कर्नाटक हिजाब वाद : जमाव म्हणाला ‘जय श्रीराम’, मुलगी म्हणाली ‘अल्लाहू अकबर’
फोटो स्रोत, ANI
- Author, इमरान कुरेशी
- Role, बीबीसीसाठी
कर्नाटकमध्ये हिजाब परिधान करण्यावरून सुरू झालेल्या वादाने आता हिंसक वळण घेतलंय. काही ठिकाणी दगडफेकीच्या घटना घडल्या आहेत. तर मंड्या जिल्ह्यामध्ये कॉलेजचे विद्यार्थी एका बुरखा घातलेल्या विद्यार्थिनीला विरोध करण्यासाठी जय श्रीरामच्या घोषणा देत असल्याचे व्हीडिओ व्हायरल झाले आहेत.
बुरखा घातलेल्या एका मुलीला भगवे शेले गळ्यात घातलेलेल काही तरूण त्रास देत असल्याचा व्हीडिओ ट्विटरवर शेअर केला जात आहे आणि त्यावरून मोठ्या प्रमाणात टीकाही होतेय.
हिजाब परिधान केलेल्या मुस्कान नावाच्या ज्या विद्यार्थिनीला त्रास देण्यात आला तिने NDTV शी बोलताना सांगितलं,
"मला असुरक्षित वाटत नाहीये. सकाळपासून आतापर्यंत पोलीस आणि प्रत्येकाने येऊन ते आमच्या सोबत असल्याचं सांगितलं आहे. शिक्षणाला आमचं प्राधान्य आहे. कापडाच्या एका तुकड्यासाठी ते आमच्या शिक्षणात मोडता घालत आहेत."
जमाव म्हणाला 'जय श्रीराम', मुलगी म्हणाली 'अल्लाहू अकबर'
AIMIMचे प्रमुख असदुद्दीन ओवेसी यांनी हा व्हीडिओ ट्वीट करत या मुलीला सॅल्यूट केलाय. तर जम्मू काश्मीरचे माजी मुख्यमंत्री ओमर अब्दुल्लांनीही यावर आक्षेप घेतलाय.
या लेखात सोशल मीडियावरील वेबसाईट्सवरचा मजकुराचा समावेश आहे. कुठलाही मजकूर अपलोड करण्यापूर्वी आम्ही तुमची परवानगी विचारतो. कारण संबंधित वेबसाईट कुकीज तसंच अन्य तंत्रज्ञान वापरतं. तुम्ही स्वीकारण्यापूर्वी सोशल मीडिया वेबसाईट्सची कुकीज तसंच गोपनीयतेसंदर्भातील धोरण वाचू शकता. हा मजकूर पाहण्यासाठी 'स्वीकारा आणि पुढे सुरू ठेवा'.
X पोस्ट समाप्त, 1
बुरखा घातलेली मुलगी तिच्या कॉलेजमध्ये जातेय आणि मागून भगवे शेले घातलेली काही मुलं जय श्री रामच्या घोषणा देत असल्याचं या व्हीडिओत दिसतं. एकदा ही मुलगी चिडून अल्लाहु अकबरचा नारा देतानाही दिसते.
या लेखात सोशल मीडियावरील वेबसाईट्सवरचा मजकुराचा समावेश आहे. कुठलाही मजकूर अपलोड करण्यापूर्वी आम्ही तुमची परवानगी विचारतो. कारण संबंधित वेबसाईट कुकीज तसंच अन्य तंत्रज्ञान वापरतं. तुम्ही स्वीकारण्यापूर्वी सोशल मीडिया वेबसाईट्सची कुकीज तसंच गोपनीयतेसंदर्भातील धोरण वाचू शकता. हा मजकूर पाहण्यासाठी 'स्वीकारा आणि पुढे सुरू ठेवा'.
X पोस्ट समाप्त, 2
भगवा शेला घातलेली ही मुलं त्या मुलीच्या अतिशय जवळ जाताना दिसतात. कॉलेजचे काही अधिकारी या व्हीडिओत मधस्थी करण्याच्या प्रयत्नात पहायला मिळतात.
या लेखात सोशल मीडियावरील वेबसाईट्सवरचा मजकुराचा समावेश आहे. कुठलाही मजकूर अपलोड करण्यापूर्वी आम्ही तुमची परवानगी विचारतो. कारण संबंधित वेबसाईट कुकीज तसंच अन्य तंत्रज्ञान वापरतं. तुम्ही स्वीकारण्यापूर्वी सोशल मीडिया वेबसाईट्सची कुकीज तसंच गोपनीयतेसंदर्भातील धोरण वाचू शकता. हा मजकूर पाहण्यासाठी 'स्वीकारा आणि पुढे सुरू ठेवा'.
