جهان خودرو؛ آیا تسلا قربانی عقاید سیاسی ایلان ماسک شده است؟

این هفته در جهان خودرو: گمانه‌زنی‌ها درباره ارتباط کاهش فروش محصولات تسلا با فعالیت‌های سیاسی ایلان ماسک، سرمایه‌گذاری پورشه در مدل‌های بنزینی و هیبرید در پی کاهش سود این کارخانه، رونمایی از سیستم خودران استلانتیس و طرحی تازه برای نجات نیسان از خطر ورشکستگی.

سیاست ایلان،‌ دردسر تسلا؟

با کاهش شدید فروش تسلا در بازارهای کلیدی اروپا این احتمال مطرح شده که برخی خریداران در واکنش به مواضع سیاسی ایلان ماسک، مدیر این شرکت از خرید محصولات تسلا خودداری کرده‌اند.

فروش تسلا در ماه ژانویه در آلمان که بزرگترین بازار خودروی اروپا است، ۵۹ درصد از سال گذشته کمتر بود. این کاهش فروش با حمایت ایلان ماسک از حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» همزمان بود. آقای ماسک همچنین در مراسم تحلیف دونالد ترامپ حرکتی کرد که برخی آن را به سلام نازی‌ها تشبیه کردند.

رفتار آقای ماسک با اعتراض مردم آلمان روبرو شده است. عده‌ای از معترضان مقابل کارخانه تسلا در این کشور تظاهرات کردند و برخی مالکان تسلا برچسبی به ماشین‌هایشان زده‌اند که روی آن نوشته: «این ماشین را قبل از اینکه ایلان دیوانه شود خریدم.»

با این که رونق ماشین‌های الکتریکی در بازارهای اروپا مانند قبل نیست، اما فروش این ماشین‌ها در آلمان در ژانویه امسال بیش از ۵۰ درصد رشد کرد. با این حال تسلا سهمی از این افزایش فروش نداشت و مردم بیشتر ماشین‌های چینی و آلمانی خریدند.

فروش تسلا در فرانسه هم در ماه ژانویه ۶۳ درصد کاهش یافت. کاهش فروش در بریتانیا ۱۲ درصد بود. آقای ماسک به خاطر انتقادش از کی‌یر استارمر، نخست وزیر بریتانیا خبرساز شد. فروش تسلا در سوئد در ژانویه ۴۴ درصد کم شد. در این کشور اتحادیه‌های کارگری دو سال است بر سر حق و حقوق کارگران با تسلا اختلاف و درگیری دارند.

فردیناند دادنهوفر، مدیر انستیتو تحقیقات خودروی آلمان به خبرگزاری فرانسه گفته که رفتار مدیر تسلا به وجهه این کارخانه آسیب زده است. او می‌گوید: « تسلا و ماسک تقریباً جدایی‌ناپذیر هستند و هیچ‌کس نمی‌خواهد با آنها در ارتباط باشد.»

موسسه تحقیقات خودروی اشمیت هم در گزارشی اعلام کرد که عدم استقبال از محصولات تسلا در آلمان به رفتار آقای ماسک مربوط است.

فروش تسلا در آمریکا با روندی کندتر در حال کاهش است. پارسال فروش تسلا در ایالت کالیفرنیا که بزرگترین بازار خودروهای الکتریکی در این کشور است،‌ ۱۱.۶ درصد کمتر بود. این در حالی است که بازار ماشین‌های الکتریکی در این ایالت در سال ۲۰۲۴ بیش از یک درصد رشد کرد.

ایلان ماسک به‌عنوان ثروتمندترین فرد جهان نقش پررنگی در کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ داشت و ارزش سهام تسلا پس از پیروزی آقای ترامپ افزایش چشمگیری یافت.

آقای ماسک در دولت جدید آمریکا به ریاست اداره‌ای مشورتی به نام «سازمان کارآمدی دولت» (با حروف اختصاری «دوج» در زبان انگلیسی) منصوب شده که کارش کاهش بودجه دولت است. تصمیم‌های جنجالی آقای ماسک در این سمت با اعتراض‌هایی روبرو شده است. معترضان در برخی شهرهای آمریکا مقابل نمایندگی‌های تسلا تظاهرات کردند و خواهان بایکوت کردن محصولات این کارخانه شدند.

قیمت سهام تسلا هم از ماه ژانویه به مرور رو به کاهش است.

