خالق باربی: چرا بعضی مردها تصور عروسکی زنانه را نمی‌پسندیدند

در فیلم جدید باربی، روث هندلر، خالق این عروسک، نقشی کلیدی دارد. او در سال ۱۹۹۷ و در مصاحبه با بی‌بی‌سی درباره الهاماتش در خلق عروسک باربی سخن گفت و توضیح داد که چرا بعضی مردها در آن زمان ایده عروسکی با شمایل زنانه را نمی‌پسندیدند.

در سال ۱۹۴۵ روث هندلر، به همراه همسرش، الیوت، شرکت اسباب‌بازی‌سازی مَتِل را در پارکینگ خانه‌ای در کالیفرنیای جنوبی تاسیس کرد. سال‌ها بعد ایده عروسک باربی به ذهنش خطور کرد و این عروسک در سال ۱۹۵۹ به بازار عرضه شد.

در فیلم جدید باربی، هندلر و یا لااقل شبح او، که ایفای نقش آن بر عهده رئا پرلمان، بازیگر سابق مجموعه تلویزیونی «چی‌یرز» قرار داده شده، نقشی مهم دارد. ابتدا در صحنه‌ای ظاهر می‌شود که عروسک ساخته دست او و روح مهربانش یکدیگر را در دفتر اصلی شرکت متل ملاقات می‌کنند. در ادامه و در اوج فیلم دوباره به او برمی‌خوریم، جایی که او به باربی درباره آینده‌اش مشورت می‌دهد.

در فیلم، روث شخصیتی خیرخواه اما کاملا زمینی و معقول دارد و در مقابل شخصیت ساده‌لوح و کمال‌گرای باربی قرار می‌گیرد. در بخشی از فیلم او ماجرای درگیری‌های حقوقی‌اش را در سال ۱۹۷۸ به سخره می‌گیرد، زمانی که مجبور می‌شود به علت جعل اسناد مالی از شرکت متل کناره‌گیری کند.

روث در سال ۲۰۰۲ یعنی پنج سال پیش از مرگش با بی‌بی‌سی مصاحبه کرد.

۱. چرا بعضی مردها از ایده عروسکی زنانه خوش‌شان نمی‌آمد

در نهم مارس ۱۹۵۹ هندلر باربی را به نمایشگاه سالانه اسباب‌بازی‌ها در نیویورک برد.

روث هندلر: نیمی از خریداران عروسک را دوست نداشتند. مردها فکر می‌کردند زنان حاضر نباشند عروسکی بخرند که شکل‌وقیافه زنی خوشگل و جذاب را دارد؛ عروسکی که پستان‌های برجسته دارد، کمرش نازک است با مچ‌‌پاهایی ظریف.

مردان احساس می‌کردند همسرانشان از این عروسک خوش‌شان نمی‌آید و داشتن چنین چیزی برای بچه‌ها درست نیست. اما آنها در اشتباه بودند. برعکس، زنان شیفته این عروسک شدند. به محض این‌که این عروسک‌ها به قفسه فروشگاه‌ها می‌رسید، زنان آن‌ها را برای دختران‌شان می‌خریدند.

۲. چطور ایده خلق عروسکی، که با قواعد مد سازگار بود، به ذهن هندلر رسید

روث هندلر: دختر خودم، باربی، عادت داشت با عروسک‌های کاغذی بازی کند و من سال‌ها به تماشای بازی او و دوستانش با عروسک‌ها می‌نشستم و عمیقا شیفته شیوه بازی آنها می‌شدم؛ این‌که چگونه تصویر خود را در آن عروسک‌ها می‌دیدند.

سعی کردم این فکر را با الیوت و طراحان دیگر شرکت متل در میان بگذارم. بازخورد مثبتی از آنها نگرفتم و به همین دلیل کنارش گذاشتم.

۳. الهام گرفتن او از عروسک بالغی که در فروشگاهی در سوئیس دیده بود

زمانی که هندلر همراه با خانواده‌اش به سوئیس رفته بود، جرقه ایده باربی در ذهنش زده شد.

روث هندلر: از کنار یک مغازه اسباب‌بازی فروشی می‌گذشتیم که چشمم به عروسک سی سانتی خورد که بالغ بود و در حالی که لباس اسکی اروپایی به تن داشت، روی یک تاب نشسته بود. شش یا هفت‌تای دیگر از آن مدل عروسک هم بودند که هر کدام لباس اسکی متفاوتی به تن داشتند. همانجا بود که من و باربارا به این نتیجه رسیدیم که این عروسک‌ها حقیقتا جذابند. هر دویمان عاشق آن عروسک شده بودیم. اسمش لی‌لی بود.

