Urubanza rwa Joseph Kabila rwatangiye i Kinshasa, araregwa ibyaha bihanishwa urwo gupfa
Ahavuye isanamu, AFP iciye kuri Getty Images
Urukiko rukuru rwa gisirikare i Kinshasa mu murwa mukuru wa DR Congo uyu munsi rwatangiye kuburanisha urubanza ubushinjacyaha bwa gisirikare buregamo Joseph Kabila wahoze ari perezida w'iki gihugu ibyaha bishamikiye ku kuregwa kuba muri AFC/M23.
Kabila, wagarutse mu gihugu cye akajya mu mu gice kigenzurwa n'inyeshyamba za M23, ntiyitabye urukiko.
Ni nyuma y'uko Inteko ishingamategeko imukuyeho ubudahangarwa yari afite, aho nabwo atabonetse ngo yisobanure ku byo yashinjwaga.
Muri uru rubanza rutangira saa tatu ku isaha ya Kinshasa, Kabila araregwa ibyaha birimo;
- Gufatanya n'umutwe wigometse
- Ubugambanyi
- Guha ishingiro [kwigomeka]
- Iyicarubozo
- Kwica hakoreshejwe amasasu
- Gufata ku ngufu umujyi wa Goma
- Guhungabanya amahoro
- Gufata [abagore] ku ngufu
Ibi byaha bimwe muri byo bihanishwa igihano cy'urupfu mu mategeko ya DR Congo.
Bimwe muri ibi birego byari byatangajwe mbere mu gikorwa cyo kumukuraho ubudahangarwa muri sena y'igihugu. Bishingiye ahanini ku birego bishinjwa umutwe wa M23 n'ubuhamya bwatanzwe n'imfungwa ya leta ya Kinshasa yitwa Eric Nkuba Malembe.
Nyuma y'amasaha menshi, urubanza rwo ku wa gatanu rwasubitswe rukazongera kuburanishwa mu mpera z'uku kwezi, bisabwe n'abashinjacyaha kugira babone undi mwanya wo gusuzuma inyandiko.
Umwaka ushize, Nkuba wahoze akorana bya hafi na Corneille Nangaa ukuriye AFC/M23, yakatiwe urwo gupfa kubera kuba muri M23, ubucamanza bwa gisirikare buvuga ko mu rubanza rwe, Nkuba yavuze uburyo Kabila na Nangaa bacuze umugambi wo guhirika ku butegetsi Perezida Tshisekedi.
Ishyaka PPRD rya Joseph Kabila ryagiye ryamagana ibirego aregwa rivuga ko bishingiye ku kuba adashyigikiye uko uwamusimbuye yitwara mu bibazo by'igihugu.
Kuri uru rubanza rutangira none, Ferdinand Kambere Umunyamabanga wa PPRD yanditse ku rubuga X ko ntaho ruhuriye n'igikorwa cy'ubucamanza butabera, ko ari "igihe itegeko rihana rihinduka intwaro ya politike".
Yanditse ati: "Ruje[urubanza] mu gihe ubutegetsi bwa Félix Tshisekedi bucitse intege muri politike na dipolomasi, buri gushaka guhugenza rubanda imbere yo kugamburuzwa kabiri", aha avuga ku masezerano ya Washington na Doha, avuga ko Kinshasa yayemeye kubera intege nke z'igisirikare no kwemera kuganira n'umutwe yitaga "uw'iterabwoba n'igikoresho cy'u Rwanda".
Perezida Tshisekedi yagiye ashinja Kabila, igihe yari yaravuye muri DR Congo, ko "ari we muntu nyakuri" uri inyuma y'umutwe wa AFC/M23.
Nyuma Kabila wari waragiye muri Afurika y'Epfo avuga ko agiye kwiga, yatangaje ko iyo aza kuba afasha M23 "ibintu ntibiba bimeze uko biri".
Nyuma yo kugaruka kwe muri Congo mu mpera za Gicurasi(5), muri Kamena(6) yakoreye ibikorwa bya politike mu mijyi ya Goma na Bukavu.
Icyo gihe i Kinshasa habaye ibikorwa byo gufatira imitungo ye y'amazu, kumwambura ubudahangarwa, no kwihutisha kumukurikirana mu bucamanza.
Abitabiriye ibiganiro bya politike yakoresheje i Goma na Bukavu, bavuze ko Kabila yifuza ko haba ibiganiro bihuza Abanyecongo bose mu gushaka umuti urambye ku umutekano mucye mu burasirazuba n'ibibazo bya politike ya Congo muri rusange.
Kabila aramutse ahamijwe ibyaha aregwa ashobora guhanishwa igihano cy'urupfu.
Umwaka ushize, abakuriye AFC/M23 barimo Corneille Nangaa, Sultani Makenga na Bertrand Bisimwa bakatiwe urwo gupfa n'urukiko rwa gisirikare i Kinshasa, Nangaa yavuze ko abaciye urwo rubanza "bazasaba imbabazi".
Mu biganiro birimo guhuza M23 na Kinshasa i Doha, kimwe mu byo uwo mutwe usaba leta ni ukuvanaho ibyo bihano wakatiye abakuru bawo.
Ubwo urubanza rwatangiraga, uwungirije minisitiri w'ubutabera wa Congo Samuel Mbemba yavuze amagambo akomeye ku bagambanyi abo ari bo bose.
''Ubutabera ntibujya mu biganiro. Ingengabihe y'ubutabera itandukanye n'ingengabihe ya politiki.''
