کابل برېښنا، ډېره ځي لږ راځي

د افغانستان پلازمېنه کابل کې د برېښنا نشتوالي د ګڼو اوسېدونکو ژوند له خنډ سره مخامخ کړی دی. ددې ترڅنګ د برېښنا نشتوالي د فابریکو لرونکو، د خوړو خرڅلاو ځایونو او آن د ښار د نایانو عواید نیمايي ته راټیټ کړي دي.

خو "د افغانستان برېښنا شرکت" چې د افغانستان د برېښنا اداره کول پرغاړه لري، وايي، تر راتلونکو دوو اونیو پورې به د پلازمېنې د برېښنا ستونزه حل شي.

کله چې سړی د کابل له هر واټ تېرېږي، د زیاترو هټیو مخې ته د جنراتورونو غږ اوري، او لوګی یې دې تر سپوږمو کېږي.

د کالیو خرڅولو دوکانونه، د هوايي شرکتونو ټیکټ خرڅلاو نمایندګۍ، رستورانتونه د خپل کار مخته بېولو لپاره له جنراتورونو ګټه اخلي؛ ځکه چې له تېرو نژدې درو اونیو راهیسې له دایمي برېښنا بې برخې دي.

د کابل ښار د مېوې اوبو خرڅوونکی صدیق وايي: "برېښنا نشته، مجبور یم جنراتور چالان کړم. اوس عاید نژدې نیمايي ته راټیټ شوی؛ ځکه چې نیمايي عاید د جنراتور په تېلو لګېږي".

خو د کابل ټول ښاریان او کاروباریان د جنراتور چالانولو توان نه لري؛ په دې چې د یخچالونو چالان ساتلو لپاره جنراتور ډېر لګښت ته اړتیا لري.

د ډېری خوراکه فروشیو یخچالونه د برېښنا د نشتوالي له کبله ګل دي، خو د چرګانو غوښې خرڅوونکو، کب پلورونکو، لبنیان او نورو خوراکي توکو خرڅلاو ځایونو کې هم ډېر کم له یخچالونو ګټه اخیستل کېږي.

د کابل ښار یو هټیوال محمد رسول وايي، ددې سربېره چې د برېښنا نشتوالي مو ژوند راګډوډ کړی، مالي زیان یې هم راته اړولی دی:

"له هغه راهیسې چې دایمي برېښنا پارچاو شوې ده، دوه سوه زره افغانۍ زیان مې کړی؛ ځکه چې زیاتره خوراکي توکي خراب شوي او د کار وخت مو کم شوی دی. وړاندې به مو د شپې تر ناوخته هټۍ پرانیستې وه او مشتریان مو ډېر وو، خو اوس د هوا په تیاره کېدو هټۍ بندوو".

د برېښنا نشتوالي د کابل پر زیاتره سوداګري لرونکو منفي اغېز کړی، چې آن د کابل ښار ګڼې سلمانۍ هم تړل شوې دي.

د یوې سلمانۍ څښتن حاجي معروف وايي: "زموږ ډېری مشتریان کله چې راشي او وګوري چې برېښنا نشته، بېرته ځي. زموږ زیاتره توکي برېښنايي دي، مثلاً د وېښتانو وچولو ماشین برقي دی، چې د جنراتور په برېښنا نه چالانېږي. دغه وضعیت زموږ پر عاید ډېر اغېز کړی دی".

خو کابل ښار کې د درمل تولیدونې د یوه شرکت څښتن محمد داود وايي، د برېښنا نشتوالي یې د فابریکې کار ګډوډ کړی دی:

"ټول کمپیوټرونه او ماشین آلات کار نه کوي. یو دوه ساعته برېښنا راځي او بس. په دې وضعیت کې کار نه کېږي".

خو د برېښنا شرکت چارواکي وايي، تازه یې ۸۰ مېګاواټه وارداتي برېښنا د کابل بېړنیو پایو له لارې رسولې ده، چې په وینا یې ژر به د سروبي، نغلو او ماهیپر بندونو کې ۱۶۰ مېګاواټه نوره برېښنا فعاله کړي، چې په وینا یې دا مهال ۲۶۰ مېګاواټه برېښنا کابل کې شته.

ددغه شرکت ویاند وحیدالله توحیدي وايي، د برېښنا پرچاوي نژدې ۲۵ سلنه له منځه تللې ده: "موږ تېره شپه د کابل نژدې ۲۵ سلنې برخې ته برېښنا ورکړه، او ان شاء الله چې نوره به هم منظمه شي".

د توحیدي په وینا، دغه اندازه برېښنا هره ورځ دولتي ادارو، صنعتي پارکونو، او د شپې مهال په نوبتي ډول د کابل بېلابېلو سیمو ته وېشل کېږي.

ښاغلی توحیدي دا هم وايي، له ۹ تخریب شویو پایو څخه ۶ یې بېرته رغول شوې چې د هوا د ښه والي په صورت کې به تر دوو اونیو پورې د کابل د برېښنا ستونزه حل شي.

کابل کې نژدې پنځه میلیونه وګړي اوسېږي، چې په ژمي کې نژدې پنځه سوه مېګاواټه برېښنا ته اړتیا لري، خو د برېښنا شرکت له ازبکستان نه په درې سوه مېګاواټه وارداتي برېښنا د ښاریانو ستونزې حلولې.

دغه درې سوه مېګاواټه وارداتي برېښنا د هوايي مزیو په مټ له شمالي ولایتونو نه د سالنګ له لارې کابل ته غځول شوې ده.

له دغو پایو ځینې یې نژدې درې اونۍ مخکې په سالنګ سیمه کې د وروستیو سختو واورو ورېدو او واورې ښویېدو له کبله تخریب شوې چې کابل یې تورې تیارې ته پرېښود.