برجام؛ بررسی پاسخ ایران توسط اتحادیه اروپا، نورنیوز: «در طرح بورل به دغدغه‌های ایران پاسخ شفافی داده نشد»

یک سخنگوی اتحادیه اروپا می‌گوید کار ارزیابی پاسخ ایران به این اتحادیه برای احیای برجام با مشاوره ایالات متحده آغاز شده؛ این سخنگو پاسخ رسمی ایران که دیشب ارسال شد را «پیشنهاد نهایی» توصیف کرده است.

او البته زمان مشخصی برای جمع‌بندی و واکنش اتحادیه اروپا به پاسخ ایران ارائه نکرده است.

ولی بعضی رسانه های ایران به نقل از مقام‌های این کشور-بدون ذکر نام- گفته‌اند که انتظار می رود پاسخ اتحادیه اروپا تا دور روز دیگر برای ایران ارسال شود.

در حالیکه پاسخ رسمی ایران به طور علنی منتشر نشده، «نورنیوز» رسانه نزدیک به علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی این کشور نکاتی درباره پاسخ رسمی ایران به طرح جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا منتشر کرده است.

این رسانه‌ گفته «در ایده‌های طرح شده از سوی هماهنگ‌کننده اتحادیه اروپایی همچنان به برخی دغدغه‌های ایران که ذیل سه محور اصلی در مذاکرات دنبال شده‌، پاسخ شفافی داده نشده و نظرات اعلام شده به اتحادیه اروپا از سوی ایران نیز ناظر بر ضرورت تامین مطالبات قانونی کشورمان است.»

مقام‌های ایران پیشتر سه موضوع محوری را حل اختلاف با آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره سه مکان آلوده به اورانیوم، درخواست تضمین از آمریکا برای باقی ماندن در توافق و درخواست راستی آزمایی از رفع تحریم‌های ایالات متحده اعلام کرده بودند.

نورنیوز در ادامه گزارش خود گفته است «در طول هفته جاری مجموعه اخباری که از منابع داخلی و خارجی در قالب گزارش‌های رسمی یا تحلیل‌های سیاسی و رسانه‌ای منتشر شده حاکی از پیشرفت نسبی در مذاکرات است اگرچه تا زمان مشخص شدن دیدگاه‌های ایران که به طور قطع با ایده‌های هماهنگ‌کننده اتحادیه اروپا تطبیق صددرصد ندارد، نمی‌توان در مورد فرجام گفتگوها اظهارنظر قطعی کرد.»

رسانه‌های ایران هم گفته‌اند کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی امروز (سه‌شنبه) یک‌ «جلسه مهم» با حضور مقام‌های درگیر در پرونده اتمی برگزار کرده است.

اتفاقات اخیر در حالیست که روزنامه کیهان هم که زیر نظر نماینده آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی منتشر می‌شود در شماره امروز خود هشدار داده که هرگونه پذیرش توافق احیای برجام بدون تضمین و لغو تحریم، «تکرار خسارات محض» است.

پاسخ رسمی ایران

دیشب ایران پیشنهاد نهایی اتحادیه اروپا در مورد احیای توافق هسته ای ۲۰۱۵، برجام، که یک هفته پیش ارائه شده بود، را تحویل داد.

محمد مرندی، از مشاوران تیم مذاکره کننده ایران، به شبکه الجزیره گفته که «از توافق دور نیستم.»

او بعدا در توییتی توضیح داد: «در الجزیره عربی عرض کردم که در پاسخ ارائه شده توسط ایران، دغدغه ها نسبت به چند مسئله باقی مانده مطرح شده. ولی اینها مسائلی نیستند که غربی ها نتوانند حل کنند. به توافق نزدیکتر هستیم، ولی تا مشکلات باقیمانده حل و فصل نشوند، کار تمام نیست.»

سه‌شنبه شب خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی ایران به نقل از آقای مرندی نوشت یکی از اهداف مذاکرات هسته‌ای بالابردن هزینه خروج آمریکا از توافق در آینده است.

به گزارش ایرنا آقای مرندی گفته است هزینه دار شدن هرگونه خروج آمریکا از توافق، ضرورتی است که هدف آن تقویت توافق بوده و به نفع همه است و یکی از ابعاد بالابردن هزینه، وجود ضمانت‌های هسته‌ای داخلی و نیز ضمانت‌های اقتصادی، سیاسی و حقوقی است.

پیشتر وزیر خارجه ایران گفته بود پاسخ این کشور به متن پیشنهادی اروپا تا نیمه شب دوشنبه ارسال خواهد شد.

