روز جهانی مبارزه با کار کودکان؛ طالبان: آمار منتشرشده از کودکان کارگر در افغانستان واقعی نیست

در روز جهانی مبارزه با کار کودکان، سازمان ملل اعلام کرد که شمار کودکان کارگر به ۱۶۰ میلیون در جهان رسیده است و مهم‌ترین عوامل افزایش آن، بحران‌های ناشی از جنگ و شیوع کرونا در سال‌های اخیر بوده است. کشورهای جنگ‌زده مثل افغانستان نیز در معرض افزایش روزافزون کودکانی که کار می‌کنند، خوانده شده است.

سازمان ملل به مناسبت این روز تاکید کرده است که از کودکان نباید بهره‌کشی شود و کودکی آنان نباید مورد سوءاستفاده قرار گیرد.

هرچند آمار دقیقی از کودکان کارگر در افغانستان در دسترس نیست اما بر اساس برخی آمار شمار این کودکان در افغانستان بیش از یک میلیون و در شمار دیگری از منابع تا به ۳،۷ میلیون نفر می‌رسد.

حکومت طالبان اما این آمار را «غیرواقعی» خوانده است.

شرف الدین شرف، رئیس دفتر وزارت کار و امور اجتماعی طالبان در این مورد به بی‌بی‌سی گفت: « مشاهدات ما نشان می‌دهد که شمار کودکان کارگر در افغانستان بسیار کمتر از این ارقام منتشر شده است. در ولایت‌های بزرگ چون هرات، بلخ ، قندهار و ننگرهار نهایتا، ۵۰۰ تا یک هزار کودک کارگر وجود دارد و نه بیشتر. در کابل از ۳ تا ۴ هزار کودک کارگر بیشتر وجود ندارد.»

او افزود: «ما در مورد کودکان کارگر در افغانستان تحقیق می‌کنیم و در صورتی‌که آن‌ها مجبور به کار‌کردن باشند، این کودکان را به پرورشگاه‌ها و دارالایتام‌های خود تحویل می‌دهیم. کودکانی که بدون سرپرست هستند، آن‌ها را به نهاد خیریه هلال احمر معرفی می‌کنیم تا با آن‌ها کمک ماهانه صورت بگیرد.»

وی همچنین گفته است که حکومت طالبان برای آموزش و کمک اقتصادی به ۱۰هزار و پنجصد کودک کارگر، در تمام ولایت‌های افغانستان «دارالایتام یا پرورشگاه‌» ساخته‌اند.

با این حال، با توجه به آمار فزاینده‌ای که از فقر و گرسنگی ۹۰ درصدی در افغانستان تحت حاکمیت طالبان منتشر می‌شود، شهروندان افغان‌ می‌گویند که شمار کودکان کارگر نسبت به گذشته در این کشور افزایش چشم‌گیری داشته است.

در بسیاری از بزرگ‌شهرهای افغانستان کودکان در خیابان‌ها و کارگاه‌ها مشغول کار‌ دیده می‌شوند.

پرویز (نام مستعار) کودکی که در شهر کابل برای حمایت مالی از خانواده‌اش، در بدل پرداختی ناچیز کفش‌های مردم را تمیز می‌کند و واکس می‌زند، به بی‌بی‌سی گفت به دلیل این که پدرش از کار برکنار شده، مجبور است روزانه در کنار خیابان‌های شهر کار کند.

کودکان کارگر بر اساس سازمان‌های مدافع حقوقی در افغانستان، در معرض خطرات جدی و تهدید قرار دارند.

سازمان بهداشت جهانی می‌گوید علاوه بر تغذیه نا‌مناسب که روی سلامت و رشد کودک تاثیر‌گذار است، کودکان کارگر در افغانستان معمولا در معرض خطر آسیب‌های جسمی و روانی قرار دارند.

به گفته این نهاد‌ها، بسیاری از این کودکان که از رفتن به مکتب/مدرسه بازمانده‌اند، در بزرگسالی از دستیابی به تحصیلات عالی نیز محروم می‌شوند.

یک کودک کارگر دیگر افغان به بی‌بی‌سی گفته است که روزانه ۵۰ تا ۱۵۰ افغانی معادل ( یک‌و‌نیم دلار) کار می‌کند و به خاطر افزایش قیمت مواد اولیه و تامین مایحتاج خانواده‌اش، مجبور شده است که مکتب/مدرسه خود را ترک کند.

در حال حاضر کودکان زیادی در افغانستان در ترمیم‌گاه‌های خودرو، دستگاه‌های خیاطی، رستوران‌ها و حتی کوره‌های آجر/خشت‌پزی، مشغول کارهای شاق هستند.

در همین حال کار در کشتزار‌ها، باغ‌ها و چراندن مواشی/دام از جداناپذیر‌ترین بخش اشتغال کودکان در میان خانواده‌های روستایی است.

طالبان می‌گویند که در کنار جمع‌آوری معتادان و گداها از شهر‌ها، کودکان کارگر را نیز جمع‌آوری کرده و به آن عده کودکانی که مجبور به کار هستند، مستمری‌های ماهانه تعیین کرده‌اند.

از سوی دیگر امروز (دوشنبه، ۲۲ جوزا/خرداد) معاون دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان (اوچا) با شهاب‌الدین دلاور، سرپرست وزارت معادن و پترولیم طالبان دیدار کرده و بنا به گزارش خبرگزاری دولتی باختر که از سوی طالبان مدیریت می‌شود، محمد زید، معاون اوچا «از منع کار کودکان در معادن افغانستان» که به قول وی اجرایی شده است، استقبال کرده است.

روز جهانی مبارزه با کار کودکان با شعار «عدالت اجتماعی برای همه

سازمان ملل در روز جهانی مبارزه با کار کودکان (۱۲جون/ژوئن) با شعار «عدالت اجتماعی برای همه. به کار کودکان پایان دهید!» بر تسریع تلاش‌ها برای از بین بردن این پدیده تاکید کرده است.

به قول این سازمان به دلیل جنگ و همه گیری ویروس کووید ۱۹ درسال‌های اخیر خانواده‌های بیشتری در معرض تهدید گرسنگی قرار گرفته‌اند که این امر باعث افزایش شمار کودکان کارگر در سطح جهان به ویژه کشورهای فقیر شده است.

این سازمان می‌گوید که پس از قاره آفریقا، آسیا و مناطق اقیانوسیه در رتبه دوم از نظر شمار کودکان کارگر قرار دارد و ۹۰ درصد کودکان کارگر مربوط به این مناطق هستند.

از جمله ۱۶۰ میلیون کودک کارگر، ۷۲ میلیون آن در قاره آفریقا به‌سر می‌برند یعنی از هر پنج کودک در این قاره یک کودک، کار می‌کند. در قاره آسیا و مناطق اقیانوسیه هم ۶۲ میلیون کودک کارگر وجود دارند.

سازمان ملل متحد و سازمان جهانی کار تاکید کرده‌اند که در صورت اقدامات هم‌آهنگ میان دولت‌ها و همکاری سازمان‌های مرتبط، پدیده کار اجباری کودکان کارگر در سراسر جهان، قابل پیش‌گیری است.