با این حال، کاهش فروش تسلا دلایل غیرسیاسی هم دارد. این کارخانه قرار است از ماه آینده نمونه به‌روز شده‌ای از مدل Y، پرفروش‌ترین ماشینش را به بازار عرضه کند و ممکن است خریداران منتظر آمدن این مدل جدید باشند.

همزمان رقابت تسلا با خودروسازان چینی و اروپایی شدیدتر شده که بر فروش کارخانه تاثیر گذاشته است.

کاهش سود،‌ تغییر استراتژی

پورشه همزمان با پیش‌بینی کاهش سودش در سال جاری میلادی اعلام کرد که ۸۰۰ میلیون یورو در ساخت مدل‌های بنزینی و هیبریدی سرمایه‌گذاری خواهد کرد.

پورشه پیش‌بینی کرده که در سال ۲۰۲۵ سودی بین ۱۰ تا ۱۲ درصد داشته باشد که کمتر از هدف ۲۰ درصدی تعیین‌شده توسط شرکت است. بخش عمده‌ این کاهش سود به وضعیت بازار خودروهای برقی مربوط است و همین باعث شده تا خودروساز آلمانی در برنامه‌اش برای کنار گذاشتن مدل‌های بنزینی تجدیدنظر کند.

در آمریکا که بزرگ‌ترین بازار پورشه است، دونالد ترامپ سیاست‌های محدودکننده برای خودروهای بنزینی را کنار گذاشته و پیش‌بینی می‌شود با این تصمیم تقاضا برای خودروهای برقی کمتر شود.

در چین هم از یک سو کاهش فروش محصولات لوکس و از سوی دیگر رقابت شدید با خودروسازان چینی به فروش پورشه لطمه زد و باعث کاهش ۲۸ درصدی فروش کارخانه در سال ۲۰۲۴ شد.

انتظار می‌رود بخشی از سرمایه‌گذاری ۸۰۰ میلیون یورویی پورشه در مدل بنزینی ماکان هزینه شود. این شرکت ابتدا قصد داشت پس از عرضه مدل الکتریکی ماکان، مدل بنزینی را به‌تدریج از خط تولید حذف کند. اما با تغییر استراتژی احتمالا عرضه مدل بنزینی ماکان در کنار مدل الکتریکی ادامه خواهد یافت.

پورشه قرار است مدل الکتریکی شاسی‌بلند کایان را در ۱۸ ماه آینده به بازار عرضه کند و انتظار می‌رود مدل بنزینی کایان هم در کنار مدل الکتریکی فروخته شود.

همچنین برنامه پورشه برای عرضه دو مدل الکتریکی از ۷۱۸ باکستر و کی‌من که قرار بود امسال معرفی شوند، به تعویق افتاده است. آینده شاسی‌بلند بزرگ‌تری هم که این شرکت قصد داشت به محصولاتش اضافه کند در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

با این حال پورشه همچنان امیدهایی برای بهبود شرایط دارد. این شرکت مدل الکتریکی تایکان را کاملا به‌روز کرده که ممکن است به افزایش فروشش کمک کند. فروش مدل الکتریکی ماکان هم که در میانه سال گذشته عرضه شد، خوب است. پورشه پارسال ۱۸ هزار و ۲۷۸ دستگاه از این مدل فروخت که تنها اندکی کمتر از میزان فروش تایکان است.

علاوه بر این، پورشه سری تازه‌ای از مدل‌های ۹۱۱ از جمله یک مدل هیبرید از آن را به بازار عرضه کرده که می‌تواند نظر خریداران را جلب کند و به سودآوری شرکت کمک کند.

سیستم خودران استلانتیس

استلانتیس از اولین سیستم خودران سطح ۳ خود رونمایی کرد. در این فناوری که «اتو درایو» نام دارد، راننده می‌تواند دستش را از روی فرمان بردارد و لازم نیست هنگام حرکت ماشین حواسش به جاده باشد.

استلانتیس می‌گوید اتو درایو تا سرعت ۶۰ کیلومتر در ساعت ماشین را هدایت می‌کند و راننده می‌تواند به کارهای دیگر مشغول باشد.

فناوری خودران استلانتیس پس از بررسی شرایط جاده و آب و هوا به راننده اطلاع می‌دهد که امکان کنترل ماشین را دارد و راننده با فشار دادن یک دکمه آن را فعال می‌کند. راننده باید آماده باشد در شرایط اضطراری کنترل ماشین را به دست بگیرد.