آمریکا می گوید که نظرش درباره متن نهایی اتحادیه اروپا را به طور خصوصی و مستقیم در اختیار جوزف پورل مسئول سیاست خارجی این اتحادیه خواهد گذاشت.

ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در کنفرانس خبری روز دوشنبه گفت که تنها راه دستیابی به بازگشت متقابل به برجام این است که تهران درخواست های «فرابرجامی» را کنار بگذارد.

وزارت خارجه آمریکا همچنین گفته که اگر ایران نتواند بازگشت متقابل به برجام را بپذیرد، آمریکا هم به همین اندازه آماده ادامه اعمال شدید تحریم هاست.

ایران یک هفته برای تنظیم پاسخ خود به پیشنهاد اروپا وقت داشت.

حسین امیرعبدللهیان وزیر خارجه ایران هم دوشنبه گفت که «تصمیم کشور این است که چنانچه خطوط قرمز و حقوق ما رعایت شود توافق انجام شود.»

به گفته آقای امیرعبداللهیان «طرف آمریکایی اخیرا در دو موضوع انعطاف شفاهی نشان داده اما این باید مکتوب شود. مهم این است که موضوع تضمین هم با واقع بینی آمریکا مواجه شود.»

دولت آمریکا گفته که قادر به دادن تضمین از جانب دولت های بعدی این کشور نیست.

آقای امیرعبداللهیان گفت «اگر واکنش آمریکا همراه با واقع‌بینی و انعطاف باشد توافق رخ می‌دهد و اگر انعطافی نشان ندهند باید بیشتر گفت‌وگو کنیم.»

دور تازه مذاکرات وین دوشنبه هفته گذشته به پایان رسید. انریکه مورا، معاون جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به عنوان هماهنگ کننده و نمایندگانی از چین، روسیه به همراه مذاکره کنندگان ایران و ایالات متحده در آن شرکت داشتند.

دستور مذاکرات بحث درباره طرح پیشنهادی آقای بورل بود که گفته بود پیش نویس «بهترین توافق ممکن» را تهیه کرده است.

اتحادیه اروپا بعد از ارائه پیش نویس تازه گفت که دیگر فرصتی برای مذاکره وجود ندارد و از ایران و آمریکا خواست هرچه زودتر نظر خود را اعلام کنند.

مذاکرات «احیای برجام»

هدف از مذاکرات احیای برجام شکل گیری توافقی برای رفع تحریم‌های ایالات متحده در ازای محدود شدن برنامه اتمی جمهوری اسلامی ایران است.

مذاکرات از فروردین ۱۴۰۰ آغاز شد و پس از دو وقفه پنج ماهه، تا هفته پیش در وین ادامه داشت.

ایران می خواهد پرونده این کشور در آژانس بین المللی انرژی اتمی که در آن سه مرکز آلوده به اورانیوم که از پیش به آژانس اعلام نشده بود، پیش از توافق احتمالی اتمی بسته شود. آژانس می‌گوید بسته شدن این پرونده در صلاحیت این نهاد است و نباید در توافق سیاسی احتمالی، مورد مصالحه قرار گیرد.

در هفته گذشه گزارش‌های تایید نشده رسانه‌های غربی حاکی از آن است که در طرح جورپ بورل برای توافق، بسته شدن این پرونده در صورت همکاری ایران با آژانس پیش بینی شده است.

روزنامه وال استریت ژورنال گزارش داد که اتحادیه اروپا در مورد مسائل پادمانی امتیاز «قابل توجهی» به ایران داده است. این روزنامه پیشتر نوشت که ایران از درخواست خود برای حذف نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از فهرست گروه های تروریستی آمریکا کوتاه آمده است.

در حال حاضر ایران بخش‌های کلیدی برجام را اجرا نمی‌کند و ضمن محدود کردن بازرسی‌های آژانس، برنامه اتمی خود را با شتاب پیش می‌برد. جمهوری اسلامی ایران می‌گوید این سیاست واکنشی است به خروج آمریکا از برجام که در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ انجام شد.

کمال خرازی، رئیس منصوب آیت الله خامنه ای در شورای راهبری روابط خارجی و محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرده‌اند که این کشور توانایی ساخت بمب اتمی دارد اما ساخت و استفاده از این بمب در برنامه این کشور قرار ندارد.

ایران می گوید هدف‌اش از برنامه اتمی از جمله غنی سازی ۶۰ درصدی اورانیوم صلح آمیز است.

رافائل گروسی مدیرکل آژانس گفته فقط کشورهایی که سلاح اتمی تولید می‌کنند، غنی سازی ۶۰ درصدی دارند.