آمریکا در اجلاس وین شرکت می‌کند؛ صالحی: بن‌بست شکسته است

علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در یکی از اتاق‌های شبکه اجتماعی کلاب‌هاوس گفته است بن بست اولیه (بر سر آغاز کننده مذاکرات) شکسته شده و جلسه روز جمعه باعث عبور از مرحله اول و پیشرفت بوده است.

خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی ایران که مشروح صحبت‌های آقای صالحی را منتشر کرده از قول او نوشته است قرار است هفته آینده در وین (مقر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی) در حد فنی بحث شود و مسائل فنی، بحث محوری برجام در بستر مسائل حقوقی و سیاسی است.

روز جمعه در عین حال آمریکا تایید کرد هفته آینده در نشستی که بر سر برنامه هسته‌ای در وین برگزار می‌شود حضور خواهد داشت و حتی پیشنهاد گفتگوی مستقیم با ایران را کرده است.

در همین حال رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران گفته است کشورش می‌داند که برای بازگرداندن ایران به توافق هسته‌ای باید تحریم‌هایی را که با برجام منطبق نیست لغو کند.

در همین حال روزنامه نیویورک تایمز از قول یک مقام آمریکایی که نامش را نبرده نوشته که آمریکا از تحریم به عنوان "اهرم فشار" بر تهران استفاده نخواهد کرد که سیاست دولت دونالد ترامپ یعنی اعمال "حداکثر فشار" به ایران "شکست خورده است."

این تحولات پس از نشست مهم و اینترنتی کمیسیون مشترک برجام اعلام شد که در آن نمایندگان ایران و ۱+۴ درباره چشم‌انداز و شرایط بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای مذاکره کردند.

قرار است مذاکرات حضوری سه‌شنبه در وین، مقر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پی گرفته می‌شود.

رئیس سازمان انرژی اتمی ایران گفته است جلسه روز جمعه باعث شده بستر سیاسی و حقوقی برجام مرور شود.

به گزارش خبرگزاری ایرنا آقای صالحی گفته است: وقتی وارد مرحله فنی می شویم، یعنی مسئله دارد به گونه ای مدیریت می شود که آن بحث «اول تو، اول تو»، دارد دور زده می شود.

جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، با سیاست "فشار حداکثری" دوران دونالد ترامپ و خروج کشورش از برجام مخالف است اما تاکید ایران و آمریکا بر اینکه طرف مقابل باید در اجرای تعهدات برجامی پیش‌قدم شود احیای این توافق را با دشواری روبرو کرده است.

با این حال ایران که از خروج یک جانبه آمریکا از برجام سرخورده است می‌گوید با آمریکا مذاکره مستقیم نخواهد کرد.

وزارت خارجه ایران تاکید کرده است که نیازی به مذاکره با آمریکا ندارد و در وین با نمایندگان این کشور دیدار نخواهد کرد.

رئیس سازمان انرژی اتمی ایران تاکید کرده است که 'مذاکرات با طرف امریکایی نیست، مذاکرات در چارچوب ۱+۵ است؛ آژانس در مذاکرات حضور ندارد، آژانس، مجری بحث پادمان است. از طرف سازمان انرژی اتمی، دوستان ما در مذاکرات حضور خواهند داشت. '

وال‌استریت ژورنال پیشتر نوشته بود که روز سه‌شنبه آمریکا نیز نماینده‌ای در وین خواهد داشت اما مذاکره مستقیمی بین ایران و آمریکا انجام نمی‌شود.

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران امروز هدف این مذاکرات را "نهایی کردن سریع برداشتن تحریم و اقدامات هسته‌ای برای رفع هماهنگ همه تحریم‌ها و سپس توقف اقدامات جبرانی از طرف ایران" دانست اما گفت ایران و آمریکا در وین مستقیم گفتگو نخواهند کرد.

یک مقام ارشد اروپایی به رویترز گفته است مذاکره درباره تعهدات هسته‌ای ایران و تحریم‌های آمریکا است و دو طرف "باید در جایی به هم برسند". این مقام اتحادیه اروپا، که نامش ذکر نشده، رسیدن به این نقطه را در کمتر از دو ماه ممکن دانسته است.

نمایندگان اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل (به جز آمریکا) به اضافه آلمان و همچنین اتحادیه اروپا در کمیسیون مشترک برجام حضور دارند.

در جلسه روز جمعه چه گذشت؟

عباس عراقچی، معاون وزارت خارجه ایران، در نشست روز جمعه ۱۳ فروردین/۲ آوریل ریاست هیات ایرانی را بر عهده داشت.

انریک مورا هم به نمایندگی از جوزپ بورل، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، مدیر این جلسه بود.

روز پنجشنبه و در آستانه این نشست اتحادیه اروپا اعلام کرد: "شرکت کنندگان در این نشست درباره بازگشت احتمالی ایالات متحده به برجام و تضمین اجرای کامل و موثر این توافقنامه از سوی همه اعضا مذاکره خواهند کرد."

آقای عراقچی بحث‌های امروز را "صریح و جدی" توصیف کرده است.

او گفته: "برای بازگشت ایالات متحده به برجام نیاز به هیچ مذاکره‌ای نیست" و افزوده همان طور که آمریکا از توافق خارج شد و تحریم‌های یکجانبه را علیه ایران بازگرداند می‌تواند "به توافق برگشته و قانون‌شکنی را خاتمه دهد."

میخائیل اولیانوف، سفیر روسیه در وین، در پایان نشست روز جمعه گفت: "تصور این است که در مسیر درست قرار داریم، هرچند راه پیش رو آسان نخواهد بود و تلاش بسیاری می‌طلبد. به نظر می‌رسد طرفین آمادگی آن را دارند."

پیشتر و در آستانه جلسه روز جمعه ایران و قدرت‎‌های جهانی، گزارش‌هایی از تلاش‌های مختلف دیپلماتیک برای عبور از بن‌بست منتشر شد.

رویترز به نقل از منابع دیپلماتیک نوشت ایران روز دوشنبه در مذاکره با با بریتانیا، فرانسه و آلمان طرح پیشنهادی خود برای احیای برجام را به بحث گذاشته است.

روزنامه گاردین بریتانیا هم در گزارشی از مذاکرات محرمانه در همین رابطه خبر داد که در فرانکفورت آلمان برگزار شده است.

بنا بر این گزارش، این مذاکرات محرمانه بر ایجاد یک ساز و کار برای لغو تدریجی تحریم‌های آمریکا در مقابل بازگشت ایران به اجرای تعهداتش به برجام تمرکز داشته است.

رایزنی‌هایی نیز بین اتحادیه اروپا با چین و روسیه درباره احیای برجام انجام شده است.

رییس سازمان انرژی اتمی ایران چه گفت؟

علی اکبر صالحی در صحبت‌های خود از مخالفان داخلی برجام انتقاد کرده است.

این مقام ارشد دولت ایران گفته است آنقدر برجام را کوباندند، تا آن را از حیّز اعتبار در ایران انداختند؛ چرا؟ دستاورد بزرگ و با ارزشی بود. چرا تیر را به پای خودمان شلیک می کنیم؟ چرا همصدا با اسرائیل برجام را می کوبید؟

آقای صالحی در عین حال پیش‌بینی کرده است که آمریکا به این نتیجه رسیده که حاکمیت ملی ایران را به رسمیت بشناسد.