سفر اردوغان به سه کشور حوزه خلیج فارس با هدف «معاملات تجاری کلان»

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه امروز به همراه یک هیات عالی‌رتبه از این کشور سفری سه روزه به منطقه خلیح‌فارس را آغاز کرده است.

او ابتدا از عربستان سعودی دیدار می‌کند و سپس به قطر و امارات می‌رود. این دیدارها در پی ماه‌ها تلاش ترکیه برای بهبود روابط با همسایگان منطقه‌ای خود انجام می‌شود و گفته شده است که بر روی معاملات اقتصادی بزرگ متمرکز خواهد بود.

انتظار می‌رود، رهبر ترکیه در طول سفر خود به این سه کشور حوزه خلیج فارس قراردادهای چند میلیارد دلاری با آنها منعقد کند.

جنبه‌های مالی این سفر برای آقای اردوغان که در ماه مه سال میلادی جاری دوباره به ریاست جمهوری این کشور انتخاب شده و به دنبال بهبود وضعیت اقتصادی این کشور است اهمیت زیادی دارد.

اقتصاد ترکیه در حال حاضر تحت فشار شدید قرار دارد. تورم در ترکیه در بالاترین حد خود است و ارزش لیر واحد پول آن به شدت کاهش یافته و ترکیه با کسری بودجه شدید روبرو است.

گفته شده که در دیدار آقای اردوغان با مقامات عربستان سعودی،امارات متحده عربی و قطر مسائل جهانی و منطقه‌ای هم مورد بحث قرار خواهد گرفت و در این مذاکرات تحولات سوریه، یمن، عراق، سودان، لیبی و فلسطینی‌ها هم بررسی خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه آقای اردوغان امروز پیش از ترک استانبول گفت: دستور کار اصلی این سفرش سرمایه‌گذاری و فعالیت های تجاری مشترک بیشتر با این کشورها خواهد بود.

او گفته:«تجارت دوجانبه با کشورهای حوزه خلیج فارس از یک میلیارد و ششصد میلیون دلار به حدود ۲۲ میلیارد دلار دربیست سال گذشته افزایش یافته است و ما به دنبال راه‌هایی برای پیشبرد این رقم به رقم‌های بسیار بیشتر خواهیم بود».

آقای اردوغان همچنین در یک نشست مطبوعاتی در روز پنجشنبه گذشته گفته بود که این دیدارها فرصتی است که به او اجازه می‌دهد شخصاً حمایت کشورهای خلیج فارس از ترکیه را ببیند.

او گفت که پیش از این کشورهای حاشیه خلیج فارس متعهد به افزایش سرمایه گذاری‌های کلان در ترکیه شده‌اند و این سفر به این تعهدات استحکام خواهد بخشید.

روابط عربستان و ترکیه از قتل خاشقچی تا امروز

در سال ۲۰۱۸، قتل هولناک جمال خاشقجی روزنامه‌نگار و مخالف سعودی در کنسولگری استانبول منجر به قطع تقریباً کامل روابط دیپلماتیک ترکیه و عربستان سعودی شد.

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در آن زمان گفت که خاشقجی « توسط جوخه مرگ فرستاده شده از ریاض به قتل رسیده است.» او افزود: «ثابت شده است که قتل او از پیش طراحی شده بود.»

آقای اردوغان از کسی نام نبرد اما گفت: می‌داند که دستور قتل خاشقجی «از سوی بالاترین سطوح حکومت سعودی صادر شده است.»

در پی آن روابط بین دو قدرت منطقه‌ای بشدت وخیم و منجر به تحریم غیررسمی واردات از ترکیه توسط عربستان سعودی شدو تاهمین سه سال پیش، ترکیه و عربستان سعودی مشغول تحریم واردات یکدیگر بودند.

اما تیرگی روابط دو کشور در طول یک سال گذشته تا حدودی از بین رفته است.

در تابستان سال گذشته ولیعهد عربستان سعودی برای اولین بار پس از قتل جمال خاشقجی به ترکیه سفر کرد.

در پی آن معاملات تجاری بین دو کشور به سرعت رشد کرد به طوری که در سال ۲۰۲۲، تجارت بین دو کشور معادل شش میلیارد و پانصد میلیون دلار بود.

گسترس روابط تجاری با عربستان سعودی به عنوان بزرگترین اقتصاد در میان کشورهای حوزه خلیج فارس برای ترکیه اهمیت زیادی دارد.

رابطه ترکیه با قطر

ترکیه و قطر به طور سنتی روابط خوبی دارند و آنکارا در در سال ۲۰۱۴، در جریان اولین بحران جدی دیپلماتیک این کشور کوچک حاشیه خلیج فارس، طرف قطر را گرفت.

این جدال دیپلماتیک که میان قطر و بلوک عربستان، امارات، مصر و بحرین بود، بعدا شدیدتر شد.

در جریان آن تنش بلوک عربستان، امارات، مصر و بحرین روابط سیاسی و اقتصادی خود با قطر را قطع کردند و این کشور را به حمایت مالی از «تروریسم» در منطقه متهم کردند و قطر علاوه بر از دست دادن مرزهای آبی و خاکی خود با این کشورها، مرز هوایی معمول خود برای آمد و شد پروازهای قطر ایرلاینز را که برایش حیاتی بود، از دست داد.

قطر بین سال‌های ۲۰۱۷ تا اوایل سال ۲۰۲۱ در انزوای همه جانبه قرار گرفت به طوری که با کمبود غذا و دارو مواجه شد و ترکیه به رهبری اردوغان به کمک قطر شتافت.

رجب طیب اردوغان انزوای قطر را غیرانسانی و خلاف ارزش‌های اسلامی توصیف کرد و آن را با «حکم اعدام» مقایسه کرد.

ترکیه سپس غذا، آب و دارو به قطر ارسال کرد و به همسویی با قطر ادامه داد و تا آنجا پیش رفت که نیروهای ترکیه را در آنجا مستقر کرد.

قطر هم از طریق حمایت از ترکیه در صحنه بین‌المللی و هم از طریق سرمایه‌گذاری‌های مالی بزرگ در این کشور به حمایت‌های ترکیه پاسخ داده است. به طور مثال در سال ۲۰۱۸ که لیر ترکیه حدود ۴۰ درصد از ارزش خود را در برابر دلار آمریکا از دست است. قطر با سرمایه‌گذاری ۱۵ میلیارد دلاری به کمک ترکیه رفت.

و سرمایه گذاری قطر در ترکیه بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ پانصد درصد افزایش یافته است.

ترکیه و امارات متحده عربی

روابط دیپلماتیک امارات متحده عربی با ترکیه از اواخر سال ۲۰۲۱، در پی استقبال امارات از بازگشت قطر به عرصه دیپلماتیک کشورهای حوزه خلیج فارس بهبود یافته است.

روابط ترکیه و امارات در جریان تنش میان قطر با بلوک عربستان سعودی در پی جانبداری آنکارا از قطر به شدت تیره شده بود.اما ترکیه و امارات حالا توانسته‌اند روابط خود را بهبود بخشند، به طوری که سه روز پس از پیروزی اردوغان در انتخابات ماه مه، ترکیه، دو کشور یک توافق تجاری به ارزش ۴۰ میلیارد دلار برای پنج سال آینده امضا کردند.