سایه سنگین ابهامات بر مبارزات انتخابات ریاست جمهوری افغانستان

با گذشت چهار روز از آغاز مبارزات انتخاباتی افغانستان، هنوز نشانه‌های زیادی از کمپین انتخاباتی دراین کشور دیده نمی‌شود و مبارزات انتخاباتی بسیار کمرنگ است. از ۱۸ نامزد انتخابات تاکنون تنها سه تیم رسما مبارزات انتخاباتی خود را آغاز کرده‌اند.

در انتخابات دورهای گذشته در همان روزهای آغازین در و دیوار شهر کابل با پوسترهای انتخاباتی پوشیده می‌شد، اما بازار انتخابات تاکنون گرمی دوره‌های قبل را نداشته است.

تنها تیم‌های انتخاباتی عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی، عنایت الله حفیظ و محمد اشرف غنی، رئیس جمهور فعلی کارزار انتخاباتی‌شان را در اولین روز آغاز مبارزات انتخاباتی، با برگزاری گردهمایی و سخنرانی در میان هواداران‌شان به صورت رسمی در کابل آغاز کردند.

هنوز ۱۵ نامزد دیگر انتخابات ریاست جمهوری افغانستان وارد کار زار انتخابات ریاست جمهوری نشده‌اند.

دلایل مختلف برای عدم استقبال نامزدها از این روند بیان شده و این باعث شده که بازار شایعه نیز در شبکه‌های اجتماعی در میان مخالفان و هواداران گرم باشد.

فیفا: نگرانی از 'بی‌بر‌نامگی و مداخله' در انتخابات

بنیاد انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان (فیفا) با ابراز نگرانی از کم‌رنگ بودن کارزارهای انتخاباتی می‌گوید، سهم جامعه جهانی در برگزاری انتخابات اندک است و نهادهای برگزار کننده هم با مشکلات زیادی روبرو هستند.

یوسف رشید، رئیس اجرایی این نهاد به بی‌بی‌سی گفت، به دلیل بی‌برنامه‌گی درنهادهای انتخاباتی و مداخله برخی طرف‌ها در این روند، شک و تردیدها در مورد برگزاری انتخابات و عدم مشارکت مردم افزایش یافته است.

در انتخابات سال ۲۰۱۴ ریاست جمهوری و آخرین انتخابات مجلس نمایندگان افغانستان که سال گذشته برگزار شد، تنش‌های زیادی در روند شمارش و پذیرش نتایج آن از سوی نامزدها وجود داشت.

آقای رشید از کمیسیون‌های انتخاباتی افغانستان می‌خواهد که روند انتخابات را به گونه‌ای شفاف مدیریت کند تا از تکرار اشتباهات انتخابات‌های گذشته جلوگیری و نتیجه آن نیز برای نامزدها قابل قبول باشد و در وقت معین نتایج آن را اعلام کند.

به گفته این مقام فیفا، نامزدان انتخابات ریاست جمهوری در مورد برگزاری انتخابات اجماع نظر ندارند و این به بی‌باوری‌ها افزوده است.

اختلاف داخلی درتیم 'صلح و اعتدال ' حنیف اتمر

تیم‌های انتخاباتی افغانستان در زمستان سال گذشته شکل گرفت و فهرست ۱۸ نامزد برای شرکت در انتخابات نهایی شدند که یکی از آنها تیم "صلح و اعتدال" به رهبری محمد حنیف اتمر بود، ولی این تیم در چهار روزگذشته به صورت جدی وارد مبارزات انتخاباتی نشده و فقط به نصب چند عکس در سطح شهر اکتفا کرده است.

منابعی گفته‌اند که اختلاف شدید میان عطا محمد نور، والی پیشین بلخ و از حامیان اصلی تیم صلح و اعتدال، محمد یونس قانونی، معاون این تیم و آقای اتمر بر سر ایجاد پست نخست وزیری بروز کرده است.

در شبکه‌های اجتماعی افغانستان بحث‌های زیاد در مورد این اختلافات صورت گرفته است.