X पोस्ट समाप्त, 3
यातले काही मुलगे कॉलेजमधले होते तर काही बाहेरचे असल्याचं या मुलीने नंतर इंडिया टुडे न्यूज चॅनलला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितलं.
कॉलेजचे मुख्याध्यापक आणि शिक्षकांनी आपल्याला साथ दिल्याचं या मुलीने सांगितलं. गेल्या आठवड्यात कर्नाटकमधल्या उडुपीतल्या एका कॉलेजात या वादाला सुरुवात झाली होती.
मुलींनी हिजाब परिधान करून कॉलेजला जाण्याला तिथे विरोध करण्यात आला. त्यानंतर हिजाब समर्थक आणि हिजाब विरोध निदर्शनं व्हायला लागली.
या लेखात सोशल मीडियावरील वेबसाईट्सवरचा मजकुराचा समावेश आहे. कुठलाही मजकूर अपलोड करण्यापूर्वी आम्ही तुमची परवानगी विचारतो. कारण संबंधित वेबसाईट कुकीज तसंच अन्य तंत्रज्ञान वापरतं. तुम्ही स्वीकारण्यापूर्वी सोशल मीडिया वेबसाईट्सची कुकीज तसंच गोपनीयतेसंदर्भातील धोरण वाचू शकता. हा मजकूर पाहण्यासाठी 'स्वीकारा आणि पुढे सुरू ठेवा'.
X पोस्ट समाप्त, 4
मंत्री जितेंद्र आव्हाड यांनीसुद्धा हा व्हीडिओ ट्वीट करत 'तथाकथित भक्त भारताचा पाकिस्तान करतील,' असं म्हटलंय.
या लेखात सोशल मीडियावरील वेबसाईट्सवरचा मजकुराचा समावेश आहे. कुठलाही मजकूर अपलोड करण्यापूर्वी आम्ही तुमची परवानगी विचारतो. कारण संबंधित वेबसाईट कुकीज तसंच अन्य तंत्रज्ञान वापरतं. तुम्ही स्वीकारण्यापूर्वी सोशल मीडिया वेबसाईट्सची कुकीज तसंच गोपनीयतेसंदर्भातील धोरण वाचू शकता. हा मजकूर पाहण्यासाठी 'स्वीकारा आणि पुढे सुरू ठेवा'.
X पोस्ट समाप्त, 5
दगडफेक आणि घोषणाबाजी
शांतता आणि सौहार्द कायम राखावं असं आवाहन हिजाब प्रकरणाची सुनावणी करणाऱ्या कर्नाटक उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांनी विद्यार्थी आणि नागरिकांना केलं आहे. कोर्टाने असं आवाहन करण्याची ही दुर्मिळ घटना आहे.
शाळा कॉलेजात हिजाब घालण्यावर बंदी घालण्याच्या सरकारच्या निर्णयाच्या विरोधातल्या याचिकांवर सुनावणी सुरू असताना कॉलेजच्या आवारात आणि बाहेर घडलेल्या हिंसेच्या घटनांबद्दल जस्टिस कष्णा दीक्षित यांनी काळजी व्यक्त केली.
काही विद्यार्थी आणि समाजकंटकांकडून दगडफेकीच्या आणि कॉलेजमध्ये शिरण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या हिजाब घातलेल्या तरुणींना धक्काबुक्कीच्या घटना घडल्यानंतर मध्य कर्नाटकमधल्या दावणगिरी, हरीहर आणि शिवामोगा भागामध्ये प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत.
उडुपीमधल्या खासगी कॉलेजच्या बाहेर विद्यार्थ्यांच्या दोन गटांमध्ये घोषणाबाजी आणि वादावादी झाली. हिजाब घातलेला एक गट तर भगवे शेले पांघरलेला दुसरा गट एकमेकांसमोर आल्यानंतर हे कॉलेज हायकोर्टाचा याविषयीचा निकाल येईपर्यंत बंद करण्यात आलं.
शिवमोगा आणि बागलकोट जिल्ह्यातल्या बनहट्टीमध्ये दोन्ही बाजूंकडून घोषणाबाजी आणि वादावादीनंतर दगडफेक करण्यात आली. हिजाब घातलेल्या ज्या मुलींना कॉलेजमध्ये जाण्यापासून रोखण्यात आलं होतं त्यांच्यापैकी एकीचे पालक व्हीडिओत दगड फेकताना दिसतात.
फोटो स्रोत, ANI
"बनहट्टीमधली परिस्थिती आता नियंत्रणाखाली आहे," असं बागलकोटचे पोलीस निरीक्षक लोकेश जगलसार यांनी बीबीसी हिंदीशी बोलताना सांगितलं.