لی‌لی عروسکی آلمانی بود که از روی کمیک استریپی که در یکی از نشریات سراسری آلمان چاپ می‌شد، ساخته شده بود و به صورت توامان به عنوان عروسکی مناسب کودکان و بزرگسالان به فروش می‌رفت. با این‌که باربارا در آن زمان ۱۵ ساله بود، دلش می‌خواست آن عروسک را داشته باشد.

روث هندلر: باربارا نمی‌توانست تصمیم بگیرد کدام عروسک‌ را برایش بخریم، چون هر کدام لباسی زیبا و متفاوت به‌تن داشت. از فروشنده مغازه پرسیدم «می‌شه این مدل عروسک را با لباس آن یکی مدل بگیرم؟» فروشنده جوری نگاهم کرد که انگار دیوانه‌ام. چنین سوالی تنها از آمریکایی‌های احمق بر می‌آید. «خیر! نمی‌شه. اگر از آن مدل لباس خوش‌تان آمده آن عروسک را بخرید، اگر از این یکی خوش‌تان آمده، خب باید این عروسک را بگیرید.» همان‌جا بود که فکری به ذهنم خطور کرد.

فکر فروش یک عروسک به همراه انواع لباس‌های مختلف همان‌جا شکل گرفت.

۴. واکنش باربی واقعی به عروسک باربی چه بود؟

زمانی که عروسک باربی به بازار عرضه شد، باربارا ۱۸ساله شده بود.

روث هندلر: باربارا از اینکه ایده عروسک باربی برگرفته از او بود، نفرت داشت.

باربارا هندلر: واقعا خیلی عجیب بود. مردم می‌آمدند و از من امضا می‌خواستند. نمی‌توانستم حرف‌های‌شان را هضم کنم که می‌گفتند «اوه، پس باربی واقعی شما هستی»، چون باربی فقط یک اسم بود، اما بیشتر مردم خیال می‌کردند این عروسک را از روی قیافه و هیکل من ساخته‌اند، بنابراین من هم یک باربی هستم. چنین چیزی واقعیت نداشت.

۵. بحث در مورد اندام تناسلی کن

در سال ۱۹۶۱ روث و الیوت عروسک کن را روانه بازار کردند؛ عروسکی که نامش از فرزند پسر این زوج برگرفته شده بود، با این حال در مورد طراحی این عروسک بحث‌های زیادی شکل گرفت.

روث هندلر: ما عمدا تصمیم گرفتیم تا عروسک کن فاقد اندام جنسی باشد. در این مورد با طراحان بحث‌های زیادی کردم، اما در نهایت آنها حرف‌شان را به کرسی نشاندند. تمام مردانی که در تیم طراحی بودند بر این عقیده بودند که عروسک کن نباید اندام جنسی داشته باشد. من خیلی در اینباره اطمینان نداشتم، بنابراین پیشنهاد دادم یک برآمدگی کوچک روی عروسک ایجاد کنیم. در نهایت و به مرور زمان این برآمدگی روی عروسک ایجاد شد.

۶. علیرغم انتقادهایی که بعضی فمینیست‌ها به تصویر کاریکاتوروار باربی از زنانگی داشتند، هندلر توجه‌اش معطوف بر حرفه‌اش بود

روث هندلر: از اینکه به عنوان یک مادر و به واسطه حرفه‌ام از فرزندانم دور می‌شدم، احساس گناه زیادی می‌کردم، چرا که در آن روزها خبری از زنان شاغل و حرفه‌ای نبود. برای باقی زنان روشن نبود که دقیقا باید چه برخوردی با من داشته باشند. هرگاه برای معاشرت به جایی می‌رفتم، در نهایت با مردهایی همنشین می‌شدم که محور حرف‌های‌شان درباره کسب و کار بود.

۷. هندلر نمی‌خواست باربی دختران را مشوش کند

روث هندلر: تلاش کردیم تا باربی زیاده از حد زیبا به ‌نظر نرسد. نگران بودیم زیادی زیبا بشود، چرا که حس می‌کردیم دختران کوچک خودشان را در این عروسک خواهند دید و نمی‌خواستیم خوشگلی باربی دختران کوچک را مرعوب کند.