سرقت چند میلیون یورویی خیره‌کننده‌ای که هیچ‌کس متوجه آن نشد

این حادثه یکی از عجیب‌ترین سرقت‌های بانکی آلمان در سال‌های اخیر توصیف شده است.

در یک آخر هفته آرام، درست پس از کریسمس، گروهی از سارقان با استفاده از یک مته صنعتی و سوراخ کردن دیوار، وارد یک بانک در خیابان اصلی شهر گلزنکیرشن در غرب آلمان شدند.

آنها بیش از سه هزار صندوق امانات را خالی کردند و با میلیون‌ها یورو گریختند.

بیش از یک ماه بعد، پلیس هنوز هیچ‌ کس را بازداشت نکرده است.

برای مشتریان بانک، کسانی که برخی از آن‌ها می‌گویند پس‌انداز تمام عمرشان و همچنین جواهرات خانوادگی و اشیای قیمتی خود را از دست داده‌اند، این روزها سراسر خشم، سردرگمی و شوک بوده است.

به‌نظر می‌رسد اعتماد مردم به نهادهای رسمی به‌طور جدی خدشه‌دار شده است.

در این پرونده، پرسش‌های دشوار متعددی مطرح شده است که برخی از آنها را هربرت رویل، وزیر کشور ایالت نوردراین-وستفالن در غرب آلمان بیان کرد.

چرا هیچ‌ کس متوجه آنچه در حال وقوع بود نشد؟ آیا برای انجام این کار یک نفر در داخل بانک هم همکاری کرد؟ چرا هیچ‌ کس صدای مته را نشنید و سارقان چگونه دقیقا می‌دانستند گاوصندوق کجا قرار دارد؟ آیا سامانه‌های امنیتی بانک بیش از حد ضعیف بودند؟

پلیس از افرادی که اطلاعات دارند خواسته است که با این نیرو تماس بگیرند.

مامورانی که کار تحقیقات را انجام می‌دهند، معتقدند سارقان احتمالا از طریق پارکینگ طبقاتی مجاور در منطقه بوئر در این شهر، به شعبه بانک پس‌انداز اشپارکاسه در خیابان نینهوف‌ نفوذ کرده‌اند.

آنها بر این باورند که سارقان ممکن است در خروج اضطراری بین پارکینگ و بانک را دستکاری کرده باشند.

در شرایط عادی این در از بیرون قابل باز شدن نبود، اما این باند موفق شد کاری کند که این در به‌ درستی بسته نشود و به این ترتیب «دسترسی بدون مانع از پارکینگ به ساختمان اشپارکاسه» فراهم شود.

پلیس معتقد است که آنها از آنجا، چندین سامانه امنیتی را از کار انداخته و خود را به اتاق بایگانی کنار خزانه در زیرزمین بانک رسانده‌اند.

آنها مته را نصب کردند و سوراخی به عرض ۴۰ سانتی‌متر در دیوار منتهی به اتاق خزانه، جایی که صندوق‌های امانات نگهداری می‌شد، ایجاد کردند.

مقام‌ها می‌گویند سرقت باید حد فاصل شنبه ۲۷ دسامبر تا دوشنبه ۲۹ دسامبر انجام شده باشد؛ آن‌ها گمان می‌کنند که سارقان شاید درست پیش از رسیدن به اتاق خزانه، نزدیک بود گیر بیفتند.

اندکی پس از ساعت شش صبح روز ۲۷ دسامبر، آتش‌نشانی گلزنکیرشن و یک شرکت خصوصی امنیتی از بانک هشدار حریق دریافت کردند که ممکن است توسط سارقان فعال شده باشد.

پلیس و ۲۰ آتش‌نشان در ساعت شش و ۱۵ دقیقه به بانک رسیدند، اما پلیس در بیانیه‌ای گفت: «هیچ نشانه‌ای از خسارت پیدا نکردند.»

هربرت رویل فاش کرد که هشدار حریق از داخل خزانه صادر شده بود.

اما آتش‌نشانان نتوانستند وارد شوند، چون در ورودی با یک کرکره فلزی بسته شده بود. آقای رویل گفت آنها «هیچ دود، بوی آتش یا آسیبی» ندیدند، بنابراین «نتیجه گرفتند که هشدار اشتباه است». اتفاقی که به گفته او چندان غیرمعمول نیست.

آقای رویل به کمیته پارلمانی ایالتی گفت پلیس در آن زمان حق بازرسی بانک را نداشت، زیرا موضوع در حوزه مسئولیت آتش‌نشانی بود. آن‌ها برای این کار به حکم قضایی نیاز داشتند.

سارقان پس از ورود به خزانه، تقریبا همه سه هزار و ۲۵۰ صندوق امانات را باز کردند و پول نقد، طلا و جواهرات را برداشتند.

آقای رویل گفت سامانه‌های رایانه‌ای بانک نشان می‌دهد اولین صندوق در ساعت ۱۰ و ۴۵ دقیقه صبح روز ۲۷ دسامبر و آخرین صندوق در ساعت دو و ۴۴ دقیقه بعد از ظهر شکسته شده است. مشخص نیست آنها توانسته‌اند بیشتر صندوق‌ها را در چهار ساعت باز کنند یا اینکه فناوری ثبت داده‌ها متوقف شده است.

