده این کشورها در پیوستن به توافق ابراهیمی است."

توافق ابراهیمی نامی است که به معاهدات عادی‌سازی روابط بین اسرائیل و دو کشور امارات و بحرین داده می‌شود که با میانجیگری دولت ایالات متحده و در چارچوب برنامه دونالد ترامپ، رئیس جمهوری، برای حل بحران خاورمیانه به دست آمد.

یهودیان و اعراب خود را از نسل اسحاق و اسماعیل، فرزندان ابراهیم پیغمبر عبرانی می‌دانند.

مقامات آمریکایی هنوز در مورد مفهوم عملی این بیانیه و تاثیر احتمالی آن بر روابط این کشور و دو کشور امارات و بحرین جزئیاتی منتشر نکرده‌اند و مشخص نیست که این تصمیم شامل چه تعهدات جدیدی برای دو طرف خواهد بود.

در سال ۲۰۱۲ و دوره ریاست جمهوری باراک اوباما، ایالات متحده و شورای همکاری خلیج فارس تشکیل "مجمع همکاری استراتژیک" (SCF) را اعلام کردند. منظور از این اقدام رسمیت بخشیدن به تعامل دو طرف بود که زمان تشکیل تأسیس شورای همکاری خلیج فارس در سال ۱۹۸۱ وجود داشت.

برنامه هسته و موشکی ایران و آنچه که "اقدامات بی ثبات کننده" جمهوری اسلامی در منطقه توصیف می‌شد از جمله انگیزه‌های تشکیل این مجمع بود با این هدف که ساختاری جدید برای همکاری امنیتی در منطقه ایجاد شود.

با آغاز ریاست جمهوری دونالد ترامپ، توجه بیشتر به منطقه خاورمیانه بخش عمده تری از سیاست خارجی آمریکا را تشکیل داد و آقای ترامپ با شرکت در اجلاس مشترک سران شورای همکاری خلیج فارس و آمریکا، بر لزوم همکاری نزدیک بین کشورهای این شورا با آمریکا تاکید نهاد.

آقای ترامپ در همین نشست پیشنهاد اتحاد استراتژیک خاورمیانه با حضور سایر کشورهای منطقه را به منظور تقویت و گسترش "مشارکت استراتژیک ایالات متحده با شورای همکاری خلیج فارس" مطرح کرد.

بیانیه امروز کاخ سفید در روزهای پایانی دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ صادر شده و احتمالا به معنی تاکیدی مجدد بر اهمیت منطقه خاورمیانه برای امنیت ایالات متحده از دیدگاه اوست.

او وعده داده بود که به زودی شمار دیگری از کشورهای عرب روابط عادی با اسرائیل برقرار کنند و همچنین با به نتیجه رسیدن "سیاست فشار حداکثری بر رژیم ایران" دولت جمهوری اسلامی را وادار کند که، به گفته او، سیاست داخلی و خارجی خود به خصوص در زمینه دستیابی به تسلیحات هسته ای، گسترش برنامه موشکی بالستیکی و "بی ثبات سازی منطقه" تغییر دهد.

مشخص نیست که آیا سیاست دولت بعدی آمریکا در مورد خاورمیانه تغییری اساسی خواهد داشت یا نه اما این نظر مطرح شده که حتی اگر روابط آن با "متحدان" آمریکا در منطقه به خصوص کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و اسرائیل گرمی سابق را نداشته باشد، حفظ ارتباط و همکاری نزدیک با آنها رویکرد بخش عمده ای از استراتژی بلندمدت ایالات متحده است و قاعدتا نباید دستخوش تحولی اساسی شود.