Intambara ya Ukraine: Umusirikare yabwiye BBC ‘amagorwa’ bariko babonera ku rugamba

Ahavuye isanamu, Getty Images
- Umwanditsi, James Waterhouse
- Igikorwa, Umunyamakuru wa BBC muri Ukraine
Mu gihe barengewe n’ibitigiri vy’umwansi afise ibikoresho vyinshi, umusirikare umwe ari ku rugamba yatanze amakuru ateye ubwoba ku rugamba rwa Ukraine irondera gushinga imizi ku ruhande rw’ubuseruko bw’uruzi runini rwa Dnipro.
Abasirikare ba Ukraine baharurwa mu majana bashoboye gushika muri ako gace mu rugamba rwo kwivuna umwansi rumaze amezi atandatu rutanguye.
Mu masasu y’urutavanako y’Uburusiya, uno musirikare yamaze amayinga atari make mu karere k’ubuseruko bw’uru ruzi kari mu minwe y’Uburusiya mu gihe Ukraine iriko irondera gushinga ibirindiro mu micungararo y’ikigwati ca Krynky.
BBC ntivuga izina ry’uno musirikare mu ntumbero yo kumukingira.
Amakuru yiwe yatanze akoresheje ubutumwa bwo kuri terefone avuga ingene amato yuzuye ingabo yatwawe n’uruzi, ingene barungikirwa ababafata mu mugongo batamenyereye urugamba n’ingene yumva umengo abakuru b’igisirikare ca Ukraine barabataye.
Ibi birerekana ingene icuka kigenda kiba kibi mu gihe uwundi mwaka ugomba urangire Ukraine ihanganye n’igitero c’Uburusiya.
Igisirikare ca Ukraine cabwiye BBC ko kidashobora kugira ico kivuze kuri ano makuru ku mvo z’umutekano.
Ibivugwa n’uno musirikare wa Ukraine ni ibi:
"Ijabukiro ryose ry’uru ruzi rikubitwa ibisasu vy’urutavanako. Nariboneye amato yarimwo abagenzi yatwawe n’uruzi inyuma yo kuraswa, abo baba baragiye ubutakigaruka batwawe n’uruzi Dnipro.
"Dutegerezwa kwikorera ibintu vyose – amamoteri, igitoro n’imfungurwa. Iyo uriko urarondera gushinga ikirindiro ntamenwa, ukenera ibintu vyinshi cane, ariko nta buryo bwari bwateguriwe aka karere.
"Twari twibajije ko tumaze kwinjira umwansi yaca ahunga hanyuma tugashobora kwinjiza ibintu vyose twari dukeneye, ariko siko vyahavuye bigenda.
"Tumaze gushika ku ruhande [rw’ubuseruko], umwansi yari aturindiriye. Abarusiya twashoboye gufata batubwiye ko ingabo zabo zahawe amakuru y’uko twariko turinjira rero tumaze gushikayo, bari bazi neza aho badusanga. Baturekuriyeko ibintu vyose – ibibombe, ibisasu vya muzinga, inkoho zirekura umuriro. Si nari nzi ko nari gushobora kuhakura agatwe".
Hagati aho, aba basirikare barwanira mu mazi baharurwa mu majana makeya barashoboye gushinga ruraguma, bafashijwe n’ibisasu vya muzinga rutura vya Ukraine birasirwa ku ruhande rw’uburengero bw’uruzi Dnipro.
Uru ruzi rugabura akarere kigaruriwe n’Uburusiya n’uturere tugenzurwa na Ukraine tw’intara ya Kherson iri mu bumanuko.
Perezida Volodymyr Zelensky yakunze kuvuga cane ivy’iki gitero, mu kuvuga ko ari intango y’ikintu kiri imbere.
Ejo ku wa Mungu, ibiro bikuru vy’igisirikare ca Ukraine vyatangaje ko ingabo zaco zishinze imizi ku birindiro vyazo ku ruhande rw’ubuseruko bw’uruzi Dnipro, kandi ko zariko "zirakubita umwansi zimuturutse inyuma".
Ariko ibivuzwe n’uno musirikare birerekana ingene reta ya Ukraine n’intwazangabo z’igisirikare batumvikana ku kungene ibintu bimeze muri ino ntambara.
Umukuru w’igisirikare ca Ukraine Jenerali Valery Zaluzhny yabwiye ikinyamakuru Economist muri Munyonyo (11) ko "nk’uko vyari bimeze ku ntambara ya mbere y’isi yose, twashitse ku rugero rw’ubuhinga butuma urugamba rudindira".
Ubwo nyene, ibiro vya Perezida Zelensky vyaciye vyiyamiriza uno mujenerali ku majambo yiwe, bivuga ko ata bintu vyadindiye ku rubuga rw’intambara.
Uno musirikare arabandanya ati:
"Imisi yose twama twicaye mu kibira dukubitwa amabombe. Twari twaguye mu mutego – amabarabara n’amayira yari yuzuye ama-mine. Abarusiya ntibashobora kugenzura buri kintu cose, kandi turagikoresha. Ariko amadrone [indege zitagira abadereva] yabo yama ariko arahurira mu kirere, yiteguriye kurasa hagize n’akocoroka.
"Gushikana uburyo ni co kintu kigorana gusumba ibindi vyose. Abarusiya baragenzura amayira yose yozananamwo uburyo, rero ibintu bica biba nabi gusumba - hari ikibazo gikomeye co kuronka amazi yo kunywa, n’aho amato n’amadrone vyayaturaniza.
