ملاله یوسفزۍ: پاکستان دې د بې‌اسناده افغان کډوالو جبري ایستل ودروي

د نوبل د سولې جایزې ګټونکې ملالې یوسفزۍ د پاکستان له حکومته غوښتنه کړې چې د بې‌اسناده افغان کډوالو جبري ایستل ودروي. هغې ویلي، د هغو ښځو او نجونو تیاره راتلونکې ته اندېښمنه ده چې بېرته افغانستان ته لېږل کېږي.

نوموړې دا څرګندونې داسې مهال کړي چې د پاکستان حکومت څلور ورځې وړاندې د اسناد لرونکو افغان کډوالو لپاره د پاتې کېدو موده یو کال وغځوله خو د بې اسناده کډوالو د ایستلو بهیر په چټکۍ لاهم روان دی.

وړاندې د کډوالو اړوندو ادارو او نړیوالو بنسټونو هم له پاکستانه غوښتي وو چې دغه بهیر ودروي.

د طالبانو د حکومت د شمېرو له مخې، په تېرو څه باندې نهو میاشتو کې له پاکستانه شپږنیم لکه کډوال افغانستان ته ستانه کړل شوي دي.

د نوبل د سولې جایزې ګټونکې ملالې یوسفزۍ ویلي، دا د ژورې اندېښنې وړ ده چې پاکستان هلته مېشت افغان کډوال په زوره افغانستان ته ستنوي. هغې د فرانسې له خبري اژانس یا اې اېف پي سره په تازه مرکه کې ویلي، د هغو افغان ښځو او نجونو تیاره راتلونکې ته اندېښمنه ده چې افغانستان ته استول کېږي.

له همدې کبله یې له پاکستاني حکومته غوښتنه کړې چې د بې اسناده افغان کډوالو د ایستلو بهیر ودروي.

نوموړې ویلي، ددغو کډوالو په منځ کې ګڼو نجونو پاکستان کې درسونه ویل، ښوونځي کې وې او ښځو کارونه کول.

هغې زیاته کړې، هیله لري چې پاکستان خپله تګلاره بدله کړي، ځکه د هغې په ټکو په افغان نجونې او ښځې به په افغانستان کې د تیاره راتلونکې شاهدانې وي.

نوموړې ویلي، "باور نه شم کولی د یوه داسې وخت شاهده یم چې له درېیو کلونو راهیسې نجونې زدکړو ته نه پریښودل کېږي."

ملالې یوسفزۍ دغه څرګندونې داسې مهال کړي چې څلور ورځې وړاندې د پاکستان حکومت پرېکړه وکړه چې د ثبت او راجستر شویو افغان کډوالو د اوسېدو موده یو کال نوره هم وغځوي.

د پاکستان د لومړي وزیر له دفتره په یوه اعلامیه کې راغلي وو چې فدرالي کابینې د یو اعشاره ۴۵ میلیونه افغان کډوالو د (پي او ار) کارتونو د اعتبار موده یوه کال نوره هم وغځوله او د ۲۰۲۵ کال تر جون پورې به د اعتبار وړ وي.

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو د عالي کمېشنرۍ د راپور له مخې، د پي او ار کارتونو تر څنګ څه باندې ۸۰۰ زره تنه د افغانستان تابعیت کارتونه لري.

وړاندې تر دې د ملګرو ملتو د کډوالو چارو د ادارې مشر فیلېپو ګراندي هم د پاکستان له لومړي وزیر شهباز شریف سره په لیدنه کې د افغان کډوالو پر موضوع غږېدلی و او له هغه یې غوښتي وو چې د افغان کډوالو د ایستلو بهیر وځنډوي.

د طالبانو د حکومت د شمېرو له مخې، په تېرو څه باندې نهو میاشتو کې له دغه هېواده شپږ نیم لکه کډوال افغانستان ته ستانه کړل شوي دي.

پاکستان له اوږدې مودې راهیسې د کابو ۱،۷ میلیونو افغان کډوالو کوربه دی، چې زیاتره یې د ۱۹۷۹ او ۱۹۸۹ کلونو ترمنځ د شوروي د اشغال پر مهال دغه هېواد ته کډوال شوي دي.

یوازې پاکستان نه دی چې د قانوني اسنادو نه لرونکي افغان کډوال ستنوي، بلکې بل ګاونډي ایران یې هم ورته چاره جاري ساتلي چې د راپورونو له مخې هره ورځ ګڼ شمېر افغان کډوال افغانستان ته اړوي.