استلانتیس می‌گوید حس‌گرهای این فناوری محیط اطراف ماشین را با دقت زیاد بررسی می‌کنند و حتی در نور کم و شرایط بد آب و هوایی هم عملکرد پایداری دارند. این حس‌گرها به صورت خودکار تمیز می‌شوند تا دقتشان کم نشود.

فناوری خودران استلانتیس در سرعت‌های بالاتر از سطح ۲ و ۲+ پشتیبانی می‌کند. در سطح ۲ ماشین خودران است، اما راننده باید دستش روی فرمان باشد. در سطح ۲+ راننده می‌تواند دستش را از روی فرمان بردارد، اما حواسش باید به جاده باشد.

استلانتیس مالک سیزده کارخانه خودروسازی از جمله پژو، فیات، سیتروئن و جیپ است و این فناوری را طوری ساخته که در مد‌ل‌های مختلف نصب شود. این سیستم همچنین به اینترنت وصل است و به روز می‌شود.

استلانتیس می‌گوید این سیستم خودران در آینده می‌تواند تا سرعت ۹۵ کیلومتر در ساعت بدون نیاز به توجه راننده ماشین را هدایت کند. همچنین قابلیت‌های آن برای حرکت در مسیرهای خارج از جاده هم بهتر خواهد شد.

هنوز معلوم نیست این سیستم از چه زمانی به بازار عرضه خواهد شد. اما استلانتیس این سیستم را در یک جیپ واگونییر الکتریکی در جاده‌های آمریکا نمایش داده است.

فناوری خودران سطح ۳ هنوز در بازار جا نیفتاده است، اما روندی که برای عرضه این فناوری آغاز شده به سرعت در حال گسترش است.

در حال حاضر ب‌ام‌و و مرسدس بنز سیستم خودران سطح ۳ را در آلمان ارائه کرده‌اند و هوندا هم قرار است این فناوری را به زودی در مدل‌های جدید الکتریکی‌اش عرضه کند. زیکر و اکس‌پنگ هم از جمله خودروسازان چینی هستند که در حال آماده کردن سیستم‌های خودران سطح ۳ هستند.

رانندگی خودران در سطح ۳ می‌تواند منبع درآمد تازه‌ای برای خودروسازان ایجاد کند. علاوه بر درآمد حاصل از فروش این سیستم، خودروسازان می‌توانند خدمات تازه‌ای مانند سرویس‌های تماشای فیلم یا بازی هم به رانندگان بفروشند.

به دنبال سرمایه‌گذار

روزنامه انگلیسی فایننشال تایمز گزارش داده که یک گروه ژاپنی شامل یکی از نخست‌وزیران پیشین این کشور در حال تدوین طرحی است که بر اساس آن تسلا در شرکت نیسان سرمایه‌گذاری کند.

نیسان با مشکلات جدی مالی دست‌وپنجه نرم می‌کند و پس از شکست مذاکرات ادغام با هوندا به‌ دنبال یک شریک یا سرمایه‌گذار است. سود این شرکت بین ماه‌های آوریل تا دسامبر سال گذشته نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۳ هشتاد و هشت درصد کاهش یافته و گزارش‌هایی در رسانه‌ها منتشر شده که هشدار داده‌اند نیسان برای نجات از ورشکستگی فرصت چندانی ندارد.

طبق گزارش فایننشال تایمز، هیرومیچی میزونو، عضو پیشین هیئت‌مدیره تسلا، پیشگام این طرح جدید است و یوشیهیده سوگا، نخست‌وزیر پیشین ژاپن، از آن حمایت می‌کند.

بر اساس این طرح، تسلا در نیسان سرمایه‌گذاری می‌کند و از کارخانه‌های نیسان در آمریکا استفاده خواهد کرد. گفته می‌شود تسلا قصد دارد تولیدش را در ایالات متحده افزایش دهد تا در صورت اعمال تعرفه بر خودروهای وارداتی از سوی دونالد ترامپ، فعالیتش تحت تاثیر قرار نگیرد.

شرکت تایوانی فاکس‌کان هم یکی از گزینه‌های جدی برای شراکت یا سرمایه‌گذاری در نیسان است. فاکس‌کان حتی پیش از هوندا به دنبال مذاکره با خودروساز ژاپنی بود، اما فایننشال تایمز می‌گوید برخی اعضای هیئت‌مدیره نیسان، شرکت‌های تسلا و اپل را گزینه‌های بهتری می‌دانند.