احتمال «خشک شدن کامل» بخش شمالی دریاچه ارومیه در کمتر از یک هفته

حجت جباری، مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی، می‌گوید «با تداوم شرایط فعلی، بخش شمالی دریاچه ارومیه در کمتر از یک هفته کاملا خشک خواهد شد.»

آقای جباری در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا گفت که در بخش شمالی این دریاچه مساحتی به وسعت ۱۰۰ کیلومتر مربع عمق آب دریاچه تنها پنج سانتی‌متر است و با توجه به شدت بالای تبخیر، این آب تا پنج تا شش روز آینده خشک خواهد شد.

او در ادامه افزود که این اولین خشک شدن کامل بخش شمالی دریاچه است.

آقای جباری در توضیح وضعیت بخش جنوبی دریاچه ارومیه هم گفت: «سطحی به وسعت ۶۰۰ تا ۷۰۰ کیلومتر مربع هنوز دارای آب است، اما عمق آن به‌طور میانگین بین ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر است.» او اضافه کرد که با افزایش میانگین دمای هوا و کاهش بارندگی، احتمال خشک شدن کامل دریاچه ارومیه تا پایان سال جاری، برای اولین بار در ۱۳ هزار سال گذشته بسیار زیاد است.

همزمان سعید عیسی‌پور، عضو دبیرخانه کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه، می‌گوید کاهش ۳۰ درصدی بارندگی در این منطقه و افزایش بی‌سابقه دما، این دریاچه را با بحرانی بسیار جدی روبرو کرده است.

آقای عیسی‌پور گفت: «در چنین شرایطی، اولویت‌دهی به تامین آب شرب برای شهرهای پایین‌دست سدهای بوکان، مهاباد، زولا و شهرچای نه‌تنها اجتناب‌ناپذیر بلکه یک انتخاب انسانی بوده است.»

مسئله خشک شدن دریاچه ارومیه ۲۰ سال است که موجب نگرانی کارشناسان و فعالان حوزه محیط زیست شده است. بعضی از کارشناسان و علاقه‌مندان به محیط زیست، سیاست‌های دولت را که به سدسازی و حفر چاه‌های عمیق و نیز گسترش زمین‌های کشاورزی در بالادست این منابع آبی انجامیده است را از عوامل اصلی این بحران می‌دانند.

۱۱ رود آب شیرینی که به دریاچه ارومیه سرازیر بوده‌اند به دلیل سدهایی که در مسیرشان ساخته شده‌اند، مسدود شدند. بر روی برخی از این رودها چند سد ساخته شده است.

کارشناسان محیط زیست همچنین عبور بزرگراه شهید کلانتری از وسط دریاچه ارومیه را هم از عوامل تخریب این دریاچه می‌دانند. هدف از احداث این بزرگراه کوتاه کردن مسیر جاده‌ای بین شهرهای ارومیه و تبریز عنوان شده است.

از حدود سال ۱۳۷۴، افت تراز و مساحت دریاچه ارومیه شروع شد، به‌طوری که طی این ۲۰ سال چندین متر کاهش یافت.

در پی ابراز نگرانی‌ها، اگرچه ستاد احیای دریاچه ارومیه شکل گرفت و نقشه راه نجات آن هم ترسیم شد، اما اقدامی موثر در این راستا صورت نگرفت. به‌رغم همه تبلیغات گسترده‌ای که در سال‌های اخیر درمورد احیای دریاچه ارومیه انجام شد، گزارش‌ها از یک سال گذشته حاکی از آن بوده که نفس‌های این دریاچه به‌طور جدی به شماره افتاده است.

در سال‌های گذشته چندین تجمع اعتراضی هم به وضعیت این دریاچه در ارومیه شکل گرفت که با برخورد نیروهای امنیتی روبرو شد.

دریاچه ارومیه زمانی دومین دریاچه بزرگ آب شور دنیا بود اما حالا تقریبا چیزی از آن باقی نمانده است.

با خشک شدن تدریجی دریاچه ارومیه مراکز سیاحتی حاشیه آن هم از بین رفته‌اند.