Agahenge ka M23 muri DR Congo: Angola igiye kohereza ingabo nyuma yuko katubahirijwe

Perezida w'Angola João Lourenço

Ahavuye isanamu, AMPE ROGERIO/EPA-EFE/REX/Shutterstock

Insiguro y'isanamu, Perezida w'Angola João Lourenço yari yagize uruhare mu gahenge katubahirijwe
    • Umwanditsi, Will Ross
    • Igikorwa, Umwanditsi mukuru kuri Afurika, Ishami ry'Isi rya BBC

Angola ivuga ko izohereza umutwe w'abasirikare mu burasirazuba bwa Repubulika ya Demokarasi ya Congo, nyuma y'iminsi agahenge yari yagizemo uruhare kananiwe kugeza ku gusoza imirwano.

Impande zombi ziri mu ntambara - inyeshyamba za M23 n'ingabo za leta ya DR Congo - zashinjanyije kurenga kuri ako gahenge katangiye ku wa kabiri.

Umutwe wa gisirikare w'ibihugu byo mu muryango w'Afurika y'uburasirazuba na wo uherutse koherezwa muri ako karere, gakungahaye ku mabuye y'agaciro kakaba kanarimo imitwe y'inyeshyamba ibarirwa muri za mirongo.

Umuryango w'abibumbye (ONU/UN) uvuga ko mu kwezi gushize kwa kabiri iyi ntambara yatumye abantu 300,000 bata ingo zabo barahunga.

Ibi byabereye mu ntara ya Kivu ya Ruguru, ihana imbibi n'u Rwanda na Uganda, ikaba ari n'akarere k'ubutaka burumbuka ndetse k'imisozi miremire kamaze igihe kirekire gasahurwa umutungo n'imitwe y'abacyeba yitwaje intwaro.

Hakomeje kwiyongera guhangayika ku makuba ajyanye n'imibereho yatewe n'imirwano, ku wa gatanu w'iki cyumweru yari igikomeje.

Umuryango w'Ubumwe bw'Uburayi (EU/UE) umaze gutangira igikorwa cyo kohereza n'indege imfashanyo i Goma, umurwa mukuru w'ako karere. EU ivuga ko imiryango itanga imfashanyo yarengewe ubushobozi.

Itangazo ry'ibiro bya Perezida w'Angola ryavuze ko abo basirikare bazoherezwa gufasha gucunga umutekano mu turere tumaze igihe twarafashwe n'umutwe w'inyeshyamba wa M23 ndetse no kurinda indorerezi zigenzura iyubahirizwa ry'agahenge.

Abasirikare ba Kenya, bamwe mu bagize umutwe w'ibihugu byo mu muryango w'Afurika y'uburasirazuba, na bo boherejwe muri utu turere.

Abasirikare ba M23 bava mu kigo cya gisirikare cya Rumangabo nyuma yo gukorana inama n'abategetsi bo mu mutwe w'ingabo z'akarere k'Afurika y'uburasirazuba, muri DR Congo - aha ni ku itariki ya 6 y'ukwezi kwa mbere mu 2023

Ahavuye isanamu, AFP

Insiguro y'isanamu, Inyeshyamba za M23 zivuga ko zirimo kuva mu byaro byinshi zafashe
Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Angola yatangaje ibyo ku wa gatandatu, mu gihe izi nyeshyamba, zitangazwa henshi ko zishyigikiwe n'u Rwanda, zari zimaze amasaha mbere yaho zivuze ko zizava mu byaro byinshi zafashe.

Leta ya Congo izakira neza kuhagera kw'ingabo z'Angola zo kuyifasha mu kurwanya izi nyeshyamba.

Ariko hari ibyago byuko iyi yahinduka intambara ngari ihuriwemo n'ibihugu by'amahanga.

Mu myaka irenga 20 ishize, ibisirikare by'ibihugu nibura umunani by'Afurika byarwaniye intambara mu burasirazuba bwa DR Congo, yahimbwe "intambara y'isi y'Afurika", yateje umubabaro mwinshi cyane ku baturage b'abasivile.

Leta y'u Rwanda imaze imyaka myinshi inenga abategetsi ba DR Congo kunanirwa kwambura intwaro inyeshyamba z'abahutu zo mu mutwe wa FDLR uvuga ko urwanya ubutegetsi bw'u Rwanda - zimwe muri izo nyeshyamba zikaba zishinjwa kugira uruhare muri jenoside yo mu Rwanda yo mu 1994.

Leta y'u Rwanda ihakana gufasha inyeshyamba za M23, mu mwaka ushize zafashe ubutaka bunini ndetse zikaba zimaze igihe zitera intambwe zisatira Goma.

Mu myaka icumi ishize, abarwanyi ba M23 na bwo bafashe ibice binini by'intara ya Kivu ya Ruguru - ariko nyuma baje gukinagizwa n'ingabo za ONU n'izo mu karere ndetse, bijyanye n'amasezerano y'amahoro, zishyira intwaro hasi.

Mu ntangiriro y'umwaka ushize ni bwo zatangiye kongera kwisuganya.

Izi nyeshyamba za M23, zigizwe ahanini n'abatorotse igisirikare cya DR Congo, zafashe intwaro bwa mbere mu mwaka wa 2009 zishinja leta y'iki gihugu guheza ba nyamucye bo mu bwoko bw'abatutsi bo muri iki gihugu ndetse no kunanirwa kubahiriza amasezerano y'amahoro yashyizweho umukono mbere yaho.

Ikarita ya Kivu ya Ruguru muri DR Congo