آژانس امدادرسانی سازمان ملل به آوارگان فلسطینی چه نهادی است و چرا کمک‌های مالی به آن قطع شده است؟

در پی اتهام اسرائیل در این مورد که عده‌ای از کارکنان نهاد سازمان ملل متحد برای کمک به آوارگان فلسطینی -اونروا- در حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر (۱۵ مهر) مشارکت داشتند، شماری از کشورهای غربی کمک‌های مالی خود را به این نهاد به حالت تعلیق درآورده‌اند.

در اینجا به ماموریت اونروا و نحوه تامین منابع مالی آن نگاهی می‌اندازیم.

اونروا چیست؟

اونروا (UNRWA) مخفف عبارت «آژانس امداد و اقدامات سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی در خاور نزدیک» است.

ماموریت این نهاد تاسیس و اداره موسساتی مانند مدارس و مراکز خدمات اجتماعی و بهداشتی و درمانی است و و علاوه بر این، کمک‌های غذایی در اختیار پنج میلیون و ۹۰۰ هزار نفر فلسطینی در نوار غزه و سرزمین‌های اشغالی کرانه باختری رود اردن و همچنین پناهندگان فلسطینی در لبنان، سوریه و اردن قرار می‌دهد.

این نهاد در چه زمانی تاسیس شد؟

در پی تشکیل کشور اسرائیل در سال ۱۹۴۸ و جنگ اول اعراب با این کشور، آنروا در سال ۱۹۴۹ به منظور کمک به کسانی تاسیس شد که در آستانه جنگ مناطق سکونت خود در داخل اسرائیل را ترک کرده یا از آنها گریخته و در خارج آواره شده بودند.

در پی ایجاد کشور اسرائیل که فلسطینیان آن را «روز فاجعه» می‌نامند و جنگ با کشورهای عربی، بیش از ۷۵۰ هزار فلسطینی از سرزمین خود آواره شدند و سازمان ملل این نهاد را برای کمک به آنها ایجاد کرد.

اونروا می‌گوید که به «رفاه و توسعه انسانی چهار نسل از آوارگان فلسطینی» کمک کرده است.

منابع مالی مورد نیاز آنروا چگونه تامین می‌شود؟

بخش عمده نیاز مالی این نهاد از طریق کمک‌های داوطلبانه شماری از کشورهای جهان تامین می‌شود.

بزرگترین کمک را ایالات متحده آمریکا در اختیار آنروا قرار می‌دهد. میزان این کمک در سال ۲۰۲۲ به ۳۴۳ میلیون و ۹۰۰ هزار دلار رسید.

آلمان با ۲۰۲ میلیون و ۱۰۰ هزار دلار دومین کشور کننده بوده است و این دو کشور به روی هم نزدیک به نیمی از بودجه سالانه یک میلیارد و ۱۷۰ میلیون دلاری انروا را در اختیار سازمان ملل قرار می‌دهند.

دلیل تعلیق کمک‌‌های غرب چه بوده است؟

در پی اتهامات اسرائیل در مورد دست داشتن دست‌کم ۱۲ نفر از کارکنان آنروا در حمله روز ۷ اکتبر و کشتن بیش از ۱۲۰۰ اسرائیلی و به گروگان گرفتن بیش از ۲۴۰ نفر دیگر، کشورهای عمده غربی کمک‌های مالی خود به آنروا را به حالت تعلیق درآوردند.

سازمان ملل چه واکنشی داشته است؟

روز شنبه، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، گفت که ۹ نفر از کارکنان اونروا، که در گزارش اسرائیل عضو حماس معرفی شده‌ بودند، اخراج شده‌اند.

یک تن دیگر از این عده، مرده و سازمان ملل در تلاش برای بررسی اتهام عضویت و همکاری با حماس علیه دو نفر دیگر است. وی گفت که تحقیقات مستقل در زمینه اتهام ارتباط کارکنان اونروا با حماس به جریان افتاده است.

سایر کشورهایی که کمک‌های مالی خود به آنروا را متوقف کرده‌اند عبارتند از: اتریش، استرالیا، ایتالیا، بریتانیا، ژاپن، فرانسه، فنلاند و کانادا. سه کشور اسپانیا، ایرلند و نروژ گفته‌اند که به کمک‌های مالی خود ادامه می‌دهند.

فعالیت‌های اونروا در غزه چیست؟

این نهاد ۱۳ هزار کارمند دارد و در غزه، گسترده‌ترین خدمات و امکانات بشردوستانه را در اختیار ساکنان این منطقه قرار می‌دهد.

انروا، علاوه بر اداره تعدادی مراکز بهداشتی و درمانی، اونروا مراکز تربیت معلم و تقریبا ۳۰۰ مدرسه ابتدایی دارد. تهیه کتاب‌های درسی مدارس هم به دوش آنهاست..

عملیات اونروا از زمان شروع جنگ اسرائیل و غزه چه بوده است؟

در جریان جنگ جاری، بیشتر جمعیت دو میلیون و ۳۰۰ هزار نفری غزه به جنوب گریخته و دست‌کم یک میلیون نفر در تاسیسات مختلف اونروا پناه گرفته‌اند.

وزارت بهداشت غزه، که توسط حماس اداره می‌شود، گفته است که از زمان آغاز حملات هوایی و تهاجم زمینی اسرائیل به غزه به تلافی حمله ۷ اکتبر، تا کنون بیش از ۲۶ هزار فلسطینی کشته شده‌اند و اکثر آنها زن و کودک بوده‌اند.

پیش از آغاز جنگ، هر روز ۵۰۰ کامیون حامل انواع اقلام بشردوستانه وارد غزه می‌شد که حالا به حدود ۲۰۰ کامیون در روز کاهش یافته است.

فیلم‌های متعددی از ساکنان غزه منتشر شده که می‌کوشند برای برداشتن کمک‌های ارسالی، از کامیون‌هایی که وارد غزه می‌شوند بالا بروند.

سازمان ملل گفته است که دو میلیون نفر در غزه به کمک غذایی نیاز دارند.

اونروا همچنین می گوید حداقل ۱۴۲ نفر از کارکنان این نهاد در جنگ غزه کشته شده‌اند.

در واکنش به تعلیق کمک‌های خارجی، فیلیپ لازارینی، رئیس این نهاد، بیانیه شدیداللحنی را صادر کرده و در آن گفته است که «فلسطینیان غزه به این مجازات دسته‌جمعی اضافی نیاز نداشتند، این اقدام لکه سیاهی برای همه ماست.»

اسرائیل چه می‌گوید؟

بی‌بی‌سی تاکنون پرونده گزارش اطلاعاتی اسرائیل را ندیده است اما گزارش‌رسانه‌های اسرائیل حاکی از استفاده از وسایل نقلیه و امکانات اونروا برای حملات ۷ اکتبر است.

مارک رگو، مشاور بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز جمعه به بی‌بی‌سی گفت که در حملات ۷ اکتبر حماس «افرادی دست داشتند که از آنروا حقوق می‌گیرند.»

آقای رگو همچنین به یک گروگان اسرائیلی اشاره کرد که پس از آزادی گفت که «او را در خانه فردی نگه داشته‌ بودند که از کارمندان آنروا بود.»