بحران کمآبی در افغانستان؛ 'تیمم به جای وضو'
- نویسنده, علی حسینی
- شغل, بیبیسی
کمآبی در افغانستان وارد "مرحلهای بحرانی" شده است. مسئولان در این کشور میگویند اگر مشکل کمآبی حل نشود، به مسئلهای جدیتر از تروریسم و ناامنی تبدیل خواهد شد.
در کابل، پایتخت شمار خانههایی که چاه دوم آب حفر کردهاند، زیاد شده است. چاه اول پس از دو سه بار کنده شدن، خشک شده و صاحبخانه مجبور شده است که چاهی دیگر با عمق به مراتب بیشتر حفر کند.
وقتی برای تهیه گزارشی در مورد آب به منطقهای در شهر کابل رفتم، ساکنان محل برای تصویربرداری و مصاحبه با ما همکاری خوبی کردند. متوجه شدم که کمآبی بیشتر از گذشته نگرانشان ساخته است و امیدوارند که این بحران به گوش مسئولان برسد تا اقدام کنند.
در افغانستان منبع اصلی آب اکثریت مردم چاههای آب است.
ظاهر الکوزی، از ساکنان این منطقه در خانهاش چاه دوم حفر کرده است. چاه اول دو بار خشک شد و آنها مجبور شدند که چاه دیگری را بکنند. از این چاه نیز روزانه آب کمی به دست میآید که فقط برای نوشیدن کافی است.
او گفت: "در حدود پنجصد خانه در این کوچه است که بیشترشان مجبور شدند چاه دوم و یا حتی سوم را حفر کنند. در پنجاه متری عمق زمین آب خشک است. برخی مردم از مناطق دور آب آشامیدنی میآورند."
در برخی خانههای کابل آب شهری استفاده میشود. آنها نیز با کمآبی روبهرو شدهاند. مدتزمان توزیع آب شهری نسبت به گذشته کم شده است.
در این میان برخی از شرکتهای خصوصی توزیع آب هم ایجاد شده است. این شرکتها با حفر چاههای عمیق آب نوشیدنی توزیع میکنند. کمآبی دامنگیر این شرکتها نیز شده است.
همت، ساکن شهر کابل که چاه خانهاش با وجود عمق ۱۲۰ متر، خشک شده است میگوید که پس از خشکشدن این چاه به شرکتهای توزیع آب روی آوردند.
او گفت: "شرکت خصوصی توزیع آب به ما وعده کرده بودند که ۲۴ ساعت آب توزیع خواهند کرد، اما به مرور زمان آب این شرکتها نیز کم شد و حالا فقط دو ساعت آب توزیع میکنند."
سطح آب در افغانستان بهطور متوسط هشت متر پائین رفته است.
بر اساس تحقیق وزارت انرژی و آب در کابل، پایتخت با جمعیت حدود پنج میلیون نفر، نسبت به چند سال گذشته سطح آب ۲۰ متر پائین رفته است.
آنطور که مقامهای دولت افغانستان گفتهاند سالانه ۲۹ میلیون متر مکعب آب باران و برف ذخیره میشود، ولی ۳۲ میلیون متر مکعب مصرف میشود.
تغییرات اقلیمی و کاهش بارش برف و باران، استفاده بیرویه و تغییر سبک زندگی مردم از دلایل کمآبی در افغانستان عنوان شده است.
اکثر نقاط افغانستان در سالهای بعد از ۲۰۰۰ میلادی شدیدترین و طولانیترین خشکسالی تاریخ خود را تجربه کرده است. به باور کارشناسان محیط زیست خشکسالی در اثر تغیبرات اقلیمی در افغانستان شدیدتر شده است.
پیش از این سازمان ملل متحد اعلام کرده بود که کاهش باران در دو سال گذشته منجر به فقدان امنیت غذایی و کمبود آب آشامیدنی سالم در افغانستان شده است.
به گفته این سازمان خشکسالی بر شرایط ۲۲ ولایت اثر گذاشته و پیامدهای آن بر زندگی میلیونها افغان احساس خواهد شد.
از طرف دیگر به گفته حمیدالله یلانی، رئیس شرکت آبرسانی افغانستان چرخه خشکسالی در این کشور از ۷۰ سال به هفت سال رسیده است.
آقای یلانی میگوید که اگر بارش برف و باران زیاد نشود و در مصرف آب صرفهجویی نگردد، بحران آب به چالشی جدیتر از تروریسم و ناامنی تبدیل خواهد شد.
از رئیس شرکت آبرسانی افغانستان پرسیدم که چقدر نگران بحران آب است؟
پاسخ داد: "به حدی نگران مصارف بیجا و کمآبی هستیم که کوتاه اگر بگویم باید به جای وضو، تیمم کنیم."
