وزیر دفاع اسرائیل می‌گوید ایران در حال نصب '۱۰۰۰ سانتریفیوژ جدید' در نطنز است

بنی گانتز، وزیر دفاع اسرائیل، گفته است که ایران در حال کار برای "نصب ۱۰۰۰" دستگاه سانتریفیوژ پیشرفته غنی‌سازی اورانیوم از جمله در یک "سایت جدید زیرزمینی" در مجاورت تاسیسات هسته‌ا‌ی نطنز است.

آقای گانتز در یک سخنرانی در کنفرانسی در موسسه مطالعات امنیت ملی در دانشگاه رایشمن هرتزلیا در اسرائیل گفته است "ایران به انباشت دانش و تجربه برگشت‌ناپذیر در توسعه، تحقیق، تولید و بهره‌برداری از سانتریفیوژهای پیشرفته ادامه می‌دهد و "فقط چند هفته تا دستیابی به مواد شکافت‌پذیر مورد نیاز برای اولین بمب فاصله دارد".

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در اسفند سال گذشته گزارش داده بود که ایران در حال برنامه‌ریزی برای نصب ۶۶۰ سانتریفیوژ نسل جدید است.وزیر دفاع اسرائیل گفته سانتریفیوژهایی که ایران در حال نصب آن در نطنز است از نوع "پیشرفته آی آر۶ " است. وی گفته است"بهای مقابله با چالش ایران در سطح جهانی و منطقه‌ای بیشتر از یک سال قبل و کمتر از یک سال آینده است".

اهمیت تعداد و کیفیت سانتریفیوژها در برنامه اتمی یک کشور چیست؟

سانتریفیوژها ماشین‌هایی برای غنی‌سازی اورانیوم است. هر چه تعداد این دستگاه ها بیشتر باشد سرعت غنی‌سازی اورانیوم بالاتر می رود اما ایران دست به تولید سانتریفیوژهایی با کیفیت بهتر از نسل اول این ماشین‌ها زده که کیفیت غنی‌سازی را هم بهبود می‌بخشد. بنابراین با بالارفتن تعداد سانتریفیوژهای پیشرفته، ایران می‌تواند سرعت و کیفیت غنی سازی اورانیوم را بالاتر ببرد و به میزان ذخایر اورانیوم غنی شده خود بیفزاید.

هرچقدر میزان این ذخایر بیشتر و خلوص اورانیوم غنی شده بالاتر شد، امکان بالقوه ساخت سلاح اتمی هم بیشتر خواهد بود اما ایران می گوید چنین قصدی ندارد و هدف از این کار صرفا برای امور صلح آمیز مثل مصارف پزشکی، کشاورزی و تولید برق است.

ایران در حال حاضر اورانیوم را با خلوص کمتر از ۵، ۲۰ و ۶۰ درصد غنی می کند. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس،گفته است که غنی سازی اورانیوم ۶۰ درصدی فقط در کشورهایی انجام می شود که سلاح اتمی می سازند اما ایران می‌گوید هدفی جز مصرف صلح‌آمیز ندارد.

با وجود اعلام سیاست رسمی در خودداری از تولید سلاح اتمی، برخی از مقام‌های دولتی از جمله محمد جمشیدی معاون سیاسی دفتر ابراهیم رئیسی رئیس جمهور ایران از ضرورت توانایی در ساخت سلاح اتمی هم دفاع کرده اند.

آمریکا 'فعلا سپاه را از فهرست سازمان‌های تروریستی خارج نمی‌کند'

ایران و آمریکا از فروردین سال گذشته مذاکرات غیرمستقیمی را آغاز کردند که هدف از آن محدود کردن برنامه اتمی ایران بوده تا در برابر آن تحریم های ایالات متحده هم رفع شود. یعنی توافق اتمی برجام که آمریکا در دوره دونالد ترامپ از آن خارج شد، دوباره احیای شود اما مذاکرات از اسفند ۱۴۰۰ متوقف شده و دلیل آن هم اختلاف دو طرف بر سر باقی ماندن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست "سازمان های تروریستی خارجی آمریکا" است.

ایران خواهان حذف سپاه از این فهرست است و آمریکا گفته این موضوع به توافق اتمی ارتباطی ندارد و سپاه در فهرست گروه‌های تروریستی باقی می‌ماند.

به تازگی انریکه مورا، مذاکره کننده ارشد اتمی اتحادیه اروپا، برای پیدا راه حلی برای این بن‌بست به تهران رفته بود. ایران یک روز پیش از این اعلام کرده بود که "ابتکار خاصی" مطرح کرده اما ایالات متحده با گذشت بیشتر از چهار روز پس از پایان سفر آقای مورا به تهران علامتی مبنی بر رد یا قبول پیشنهاد ایران نشان نداده است.

همزمان وب سایت پلیتیکو در گزارشی درباره سفر اخیر انریکه مورا به تهران به تقل از منابع غربی نوشته است آقای مورا حامل این پیام بوده که احتمال بررسی مساله سپاه از سوی آمریکا وجود دارد اما این تنها در صورتی خواهد بود که مذاکرات هسته‌ای به نتیجه برسد.

پلیتیکو می‌گوید ایران از موضع خود عقب‌نشینی نکرده اما نشان داده که مایل است در این مدت، مذاکرات بر سر موضوعاتی غیر از مساله سپاه پاسداران از سرگرفته شود و ممکن است خواسته های احتمالی جایگزینی را به جای درخواست حذف سپاه از فهرست سازمان های تروریستی آمریکا مطرح کند.

پیش از این حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، از قول مقام های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفته بود در صورتی که توافق اتمی آماده باشد، فرماندهان سپاه گفته اند که نباید معطل مسائل این سازمان نظامی باشد که به عقب نشینی ایران تعبیر شد.

به فاصله کوتاهی حسین شریعتمداری، مدیر مسئول روزنامه کیهان، بالحنی کم‌سابقه وزیر خارجه ایران را خطاب قرار داد و از او بابت چنین گفته‌هایی انتقاد کرد. آقای امیرعبداللهیان اظهارات خود را پس گرفت و موضوع سپاه دوباره به متن اختلافات دو کشور بازگشت و تاکنون هم باقی مانده است.

در زمین سیاست و میانجیگری چه می‌گذرد؟

جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از مذاکرات انریکه مورا معاون خود در تهران به عنوان "آخرین تیر ترکش" برای نجات مذاکرات اتمی یاد کرده بود. آقای مورا به مانند میانجی بین ایران و آمریکا عمل کرده است.

امیر قطر هم هفته گذشته در یک سفر یک روزه در تهران با مقام های ایران ملاقات کرد. پس از این دیدار، رابرت مالی نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا و مذاکره کننده اتمی آن با وزیر خارجه قطر تماس گرفت. تماس مجددی با مقام های قطری این بار از سوی آنتونی بلینکن وزیر خارجه قطر گرفته شده است.

قطر در میان کشورهای عربی خلیج فارس روابط نزدیکی با ایران دارد و تلاش کرده برای پایان دادن به بن بست در مذاکرات اتمی میان ایران و آمریکا میانجیگری کند. این نقش پیش از این با عمان بود اما در ماهه‌ای اخیر، قطر نقش سنی عمان را به دست گرفته هرچند تاکنون این میانجیگیری به نتیجه مشخصی نرسیده است.