چرا ناوچه دماوند در خزر دچار خسارت اساسی شد؟

رسانه های ایران از قول سخنگوی ارتش این کشور می گویند که ناوچه یا آن طور که مقام های ایرانی می گویند ناوشکن سانحه دیده ایران در دریای خزر که دماوند نام دارد، در برخورد با موج شکن ها در ساحل بندر انزلی دچار خسارات اساسی شده است.

رسانه های ایرانی چند روز پس از سانحه برای کشتی جنگی دماوند از غرق شدن آن خبر دادند اما مقام های ارتش، غرق دماوند را رد کردند و گفتند ادوات اصلی و ارزشمند آن جدا شده و خود بدنه هم قرار است از آب خارج و برای تعمیر فرستاده شود.

در جریان این سانحه شش نظامی ایران از روی کشتی به داخل آب پرت شدند که به گفته سخنگوی ارتش، دو نفر از آنها کشته شدند.

خزر یک دریاچه است و بزرگترین دریاچهٔ دنیا محسوب می شود. این دریاچه هیچ راه طبیعی به دریاهای باز جهان ندارد و به همین جهت از لحاظ حقوقی هم تابع مقررات معمولی حقوق بین الملل دریاها نیست و دول ساحلی دریای خزر می توانند رژیم حقوقی حاکم بر آن را خودشان تعیین کنند. معهذا بایستی توجه داشت که دریای خزر دارای برخی ویژگی های دریاهای بزرگ و باز در جهان است.

دریای خزر با وسعت حدود ۴۲۰ هزار کیلومتر مربع از خلیج فارس بزرگتر است. خزر برخلاف دیگر دریاچه ها بطور کلی دارای امواج بسیار سنگینی است. در عین حال جریان های آبی داخل دریای خزر بطور مرتب تمامی این واحد آبی را مثل یک قاشق عظیم به هم می زند. علاوه بر آن دریای خزر دارای سابقه بالا و پایین رفتن های نامرتب سطح آب است. حتی امکان بروز سونامی در دریای خزر وجود دارد.

به دلیل وجود این عوامل دریانوردی در دریای خزر مستلزم رعایت مسائل فنی و دریانوردی در آب های باز و دریاهای مرتبط با اقیانوس های جهان است. همچنین بایستی توجه داشت که مناطق جنوبی دریای خزر و به خصوص مناطق نزدیک به سواحل ایران عمیق ترین قسمتهای دریای خزر هستند.

در حالیکه عمق دریای خزر در سواحل روسیه به چند متر می رسد منطقهٔ نزدیک به ایران دارای اعماق چند صد متری است. عمیق ترین نقطهٔ دریای خزر با حدود ۱۰۰۰ متر عمق در سمت ایران قرار دارد.

طبق گزارش ها ناوشکن دماوند به دلیل شرایط طوفانی دریای خزر از کنترل خارج شده و با موج شکن ها در بندر انزلی برخورد می کند. این ناوشکن پس از برخوردهای متعدد با موج شکن بدنبال فشارهای این امواج و بالا آمدن آب، به سنگ های اطراف موج‌شکن پایگاه نیروی دریائی ایران در بندر انزلی برخورد کرده و به گفته سخنگوی ارتش ایران ایران دچار خسارات‌های جدی شده است.

گرچه حوادث دریایی امری اجتناب ناپذیر است ولی برخورد یک کشتی مجهز به انواع سیستم های دریانوردی با سنگ های موج‌شکن گویای عدم آمادگی این کشتی برای فعالیت در محیط دریای خزر و فقدان آمادگی کشتی و خدمه آن برای وضعیت های اضطراری است که مرتب در خزر پیش می آید. بالاخره دریا و طوفان همیشه با هم همراه بوده است.

وجود موج شکن و سنگ های اطراف آن پدیده غیر منتظره ای نیستند و می توان گفت که علت اصلی این سانحه می تواند خطا در کار دریانوردی باشد.