وضعیت بحرانی نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا؛ اوکراین برای بدترین شرایط آماده می‌شود

جیمز واترهاوس

خبرنگار بی‌بی‌سی از زاپروژیا

در اوکراین و در حال حاضر نسبتا غیرعادی است که یک مقام دولتی شما را به یک سفر کوتاه مدت دعوت کند.

با این حال بسیار رایج است که در صورت دعوت به چنین سفری، اطلاعات کمی در خصوص آن به شما بگویند.

دلیل اصلی این امر نگرانی‌های امنیتی است، زیرا عاقلانه نیست زمانی که وزیری قرار است در جایی حضور داشته باشد، به ویژه در دوره‌ای که توسط کشور دیگری مورد تهاجم قرار گرفته، جزییات سفر عمومی اعلام شود.

تصمیم گرفتیم که این دعوت را بپذیریم و به فرودگاهی در نزدیک کی‌یف رفتیم، جایی که ما و سایر روزنامه‌نگاران را سوار هلیکوپتر کردند.

دیگر و در این مرحله ما می دانستیم مقصد ما شهر زاپوریژیا است و موضوع خطر فزاینده نیروگاه هسته‌ای در جنوب منطقه است.

۳۰ ثانیه پس از شروع سفر، متوجه شدم که چرا قبل از پرواز به ما قرص‌های ضد تهوع پیشنهاد شده.

خلبان برای شناسایی نشدن هلیکوپتر توسط رادارها مجبور بود پرواز را در فاصله ۱۰ متری از زمین نگه دارد و گهگاهی برای عبور از از روی خطوط برق، مانند پریدن از مانع عمل می‌کرد و همین ممکن بود موجب ایجاد حالت تهوع شود.

در مسیر، مزارع بی‌پایان گل آفتابگردان وجود داشت و برخی از آنها شکوفه کامل داده بودند و برخی در حال پژمرده شدن، و این نشان می‌داد که باید برای برداشت محصول آماده شد.

پس از آن به جنگل انبوه رسیدیم که هزاران هزار درخت سر به فلک کشیده در آن بود و درست در زیر پای ما قرار داشتند، جوری که احساس می‌کردی به پایین هلیکوپتر برخورد می‌کنند.

پس از فرود در زاپروژیا دو چیز آن کاملا متفاوت از کی‌یف شما را تحت تاثیر قرار می‌هد، اول افق صنعتی منطقه و دوم رطوبت هوا.

در نهایت ما را به یک پارکینگ سوپرمارکت بردند که در آن کارکنان اورژانس لباس‌های زرد رنگی به تن داشته و در حال تمرین تمیز کردن در صورت آلودگی به رادیواکتیو بودند.

مقامات ارشد آنها را زیر نظر دارند و می‌خواهند ببینند در صورت وقوع بدترین سناریو، منطقه چقدر آماده خواهد بود.

هرمان هالوشنکو، وزیر انرژی اوکراین به من می‌گوید: «البته که ما نگران هستیم. زمانی که روس‌ها در ۵ اوت شروع به گلوله باران منطقه کردند، وضعیت به طرز چشمگیری تغییر کرد.»

اوکراین می‌گوید وضعیت در نیروگاه «بسیار بحرانی» است.

نیروهای روسیه از اوایل ماه مارس این نیروگاه را که بزرگترین در قاره اروپا است، اشغال کردند.

از آنها خواسته شد که به دلیل خطرات، کنترل را اوکراین پس بدهند و برخی از کارکنان آنجا به بی‌بی‌سی گفته‌اند که «مدام در حال تهدید شدن با اسلحه بودند».

در دو هفته گذشته گلوله باران سنگینی روی تاسیسات و اطراف آن صورت گرفته و طرفین یکدیگر را مقصر معرفی می‌کنند.

ناتو، خواستار اجازه حضور بازرسان سازمان ملل در نیروگاه زاپروژیا شده است و مدعی است که تصرف آن تهدیدی جدی برای اوکراین و کشورهای همسایه است.

مقامات اوکراین می‌گویند که ممکن است برق نیروگاه قطع شود، زیرا مسکو در تلاش است تا برق را به شبه‌جزیره کریمه منتقل کند.

روسیه هشت سال پیش شبه جزیره کریمه را از اوکراین جدا و به خاک خود ضمیمه کرد.

دنیس موناستیرسکی، وزیر کشور اوکراین می‌گوید: «تا زمانی که نیروهای اشغالگر روسیه در آنجا هستند، تضمین ایمنی نیروگاه هسته‌ای غیرممکن است.»

او می‌گوید که «این یک نگرانی کلیدی است که همه ما باید آن را درک کنیم.»

در همین پارکینگ، اوکراینی‌هایی که موفق به فرار از سرزمین‌های تحت اشغال روسیه شده‌اند، ابتدا به آنجا می‌آمدند و بعد به سفرشان را ادامه می‌دادند.

صف‌های طولانی ماشین‌ها با مردم و چمدان‌ها قابل مشاهده بود.

در سایه نشسته بودیم که با اولنا روبرو شدیم که به تازگی از شهر انرهودار که نیروگاه هسته‌ای هم در آنجا قرار دارد، خارج شده.

او در حالی که با کودک نوپایش در حال بازی است، می‌گوید: «این مسئله ترسناک است، خیلی ترسناک است، همیشه شهر ما در حال گلوله باران است.»

به گفته وی «انفجارهای بسیار زیادی رخ داده است و ماندن در آنجا بسیار خطرناک شده بود.»

اولنا به من گفت که «نمی‌خواستم خانه را ترک کنم، اما چاره ای نداشتم.»

مجموعه چیزهایی که در این همین پارکینگ دیدیم، نشان دهنده این است که اوکراین هرچه در توان دارد را برای کنترل این واقعه انجام می‌دهد.

این کشور نمی‌تواند روس‌ها را مجبور به خروج از بزرگترین نیروگاه هسته‌ای اروپا کند، اما در عوض در تلاش است تا خود را برای بدترین اتفاق آماده کند.