افغانستان، بحران کم آبی، خشکسالی زراعت را به کجا میبرد؟
- نویسنده, تاج الدین سروش
- شغل, بیبیسی - کابل
تاثیرات خشکسالی بالای کشاورزی و دامداری در افغانستان در چند سال اخیر چشمگیر بوده است. دولت افغانستان اعلام کرده در اثر این تغییرات ۵۰ درصد آبهای سطحی افغانستان کاهش پیدا کرده است یعنی از هر دو دریاچه این کشور یک آن خشک شده است. در عین حال، آبهای زیر زمینی هم تا هشت متر در سراسر افغانستان تهنشسته است.
براساس آمارها بیش از هشتاد درصد مردم افغانستان مشغول کشاورزی و دامداری هستند. اکثر نفوس این کشور در روستاها زندگی میکنند. خشکسالی به صورت مستقیم تاثیرات بزرگی به زندگی مردم در روستاهای افغانستان گذاشته است.
برای دیدن تاثیرات خشکسالی روی زراعت، دامداری و باغداری به روستای دانشمند ولسوالی شکردره کابل رفتم. کشاورزان این روستا را دیدم که هرکدام با چالش کمبود آب دست و پنجه نرم میکنند. حاجی ناصرخان ۵۵ ساله یکی از کشاورزان سابقهدار این روستا مرا با خود به کنار جویچه نزدیک مزارعش برد. او با حسرت گفت، زمانی این جویچه پر از آب بود و ما همه مزارع مان را از طریق آن آب میدادیم، اما حالا میبینید خشکسالی این جویچه را به یک خندق تبدیل کرده است.
شریفالله کشاورز دیگر این روستان پانزده جریب زمین را بادنجان رومی/ گرجه فرنگی کشت کرده است. شریفالله میگوید، قبلا آنها یک جریب زمین را در سه ساعت آب میدادند ولی حالا یک جریب زمین را در پانزده ساعت آب میدهند.
شریفالله مانند دهها کشاورز این منطقه برای آبیاری مزارع زراعتیاش در محل، چاه عمیق زده است. به گفته شریفالله آب چاه عمیق هرسال در حدود ده متر پایین زمین میرود.
در این منطقه، دهها باغچه وجود دارد که هرکدام در اثر کمآبی رنگ درختانش زرد شده است. باغداران، درختان برخی از این باغچهها را به دلیل بیآبی اره کردند. محمد اکبر یکی از باغداران این منطقه میگوید، سه ماه میشود که درختان باغش را آب نداده است چرا که آب نیست. او میگوید، در سالهای قبل او دهها تُن میوه از باغهایش میگرفت اما حالا این باغها به زمین خشک تبدیل شده است.
کشاورزان و باغداران در این منطقه برای آب دادن زمینهای کشاورزیشان در فاصله هردو جریب زمین یک چاه عمیق کندهاند و این چاهها گاهگاهی برای آب دادن محصولات زراعتی حتی تا ۲۴ ساعت فعال هستند.
در افغاستان زراعت به گونه سنتی آبیاری میشود و هنوز کشاورزی مکانیزه نشده است. کشاورزان در افغانستان هنوز با تجهیزات ابتدایی زراعتی کارهایشان را پیش میبرند.
دامداری، سکتور دیگریست که از خشکسالی متاثر شده است. علفچرهای افغانستان به علت نباریدن باران خشک شده است. خشکسالی سبب نابودی بیش از ۶۰ درصد مواشی در افغانستان شده است. مالداران به دلیل پیدا نکردن علوفه کافی، مواشی شان را به نصف قیمت به فروش رسانیدهاند.
اکبر رستمی سخنگوی وزارت زراعت میگوید، در سال ۱۳۹۷ افغانستان ۳.۷ میلیون مترک تن گندم تولید کرد در حالیکه تولید گندم در سال ۱۳۹۶ به ۴.۵ میلیون متریک تن میرسید. به گفته این مقام حکومتی، افغانستان سالانه به بیش از ۶ میلیون متریک تن گندم نیاز دارد. دولت حالا برنامه ریخته تا ۲.۵ میلیون تن گندم مورد نیاز این کشور را از بیرون افغانستان وارد کند.