"Vyinshi mu bikoresho twari dufise ni twebwe twavyiguriye mu mahera yacu – twiguriye amamoteri, amabateri nzigamyamuriro [power bank] kandi ni twebwe twishuhiriza impuzu. Ubu ubukonje bwaje, ibintu bizobandanya kuba nabi - nta kigenda.
"Nta n’umwe azi intumbero. Benshi babona ko abaturongoye badutaye. Babona ko tuhari ku mvo za poritike , tutahari ku mvo za gisirikare. Ariko twarakoze akazi kacu kandi ntitwari mu nteguro”.
Nta nkeka ko inyuma y’aho ingabo za Ukraine zijabukiye vyatumye ingabo zimwe z’Uburusiya zaciye zivanwa mu turere tumwe tumwe two ku rwasiro, nko ku birindiro vyazo bicungerewe cane mu ntara ya Zaporizhzhia, aho Kyiv yari yizeye ko yari kumerena idatevye.
Igisata ca BBC gikoresha Ikirusiya giherutse kuvugana na bamwe mu basirikare b’Uburusiya bacungereye inkengera z’uru ruzi.
Bavuga ko kuja muri aka karere kwabaye “ukwiyahura”, bakavuga ko batakaje benshi mu ntambara kandi ko badashobora gutuza ingabo za Ukraine aho zatsimbataye.

Ahavuye isanamu, EPA
Hagati aho, igisirikare ca Ukraine kivuga ko gishaka gutera amayira Uburusiya bucishamwo uburyo kugira ngo yigize kure cane ingabo zabwo mu ntumbero yo gukingira abasivire ibisasu vya muzinga.
Ibi bisigura ko ingabo z’Uburusiya n’iza Ukraine impande zompi ziraswa bikomeye.
Uno musirikare arasubira ati:
"Abenshi bapfuye kubera amakosa – wasanga umwe atinjiye mu mwobo ningoga na ningoga; uwundi ugasanga ntiyinyegeje neza. Iyo umuntu atinyegeje neza, ubwo nyene aca aterwa ku mpande zompi.
"Ariko kubw’abaganga bacu, dushoboye gushikana umusirikare yakomeretse kw’ivuriro – uyo ararokoka. Ni abantu bakomeye. Ni ba kibirengeye. Ariko gusa ntidushobora kuronka ibisigarira vy’abapfa. Ni akaga.
"Muri uwo mwanya nyene, amadrone n’amamisire vyacu birabangamiye umwansi cane. Hari abo dufata mpiri, ariko none tubashire hehe mu gihe tutanafise n’uburyo bwo kujabukana abagenzi bacu bakomeretse?”
Nk’uko bimeze mu tundi turere tw’urwasiro, uru rugamba rwabaye intambara yo gusamburana.
Mu gihe Uburusiya bwuzuza igisirikare mu kwinjiza abarikiri n’impfungwa zababariwe, Ukraine yoyo ntiyorohewe mu kurondera abarwanyi ikeneye.
Itohoza riherutse gukorwa na BBC ryasanze abagabo bababa 20.000 barahunze Ukraine kuva Uburusiya butanguye intambara yeruye kugira ngo ntibinjizwe igisirikare.
"Hari hakenewe abasirikare benshi barungikwayo, aho kurungikayo kamwe kamwe – ntabwo dufise ingabo zihagije.
"Muri twebwe harimwo benshi bakiri bato. Turakeneye abantu ariko abantu bigishijwe, ntidukeneye aba bashasha dufise ubu. Harimwo abantu bari bamaze indwi nka zitatu gusa mu nyigisho, bashoboye kurasa incuro nkeya gusa.
"Ni ukuri nta kigenda. Inyuma y’umwaka, sinibaza ko nari gushobora kuvuga nk’ibi, ariko umbabarire, birandambiye.
"Abantu bose bari bafise icipfuzo co kwitangira igihugu baraje kera – ubu ntivyoroshe guhendahendesha abantu amafaranga. Ubu turiko turonka abatashoboye gutoroka iyandikwa. Kumbure bishobora kugutwenza, ariko nagomba ndakubwire ko bamwe mu basirikare bacu barwanira mu mazi batazi no kwoga”.
Ikigwati ca Krynky carabaye umunyota.
Ibihe vy’umunezero vyibonekeje igihe igisagara ca Kherson kibohozwa hamwe n’uturere tw’intara ya Kharkiv haraciye umwaka, ntibirashobora gusubira kuboneka.
Ahubwo, intsinzi ya Ukraine ibonekera mu duce dutoya tw’ubutaka twasinzikaye.
Ibi bituma Perezida Zelensky atoroherwa muri poritike yo kurondera ko Uburengero bwobandanya bumufashe mu mugongo.
Ariko uko bigenda kwose, urugamba rw’uno musirikare atazwi vuba rurabandanya.
"Navuyeyo nkomerekejwe n’igisasu ca mine, ariko umwe mu bagenzi banje ntiyashoboye kurokoka – icasigaye gusa kimuranga yabaye inkofero yiwe.
"Numva umengo narokotse mva mu muriro udahera, ariko abadusubiriye bobo mu misi iheze bari mu muriro udahera kudusumvya.
"Ariko nubwo bimeze uko mu misi hazoba hageze kubisikanya. Umwanya wanje wo gusubira kujabuka uru ruzi uregereje”.