شاهدان بعدا به پلیس گفتند در طول شب منتهی به ۲۸ دسامبر چند مرد را دیده‌اند که در راه‌پله پارکینگ، کیسه‌های بزرگی حمل می‌کردند.

مقام‌ها می‌گویند دقیقا نمی‌دانند چه مقدار پول برده شده است، اما رسانه‌های آلمانی برآورد می‌کنند سارقان ممکن است تا ۱۰۰ میلیون یورو به دست آورده باشند.

پلیس در ادامه عکس‌ها و ویدئوهایی از دوربین‌های امنیتی پارکینگ منتشر کرد که مردانی با چهره‌های پوشیده و دو خودرو، یک آئودی آر‌اس شش به رنگ سیاه و یک مرسدس سیتان سفید را نشان می‌داد. هر دو خودرو پلاک جعلی داشتند.

سرقت تا ۲۹ دسامبر فاش نشد؛ زمانی که ساعت ۳:۵۸ بامداد دوشنبه دوباره آژیر آتش‌نشانی به صدا درآمد و آتش‌نشان‌ها به بانک برگشتند و با صحنه‌ای آشفته روبه‌رو شدند.

هربرت روئل گفت صحنه «مثل یک زباله‌دانی» بود؛ بیش از ۵۰۰ هزار شیء روی زمین پخش شده بود، محتویات صندوق‌های امانتی‌ که سارقان پشت سر گذاشته بودند.

پلیس گفت بسیاری از این اشیا آسیب دیده‌اند، چون سارقان روی آن‌ها آب و مواد شیمیایی ریخته بودند. از آن زمان ماموران با دقت و ریزبینی در حال جدا کردن و مرتب کردن این اقلام هستند؛ برای یافتن سرنخ و این‌که مشخص کنند هر چیز به چه کسی تعلق دارد.

با انتشار جزئیات سرقت، حدود ۲۰۰ مشتری در برابر شعبه اشپارکاسه تجمع کردند.

یواخیم آلفرد واگنر ۶۳ ساله گفت نه تنها قطعه طلایی به ارزش ده‌ها هزار یورو، بلکه جواهراتی را که متعلق به پدر و پدربزرگ و مادربزرگش بود از دست داده است.

او پس از چندین سرقت از آپارتمانش، صندوق امانات اجاره کرده بود، با این تصور که اشیای قیمتی‌اش در آنجا در امان خواهد بود. او گفت: «از خشم گریه کردم.»

بانک اعلام کرده است محتوای صندوق‌های امانت معمولاً تا سقف ۱۰ هزار و ۳۰۰ یورو برای هر صندوق بیمه می‌شود.

آقای واگنر از نخستین افرادی است که علیه بانک طرح دعوی کرده و به دلیل آنچه وکیلش «سهل‌انگاری در امنیت» خوانده، خواستار دریافت غرامت شده است.

فرد دیگری ۴۰۰ هزار یورو پول نقد حاصل از فروش یک آپارتمان را که قرار بود صرف دوران بازنشستگی‌اش شود، در صندوق گذاشته بود.

بانک گفته است که خود نیز قربانی این جرم بوده و ساختمان آن «مطابق با فناوری‌های پیشرفته مورد تائید» ایمن شده بود.

در حالی که برخی مشتریان رسیدهای رسمی برای محتویات صندوق‌های خود داشتند، برخی دیگر چنین مدارکی ندارند.

هربرت رویل گفت: «حتی اشپارکاسه هم نمی‌داند در داخل [صندوق‌ها] چه بوده، زیرا هر فرد می‌تواند هر چه می‌خواهد در آنها بگذارد.»

او تاکید کرد که خسارت روانی نباید دست‌کم گرفته شود.

او گفت: «ما باید به قربانیان کمک کنیم.» او افزود: «برای بسیاری، این فراتر از صرفا از دست دادن دارایی است. این موضوع می‌تواند بر اعتماد آنها به احساس امنیت خودشان و ... اعتمادشان به نظم ما نیز تاثیر بگذارد.»

تیم فرومایر، رئیس پلیس، گفت آنها با «یکی از بزرگ‌ترین پرونده‌های جنایی در تاریخ ایالت نوردراین-وستفالن» روبه‌رو هستند.

او گفت: «اداره من و همه کارکنان آن از بزرگی این پرونده آگاه هستند. خسارت مالی، بلاتکلیفی و ناامیدی بسیار عمیق است.»

اندکی پس از کشف سرقت، حزب راست افراطی آلترناتیو برای آلمان تجمعی در برابر بانک برگزار کرد که باعث شد برخی این حزب را به تلاش برای ایجاد تنش متهم کنند.

مجله آلمانی اشپیگل نوشت این سرقت به مساله‌ای سیاسی و نمادی از چیزی فراتر از خود جرم تبدیل شده است: «احساس اینکه وعده‌های امنیت توخالی است، نهادها ناکام مانده‌اند و در نهایت هیچ‌ کس پاسخگو نیست.»