उडुपीमधल्या MGM कॉलेजच्या परिसरामध्ये विद्यार्थी सकाळी जमले होते. हिजाब परिधान केलेल्या काही मुलींनी सकाळी लवकर कॉलेजमध्ये प्रवेश केला. पण दुसऱ्या काही मुली गेटपाशी आल्यानंतर त्यांना कॉलेजमध्ये प्रवेश करण्याची परवानगी देण्यात आली नाही. यावेळी भगवे फेटे बांधलेले आणि भगव्या शाली पांघरलेले काही विद्यार्थी गेटपाशी आंदोलन करत होते.
"आतापर्यंत अनेक वर्षं कॉलेजने आम्हाला हिजाबसह येऊ दिलं. आम्हाला कॉलेजच्या अगदी लेडीज रूममध्येही परवानगी देण्यात येणार नसल्याचं अचानक आम्हाला सांगण्यात आलं," हिजाब परिधान केलेल्या एका विद्यार्थिनीने सांगितलं.
भगवी ओढणी पांघरलेल्या दुसऱ्या एका मुलीने कन्नड वाहिनीला सांगितलं, "आम्हाला फक्त समानता हवीय. आम्ही यापूर्वी कधीही भगव्या ओढण्या घेतल्या नाहीत."
या मुलांमधली घोषणाबाजी वाढत गेल्यावर कॉलेजचे मुख्याध्यापक डॉ. देवदास भट यांनी कोर्टाचा निर्णय येईपर्यंत कॉलेज बंद ठेवण्याचं जाहीर केलं.
"या सगळ्या किरकोळ घटना आहे. परिस्थितनी नियंत्रणाखाली आहे," कायदा आणि सुव्यवस्था विभागाचे ADGP प्रताप रेड्डी यांनी बीबीसीला सांगितलं.
विद्यार्थिनींनी कॉलेजमध्ये हिजाब परिधान करण्यावरून 28 डिसेंबरपासून वादाला सुरुवात झाली. PU सरकारी कॉलेजच्या मॅनेजमेंटने हिजाब घातलेल्या सहा मुलींना वर्गात शिरण्यास मनाई केली. त्यानंतर उडुपी जिल्ह्यातल्या कुंदापूर तालुक्यामधल्या सरकारी आणि खासगी कॉलेजांमध्ये हे प्रकरण पसरलं. पण आतापर्यंत त्याला हिंसक वळण लागलं नव्हतं.
उडुपी कॉलेज आणि त्यानंतर कुंदापूर खासगी महाविद्यालयातल्या काही विद्यार्थ्यांनी हे प्रकरण उच्च न्यायालयाकडे नेलं. याविषयीची प्राथमिक सुनावणी गेल्या आठवड्यात झाली. आज पहिल्यांदाच याविषयीची व्यवस्थित सुनावणी सुरू झाली.
कोर्टाचं कामकाज सुरू झाल्यानंतर एका वकीलाने सुनावणी तहकूब करण्याची मागणी केली. पण जस्टिस दीक्षित यांनी आपली भूमिका सगळ्या वकिलांसमोर स्पष्ट केली.
ते म्हणाले, "आपण आपल्या सगळ्या भावना कोर्टाबाहेर ठेवूयात. आपल्यासाठी आपली घटना हीच आपली भगवत गीता आहे. मी पद स्वीकारताना जी शपथ घेतली त्यानुसार मी वागणार आहे. विद्यार्थ्यांनी वर्गाबाहेर असणं ही चांगली परिस्थिती नाही."
"मी सकाळी उठून सोशल मीडिया अॅप पाहतो तेव्हा मला 'या कोर्टाने हे सांगितलं' असं सांगणारे शेकडो मेसेजेस अनेक अनोळखी नंबरवरून आलेले असतात," जस्टिस दीक्षित म्हणाले.
हिजाबवर बंदी घालणाऱ्या सरकारच्या आदेशामध्ये कोर्टाच्या एका निर्णयाचा उल्लेख करण्यात आल्याचं विद्यार्थ्यांची बाजू मांडणाऱ्या देवदत्त कामत यांनी कोर्टाला सांगितलं.
"हिजाब परिधान करणं ही पवित्र कुराणात सांगितलेली एक महत्त्वाची प्रथा आहे. आपल्या निवडीप्रमाणे वस्त्र परिधान करण्याचा हक्क हे घटनेच्या कलम 19(1) (a) मध्ये नमूद असून त्यावर फक्त कलम 19 (6) नुसार मर्यादा घालता येऊ शकतात. आणि जस्टिस पुट्टस्वामींच्या प्रकरणानुसार आपल्या आवडीचे कपडे घालण्याचा हक्क हा राईट टू प्रायव्हसीही आहे," असं कामत यांनी म्हटलं.
