اوپک؛ پنج نکته جالب از حاشیه و متن اجلاس

در پایان نشست دو روزه ۲۴ کشور صادرکننده نفت در وین، آن‌ها تصمیم گرفتند سقف تولید روزانه‌شان را برای ۹ ماه دیگر در سطح فعلی حفظ کنند.

جدای از این، پنج نکته جالب هم در حاشیه و متن این اجلاس بود که به خواندنش می‌ارزد.

فرمانروایی عربستان و روسیه ادامه می‌یابد

از حدود سه سال پیش اوپک یک "بیانیه همکاری" با روسیه و چند کشور دیگر غیرعضو امضا کرده بود تا توانایی بیشتری در کنترل قیمت جهانی نفت خام داشته باشد.

از زمان آغاز این همکاری، عربستان سعودی و روسیه نقش رهبری این ساختار جدید را به عهده گرفته‌اند.

نقشی که این بار علنی شد و دو روز پیش از آغاز نشست وین، ولیعهد عربستان و رئیس‌جمهوری روسیه در حاشیه نشست گروه ۲۰ اعلام کردند که کشورهای اوپک و غیراوپک، تولیدشان را برای ۶ تا ۹ ماه در سطح فعلی حفظ می‌کنند.

تصمیمی که سه‌شنبه به تصویب همه این کشورها رسید و در کنار آن بیانیه موقت همکاری، جایش را به یک منشور دائمی داد.

با دائمی شدن رسمی این ساختار تصمیم‌گیری، انتظار می‌رود روند رهبری عربستان و روسیه ادامه پیدا کند و در آینده هم این دو کشور درباره بالا یا پایین رفتن میزان تولید نفت خام تصمیم بگیرند.

تحریم‌ها قدرت چانه‌زنی را می‌گیرد

ایران در روز اول نشست به هر دری زد تا جلوی دائمی شدن بیانیه همکاری را بگیرد.

بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت ایران به خبرنگاران گفت نگران است ادامه این روند باعث مرگ اوپک شود؛ چرا که اوپک نهادی بوده که تصمیم‌هایش را به اتفاق آرای همه کشورهای عضوش می‌گرفته است؛ نه در گفت‌وگوی رهبران یک کشور عضو با کشوری که عضو اوپک نیست.

ایران به دنبال اصلاح منشور همکاری بود، ولی در نهایت، پس از جلسه‌ای که به جای ۴-۳ ساعت، هفت ساعت طول کشید، به حفظ منشور رضایت داد و به جای آن، وزیران اوپک در بیانیه پایانی نشستشان بندی را اضافه کردند که می‌گوید منشور همکاری با کشورهای غیراوپک، نافی اساسنامه اوپک نیست.

مهم‌ترین اهرم چانه‌زنی در اوپک، داشتن ظرفیت افزایش تولید و صادرات نفت خام است.

در شرایطی که تحریم‌های آمریکا، صادرات رسمی نفت ایران را به صفر نزدیک کرده، این کشور قدرت سابق را برای چانه‌زنی ندارد و نمی‌تواند مثلاً بقیه اعضا را تهدید کند که اگر به خواسته‌اش بی‌توجهی کنند، با باز کردن شیرهای نفتش، باعث کاهش قیمت جهانی می‌شود.

خبر بدتر برای ایران این است که ظاهراً هیچ‌یک از دیگر اعضای اوپک، حتی ونزوئلا هم از موضع ایران حمایت نکردند.

این بار همه، از جمله خود ایران، با نفس تصمیم عربستان و روسیه برای حفظ سقف تولید موافق بودند.

باید دید که اگر در آینده یک یا چند کشور با تصمیم این دو مخالف باشند، چقدر می‌توانند مقاومت کنند.

صدای اعتراض‌های دانش‌آموزان به گوش اوپک رسید

در کنفرانس خبری پایانی نشست کشورهای اوپک و غیراوپک، دبیر کل اوپک از نگرانی‌ها درباره تغییرات اقلیمی به عنوان بزرگ‌ترین چالش پیش روی صنعت نفت نام برد.

محمد بارکیندو با اشاره به تظاهرات دانش‌آموزان علیه تغییرات اقلیمی - حرکتی که گرتا تونبرگ دختر ۱۵ ساله سوئدی آغاز کرده - گفت این اعتراض‌ها و تلاش‌های فعالان طرفدار محیط زیست باعث کاهش سرمایه‌گذاری در صنعت نفت و گاز شده است.

ولی دبیر کل اوپک مقصر دانستن این صنعت در گرمایش زمین و تغییرات اقلیمی را پروپاگاندا خواند و خواهان نگاه "علمی"به این موضوع شد.

مشخص بود که اوپک نگران قوانینی است که در کشورهای مختلف برای کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی و تولید گازهای گلخانه‌ای پیشنهاد شده‌اند یا به تصویب رسیده‌اند.

ولی جالب‌ترین نکته در حرف‌های آقا بارکیندو جایی بود که گفت که حالا حتی فرزندان کسانی مثل او هم حالا دارند می‌پرسند چرا او در صنعتی فعال است که دارد زمین را نابود می‌کند.

اوپک باید خیلی زود جواب بهتری برای این سؤال پیدا کند؛ گفتن «صنعت نفت مشکل نیست، بخشی از راه حل است» ممکن است خیلی‌ها را قانع نکند.

اوپک شوخ‌طبعی هم دارد

سخنرانی‌های آغاز جلسات اوپک، معمولاً طولانی، جدی و سرشار از تعارفات دیپلماتیک است.

در شروع نشست وزیران کشورهای عضو و غیرعضو اوپک، پس از صحبت‌های وزیر نفت ونزوئلا و روسیه، ناگهان پخش آهنگ "تولدت مبارک" از بلندگوها، خیلی‌ها را غافلگیر کرد.

از قرار دوم ژوئیه روز تولد سهیل مزروعی، وزیر انرژی امارات هم هست و به همین مناسبت علاوه بر پخش آهنگ، برای او کیک هم آوردند.

البته لحظاتی بعد فضا دوباره جدی شد و بحث به منشور همکاری اوپک و غیراوپک بازگشت.

همه با واتس‌اپ کار می‌کنند؛ شما چطور؟

کنفرانس خبری پس از پایان جلسه دوشنبه وزیران نفت اوپک قرار بود شش عصر برگزار شود؛ ولی جلسه ساعت‌ها بیشتر از آن‌چه انتظار می‌رفت، طول کشید و نشست مطبوعاتی بعد از ۱۰ شب شروع شد.

همین شروع دیرهنگام کنفرانس خبری باعث شد که هم خبرنگاران و هم مقام‌های حاضر، شاید به خاطر خستگی و خواب‌آلودگی، کمی راحت‌تر صحبت کنند.

یکی از خبرنگاران از وزیر نفت عربستان پرسید اگر همه چیز به خوبی و خوشی پیش رفته و به اتفاق آرا تصویب شده، چرا این‌قدر طول کشید؟ چرا همه ما خبرنگاران گرسنه‌ایم؟

خالد فالح هم که جواب‌هایش کمی لحن غیررسمی‌تری نسبت به معمول اوپک داشت، در جایی از حرف‌هایش گفت که در تمام طول سال با وزیران نفت کشورهای دیگر در ارتباط است و همه آن‌ها را در فهرست "واتس‌اپ و دیگر اپلیکیشن‌هایش" دارد.

خوب است که بدانیم وزیران نفت از پیام‌رسانی استفاده می‌کنند که پیغام‌ها را رمزگذاری می‌کند؛ فقط باید آرزو کرد که گوشی‌هایشان هک نشده باشد.