 | | | | | | | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
د ولس خبرې: تياتر | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
کله چې يونانيانوپر افغانستان واکني درلوده او اوسنی کاپيسا ولايت يې پايتخت و، له هماغه وخته راهيسي په افغانستان کې کيسې ويل او تياتر ته ورته نندارې دود شوي دي. د کابل ښار يوه مېرمن په دې اړه داسي وايي: ” موږ په ماشومتوب کې له خپلو خورلڼو سره د نانځکو د واده ننداره جوړوله چې دا هم تياتر ته ورته يو شی و“. تياتر يوه لاتينه کلمه ده چې د نندارې د ځای مانا ورکوي، ياني هغه ځای ته ويل کېږي چي هلته ډرامې او داسي نور هنري اثار نندارې ته وړاندې کېږي. د ځينوسرچينو په وينا، تياتر دلومړي ځل لپاره په يونان او هندوستان کې په يوه وخت کې رامنځ ته شو. داچې په افغانستان کې تياترڅه مهال منځ ته راغی، ژورنالسټ او ليکوال عزيز اسوده داسې وايي :
” په افغانستا کې دامير شېرعلي خان دپاچهۍ په وخت کې تياتر رواج وموند. دغه مهال افغانستانه ته هندي هنرمندان راغلل او د کابل د خرابات په کوڅه کې ميشت شول. دوی به د موسيقۍ ترڅنګ ځينې تمثيلي پارچې هم نندارې ته وړاندې کولې چې دخلکوبه خوښېدې، خو تياتر په علمي اوبنسټيږ ډول دغازي امان الله شاه دپاچاهۍ په وخت کې رامنځ ته شو. په ( ١٣٠١ هجري لمريز د خپلواکۍ د جشن په ورځ د بهرنيو چارو د وزارت په ستوري ماڼۍ کې يوه تمثيلي پارچه نندارې ته وړاندې شوه چې دا ننداره يوازي د شاهي کورنۍ لپاره وه“ په افغانستان کې لومړی تياتر د پغمان تياتر و چې وروسته بيا د هرات ولايت تياتر، د پوهنې نندارې، کابل نندارې، روزنه يا ښاري نندارې، مرستون نندارې، لښکر نندارې او زينب نندارې رامنځته شوې. په تياتر کې پر ليکوالانو او ډايرکټرانو سربېره لوبغاړي يا ممثلين هم ګډون لري. خو په لومړيو وختونو کې د افغانستان تياتر ته ښځينه لوبغاړو لارنه وه موندلې.
هغه مهال به نارينه لوبغاړې د ښځو په شان سينګارېدل او دښځو رول به يې لوباوه چې له دې جملې څخه يو هم غلام حضرت کوشان و. نوموړي په ١٣٠٣ هجري لمريز کال کې په پغمان کې په (مادر وطن) ډرامه کې ښځينه رول ولوباوه. افغان ليکوال منصور نسيمي په دې باب وايي: ”د محمد داود خان د صدارت په دوران کې د ښځو دنهضت په رامنځته کېدو سره ښځو تياتر ته لار ومونده چې” نجيبه دنيا“ ددې لوبغاړوله جملې څخه لومړۍ ښځينه ممثله وه “. وتلی لوبغاړی ممنون مقصودي وايي: ”په يوه هېواد کې تياتر هغه ځای دی چې د يوې ټولنې بشپړ انځور نندارې ته وړاندې کېږي. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
دا پروگرام ددې ځاى پر کېکاږلو سره اوريدلى شئ
تياتر يوه لاتينه کلمه ده چې د نندارې د ځای مانا ورکوي، ياني هغه ځای ته ويل کېږي چي هلته ډرامې او داسي نور هنري اثار نندارې ته وړاندې کېږي. 
د آبادۍ غږ : د پوليسو ګزمه 