सरकारने त्यांच्या ऑर्डरमध्ये नमूद केलेल्या कोर्ट ऑर्डर या इथे लागू होत नसल्याचंही कामत यांनी म्हटलं. "सामाजिक हितासाठी धार्मिक पद्धती थांबवण्याचा हक्क सरकारला आहे. पण यातलं खरं खोटं तपासणं कोर्टाचं काम आहे. आणि शाळेमध्ये हिजाब घालणं हे सामाजिक हिताला बाधा आणणारं कसं असू शकतं? राज्य सरकारचा हा निर्णय म्हणजे कलम 25, 19 आणि 14 द्वारे देण्यात आलेल्या हक्कांना धक्का आहे."
परीक्षा दोन महिन्यांवर असल्याने कोर्टाने याबाबत अंतरिम आदेश द्यावा अशी मागणी कामत यांनी केली.
हिजाब म्हणजे काय?
जगभरातल्या मुस्लीम महिला अनेक प्रकारचे हेडस्कार्फ बांधतात, मग तो हिजाब असो, नकाब किंवा बुरखा. यातला फरक सामान्यतः लक्षात येत नाही, म्हणजे कुठला पूर्ण चेहरा झाकतो, कुठला फक्त डोक्यावरून घेतला जातो, आणि कशात डोळ्यांवर जाळी असते.
तुम्हालाही हे प्रश्न पडले असतील कधीतरी...
मग जाणून घेऊ या हेडस्कार्फचे आणि परिधान करण्याचे प्रकार.
1. हिजाब
तसं तर 'हिजाब'चा शब्दशः अर्थ हा कुठलीही गोष्ट झाकणे किंवा त्यावर पांघरूण घालणे, असा आहे. पण आता हिजाब म्हटलं की लगेच मुस्लीम स्त्रिया डोक्यावरून घेतात तो स्कार्फ डोळ्यांसमोर येतो.
हिजाब वेगवेगळ्या रंगात आणि अनेक स्टाईल्समध्ये येतो. पाश्चात्त्य देशांमध्ये जे हिजाब सर्वाधिक दिसतात ते डोकं आणि गळा पूर्णपणे झाकतात, पण चेहरा स्पष्टपणे दिसतो.
2. नकाब
नकाब चेहऱ्यासाठीचा एक पदर असतो, ज्यात डोळ्यांभोवतीचा भाग उघडा असतो. तो स्वतंत्रपणे फक्त चेहरा झाकण्यासाठी वापरतो येऊ शकतो, किंवा त्याला हिजाबच्या सोबतीनेही घालता येतं.
3. बुरखा
मुस्लीम महिला सर्वांत जास्त पर्दानशीन असतात त्या बुरख्यात. डोक्यापासून पायांपर्यंत, असं अख्खं शरीर झाकलेलं असतं आणि फक्त डोळ्यांसमोर येणाऱ्या भागावर एक जाळी असते.
4. अल-अमिरा
अल-अमिरा या वस्त्राचे दोन भाग असतात. एक म्हणजे कॉटन आणि पॉलीस्टरपासून बनलेली घट्ट बसणारी टोपी, आणि दुसरा म्हणजे एक झोळीसारखा स्कार्फ.
5. शायला
आखाती देशांमधला एक लोकप्रिय स्कार्फचा प्रकार म्हणजे शायला. हा लांबलचक स्कार्फ डोक्याभोवती गुंडाळून, कमीज किंवा टॉपवर खांद्याजवळ त्याला पिन लावली जाते.
6. खीमार
खीमार एक लांब केपसारखा कपडा असतो, जो डोक्यावरून थेट कमरेपर्यंत असतो. त्याने डोकं, गळा आणि खांदे झाकले जातात, पण चेहऱ्यावर पदर नसतो.
7. चादोर
इराणमधल्या महिलांमध्ये चादोर खूप प्रसिद्ध आहे. घराबाहेर पडायचं असल्यास त्या हे वस्त्र घालतात, जे पूर्ण शरीर झाकतं. कधी कधी त्याच्यासोबत एक छोटा हेडस्कार्फ असतो.
हे वाचलंत का?
या लेखात सोशल मीडियावरील वेबसाईट्सवरचा मजकुराचा समावेश आहे. कुठलाही मजकूर अपलोड करण्यापूर्वी आम्ही तुमची परवानगी विचारतो. कारण संबंधित वेबसाईट कुकीज तसंच अन्य तंत्रज्ञान वापरतं. तुम्ही स्वीकारण्यापूर्वी सोशल मीडिया वेबसाईट्सची कुकीज तसंच गोपनीयतेसंदर्भातील धोरण वाचू शकता. हा मजकूर पाहण्यासाठी 'स्वीकारा आणि पुढे सुरू ठेवा'.
YouTube पोस्ट समाप्त
(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि Twitter वर नक्की फॉलो करा.
बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.
'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)