اما، قادرشاه، از سخنگویان تیم 'صلح و اعتدال ' وجود هرگونه اختلاف که منجر به هم پاشی این تیم شود را رد کرده است. او به بی‌بی‌سی گفت که بحث در میان اعضای تیم بر سر مسایل ملی وجود دارد ولی هیج‌گونه اختلافی در میان اعضای تیم موجود نیست.

به گفته آقای قادرشاه مطرح کردن اختلاف‌ها میان اعضای تیم "صلح و اعتدال" به منظور استفاده تبلیغاتی است و واقعیت ندارد.

در روزهای گذشته گفته شده بود که آقای اتمر با چاپ عکس آقای نور در کنار عکس خود به عنوان نخست وزیر آینده مخالفت کرده است.

آقای قادرشاه می‌گوید که تیم 'صلح و اعتدال ' بارها و در مواقع مختلف توضیح داده که در حکومت آینده اگر برنده شود، پست نخست وزیری را با برگزاری لویه جرگه قانون اساسی ایجاد خواهد کرد، ولی مخالفت با چاپ عکس آقای نور یک حربه تبلیغاتی است که مخالفان این تیم از آن استفاده می‌کنند.

گزینه تحریم انتخابات هنوز روی میز کاندیداها

شورای نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری افغانستان که مرکب از ۱۱ نامزد است در روزهای گذشته با نشر خبرنامه‌ای گفته بود که اگر جلو سوء استفاده از امکانات دولتی و همچنین تقرری‌ها توسط رئیس جمهوری گرفته نشود، انتخابات را تحریم خواهد کرد.

آقای قادرشاه می‌گوید که این نامزدها تاکنون جواب معقول را از تیم حاکم دریافت نکرده و به همین دلیل کارزار انتخاباتی خود را تا فردا، پنج‌شنبه به تعویق انداخته که اگر دولت جواب قناعت‌بخش نداد، تصمیم نهایی خود را اعلان خواهند کرد.

رحمت‌الله نبیل، دیگر نامزد انتخاباتی و رئیس تیم 'امنیت و عدالت 'گفته است که با آنکه تیم او نگران دخالت و مهندسی انتخابات از سوی تیم حاکم است اما آنها دراین مرحله تصمیم نگرفته‌اند انتخابات را تحریم کنند.

نامزدان مخالف اشرف غنی او را متهم می‌کنند که از امکانات دولتی برای کمپین انتخاباتی به سود خود استفاده می‌کند؛ اتهامی‌که آقای غنی آن را رد کرده است.

ناامنی گسترده

ناامنی هم از نگرانی‌های عمده در جریان مبارزات انتخابات کنونی افغانستان به شمار می‌رود.

در اولین روز آغاز مبارزات انتخاباتی یکشنبه گذشته، شورشیان حمله‌ خونینی را علیه دفتر امرالله صالح نامزد معاونت اشرف غنی به راه انداختند.

دراین حمله که آقای صالح از آن جان بدر برد، ۳۰ نفر از جمله ۲۰ تن از نزدیکان آقای صالح کشته و ده‌ها نفر دیگر زخمی شدند.

سرنوشت صلح با انتخابات گره خورده

انتخابات و پیشرفت مذاکرات صلح به صورت موازی و در رقابت باهم پیش می‌روند، هر کدام زودتر به نتیجه برسد، دیگری را به‌شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد. طرف‌های مذاکرات و گفت‌وگوهای صلح، رسیدن به توافق صلح پیش از انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در ۶ میزان/مهر را ترجیح می‌دهند.

در این راستا، دولت افغانستان که بر برگزاری انتخابات در تاریخ تعیین‌شده نیز تاکید دارد، اعلام کرده که هیات جدید ۱۵ نفری برای مذاکره با گروه طالبان تشکیل می‌دهد. این هیات به نمایندگی از جمهوری اسلامی افغانستان با درنظرداشت "دستاوردهای مردم افغانستان" با گروه طالبان مذاکره می‌کند.

در همین حال زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان اعلام کرده که برای نهایی کردن توافق صلح با گروه طالبان رهسپار دوحه پایتخت قطر است. همچنین گفته که آمریکا و افغانستان روی "گام‌های بعدی صلح" به توافق رسیده‌اند.