Tanzania: Haribazwa kuri Perezida John Magufuli utarimo kugaragara

Ahavuye isanamu, AFP
Harimo kwibazwa ibibazo ku buzima bwa Perezida wa Tanzania John Magufuli umaze iminsi 11 atagaragara mu ruhame.
Tundu Lissu utavuga rumwe n'ubutegetsi yabwiye BBC ko abamuhaye amakuru bamubwiye ko Perezida Magufuli arimo kuvurwa coronavirus mu bitaro byo muri Kenya.
BBC ntabwo yashoboye kugenzura mu buryo bwigenga ibi bivugwa.
Bwana Magufuli amaze igihe anengwa ku buryo arimo kwitwara kuri Covid-19, leta ye ikaba yaranze kugura inkingo.
Kuva mu kwezi kwa gatanu mu 2020 iki gihugu ntikirongera gutangaza amakuru y'imibare yuko coronavirus ihagaze.
Perezida Magufuli w'imyaka 61, yasabye ko havugwa amasengesho no gukoresha imiti y'ibyatsi yo kwiyuka mu guhangana n'iyi virusi.
Mu kwezi gushize, mu muhango wo gushyingura umujyanama we wo hejuru, Bwana Magufuli yavuze ko Tanzania yatsinze Covid-19 mu mwaka ushize, kandi ko izayitsinda nanone muri uyu mwaka.
Uwo mujyanama we yapfuye hashize amasaha uwari visi perezida wa mbere w'ibirwa bya Zanzibar apfuye, uyu akaba yari arimo avurwa Covid-19.
'Guceceka ntibirimo kuzuza inshingano'
Bwana Lissu avuga ko yabwiwe ko Perezida Magufuli ku wa mbere nijoro yajyanwe n'indege muri Kenya kuvurirwa ku bitaro bya Nairobi Hospital.
Nkuko uyu utavuga rumwe n'ubutegetsi abivuga, Perezida Magufuli yagize ikibazo cyo guhagarara k'umutima kandi ubu ararembye.
Nta cyo leta ya Tanzania yari yasubiza ku mugaragaro, ikaba yaratanze gasopo ku watangaza amakuru atagenzuwe kuri Perezida wa Tanzania, uheruka kubonwa mu gikorwa cy'ubutegetsi cyabereye i Dar es Salaam ku itariki ya 27 y'ukwezi kwa kabiri.
Ibitaro bya Nairobi Hospital byavuze ko nta cyo bishobora kubivugaho.
Bwana Lissu yabwiye BBC ko uguceceka kwa leta ya Tanzania kurimo gutiza umurindi ibihuha kandi kutarimo ukuzuza inshingano, ndetse ko ubuzima bwa perezida budakwiye kugirwa ibanga.
Bwana Lissu avuga ko bitaba bibaye igitangaza ku Banyatanzania Bwana Magufuli abaye yaranduye coronavirus kuko amaze igihe akerensa iyi virusi.

Ahavuye isanamu, AFP
Aho ari mu buhungiro mu Bubiligi, Bwana Lissu yabwiye BBC ati:
"Nta na rimwe yari yigera yambara agapfukamunwa, amaze igihe ajya ahantu hahuriwe n'imbaga y'abantu adafata ingamba n'imwe yo kwirinda mu zo abandi bantu ku isi hose bo barimo gufata".
Ati: "Uyu ni umuntu wakomeje gusubiramo ku mugaragaro ko ubuvuzi bwemewe nta kamaro kabwo, yiringiye amasengesho n'imvange z'ibyatsi zitagenzuwe umumaro wazo".
Bwana Lissu w'imyaka 53, avuga ko na Minisitiri w'imari wa Tanzania Philip Mpango na we arimo kuvurirwa muri ibyo bitaro by'i Nairobi.
Mu butumwa yatangaje kuri Twitter mu rukerera rwo kuri uyu wa kane, Bwana Lissu yavuze ko afite amakuru ko Bwana Magufuli yimuriwe kuvurirwa mu Buhinde mu masaha ya nyuma ya saa sita yo ku wa gatatu.
Iyi nkuru irimwo ivyatanzwe na X. Dukeneye uruhusha rwawe imbere yuko bigushikira, kuko birashobora kuba bikoresha cookies hamwe n'ubundi buhinga. Wobanza ugasoma aha X amategeko agenga cookien'ayagenga ubuzima bwite imbere yuko wemera. Kugira ubibone hitamwo 'emera hanyuma ubandanye'.
Impera ya X ubutumwa
BBC ntibazwa ibivuye ku zindi mbuga.
Bwana Lissu yaje ku mwanya wa kabiri mu matora ya perezida yo mu kwezi kwa cumi mu 2020, agira amajwi 13%.
Avuga ko abona isura ya Magufuli igeze aharindimuka.
Ati: "Yubatse izina nk'umuntu ukunda igihugu, ko adakeneye gutembera hanze y'igihugu, ko ari perezida w'abacyene - kandi yanze gukora icyo ari cyo cyose mu kuvugurura uko ibintu bimeze muri Tanzania abwira abantu ngo tumeze neza".

Isesengura
Leila Nathoo, umunyamakuru wa BBC
Cyaba ari ikintu kigoye cyane guhangana nacyo bibaye byemejwe ko Perezida Magufuli arwaye Covid-19 - indwara amaze amezi ahakana ku mugaragaro avuga ko nta nkeke iteye.
Usibye ingaruka bishobora kugira kuri leta ya Tanzania bibaye koko ari ukuri ko arembye, ku bamunenga, kuyisangwamo no kuyivuriza mu mahanga byaba ari ikimenyetso ko gahunda ya leta yo guhangana n'iyi ndwara byayinaniye.
Kuba nta mibare itangazwa na leta ihari, nta buryo bwo kumenya uko ubwandu bwa coronavirus buhagaze by'ukuri muri Tanzania, ariko mu byumweru bya vuba aha bishize hiyongereye uguhangayika ku bwinshi bw'abarwayi.
Bibaye ko perezida ari muri abo baherutse kuyandura, cyaba ari ikintu kibi ariko kigaragaje ukuri kw'abamaze igihe baburira abadaha agaciro ubwandu bw'iyi virusi.

Mu cyumweru gishize, Kiliziya Gatolika muri Tanzania yashishikarije abantu kurushaho gufata mu buryo bukomeye ingamba zo kwirinda Covid-19, ivuga ko ababikira 60 n'abapadiri 25 bapfuye mu mezi abiri ashize bamaze kugaragaza ibimenyetso bya coronavirus.
Bwana Lissu yahunze bwa mbere mu mwaka wa 2017 nyuma yo kurokoka igerageza ryo kumwica. Yasubiye mu gihugu agiye kwitabira amatora yo mu mwaka ushize, ibyayavuyemo avuga ko byarimo uburiganya - ibyo leta ihakana.
Mu kwezi kwa cumi na kumwe yongeye kuva mu gihugu, avuga ko yongeye gushyirwa ku nkeke ko azicwa.










