دانش‌آموزان تاجیکستان در روز تعطیل عید قربان به مدرسه رفتند

با وجود تعطیل بودن روز عید قربان در تاجیکستان،دانش‌آموزان تاجیک امروز همزمان با مراسم آغاز سال نوی تحصیلی و "روز دانش" به مدرسه رفتند.

صبح روز جمعه (۱۰ شهریور - اول سپتامبر) ساعتی پس از برگزاری نماز عید در مساجد، مراسم "روز دانش" در مدارس متوسطه تاجیکستان آغاز شد و دانش آموزان پس از انجام این مراسم ساعتی "درس صلح" خواندند.

بر اساس قوانین تاجیکستان روز عید قربان تعطیل اعلام شده است، اما یک هفته قبل وزارت علم و معارف این کشور اعلام کرد که این روز برای مؤسسات آموزش و پرورش روز کاری خواهد بود.

برخی از فعالان شبکه های اجتماعی و نمایندگان جامعه مدنی از این تغییر رویه انتقاد کردند. از جمله جاوید مقیم، روزنامه نگار و استاد دانشگاه، در مقاله‌ای که در وبلاگ شخصی خود منتشر کرد، نوشت که این تصمیم وزارت معارف با قوانین تاجیکستان مغایر است.

'بخوان، نه عید کن!'

در پاسخ به این مقاله، وزارت معارف تاجیکستان اصرار کرده که "روز دانش" بر اساس قانون روز اول سپتامبر است، ولی عید قربان روز مشخصی ندارد و زمان آن را شورای علمای اسلامی تعیین می کند. از این رو این شورا می توانست زمان تجلیل از عید قربان را به روز دیگری واگذارد.

وزارت معارف تاجیکستان تلاش کرده است با استناد به قرآن از تصمیم دفاع کند: "چنانکه همگان می‌دانند، کلمه نخستین وحی الهی که به پیامبر اسلام نازل گردید، 'اقرع! ' بود. یعنی، 'بخوان! '، نه 'عید کن! '، 'عبادت کن! '، 'حج کن! ' و یا امثال آن. به عبارت دیگر، با اشاره‌ 'بخوان! ' بندگانش را به علم آموختن دعوت کرده است. پس، وزارت معارف و علم مگر خطا کرده است که هزاران نسل نورس را، خصوصا آنهایی را که بار اول قدم به مکتب می‌نهند، به خواندن، دانش اندوختن، تعلیم گرفتن دعوت کرده است؟"

در ارتباط با این موضوع سیدمکرم عبدالقادرزاده، رئیس شورای علمای اسلامی تاجیکستان، در صحبت با خبرگزاری "اسپوتنیک" این نوشته های وزارت معارف را اظهارات "غیرتخصصی" خوانده است.

آقای عبدالقادرزاده افزوده است: "مسئله عید به اعضای شورای علما، به شورای علما و به رئیس شورای علما بستگی ندارد. این وابسته به همان ماه قمری است که کی شروع و کی تمام می‌شود. و به نظر کسی هم وابسته نیست."

جلوگیری از عیدگردک؟

رئیس شورای علمای اسلامی تاجیکستان گفته که مصادف آمدن دو عید قربان و "روز دانش" اصلا هیچ مشکلی ایجاد نمی کند و دانش آموزان می توانند در این روز به مکتب روند. این در حالی است که برخی از مردم تاجیکستان معتقدند که هدف از تصمیم وزارت معارف جلوگیری از رسم "عیدگردک" کودکان است.

کودکان تاجیک در روزهای عید قربان و عید رمضان از صبح زود در به در منازل مردم می گردند و با تبریک عید، هدیه دریافت می کنند. مقامات تاجیکستان در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند از این موضوع جلوگیری کنند. شورای علمای اسلامی هم در گذشته در بیانیه هایی گفته است که این رسم با سنن اسلامی سازگار نیست.

در همین حال، رئیس جمهوری تاجیکستان، با صدور بیانیه‌ای به مردم این کشور به مناسبت عید قربان شادباش گفته و از آنها خواسته است که برای عید، دسترخان "خاکسارانه" بیارایند و از اسراف بپرهیزند.

اخیرا دولت تاجیکستان اصلاحاتی را در قانون تنظیم مراسم در این کشور تصویب کرد که در آن برگزاری مراسم مختلف، مانند جشن‌های عروسی و ختنه سوران و مراسم سوگواری بشدت محدود شده است. از جمله، طبق مقررات جدید ختنه سوران برای کودکان باید فقط در داخل خانواده و بدون دعوت مهمانان برگزار شود.

همچنین پختن هر گونه غذا در مراسم سوگواری ممنوع شده است. بسیاری از مردم از این مقررات استقبال می کنند، اما عده زیادی هم می گویند این مقررات نوعی دخالت در حریم خصوصی افراد، تجاوز به حق مالکیت و همین طور، تلاشی برای از میان بردن رسم آیین‌های ملی و مردمی است.

اما به باور برخی از تحلیلگران، دولت تاجیکستان سیاست اقتصادی کارآمدی ندارد و برای رفع بحران راهی جز مقابله با مصرف‌گرایی و واداشتن مردم به صرفه‌جویی ندارد.