Dychwelyd mainc i Fôn ar ôl ei darganfod ar draeth yn Lloegr

Mae mainc deyrnged oedd wedi'i gosod ar Ynys Môn wedi cael ei dychwelyd i'r teulu ar ôl cael ei darganfod 80 milltir i ffwrdd yng ngogledd Lloegr ar ôl storm ddifrifol.

Roedd y fainc wedi ei gosod ym Mhorth Llechog ar Ynys Môn i goffáu Bill Batcock, a fu farw o lewcemia yn 2018.

Ond cafodd y fainc ei chwythu i'r môr yn ystod Storm Darragh ym mis Rhagfyr.

Cafodd ei darganfod 80 milltir i ffwrdd ar Draeth Drigg yn Cumbria, ac mae teulu Mr Batcock wedi bod yno yn ei chasglu, cyn ei dychwelyd i Fôn.

Yn ôl y teulu, mae ymdrech pobl yn Cumbria i'w dychwelyd i'w lleoliad gwreiddiol yn "adfer eich ffydd mewn pobl".

Roedd aelodau o grŵp Facebook lleol yn Cumbria wedi darganfod y fainc a chysylltu gyda merch Mr Batcock, Helen Wharton, i ddweud wrthi fod y fainc yno.

Roedd Mr Batcock, o Warrington, yn hoff iawn o arfordir a mynyddoedd Cymru, yn ôl ei ferch.

"Roedd Dad yn gymaint o anturiaethwr, i feddwl ei fod wedi mynd ar un antur arall, mae jyst yn gwneud i fi wenu," meddai Ms Wharton.

Dywedodd Ms Wharton nad oedd ganddi hi a'i theulu "unrhyw syniad" bod y fainc wedi diflannu yn ystod Storm Darragh ym mis Rhagfyr.

Dywedodd ei bod wedi cael sioc o dderbyn neges ar y cyfryngau cymdeithasol gyda llun o'r fainc wedi'i gosod rhwng twyni tywod ar Draeth Drigg ger pentref Seascale.

"Do'n i methu credu'r peth. Roedd y cyfan mor rhyfedd," meddai.

Fe wnaeth ei thad ofyn am osod y fainc ar Borth Llechog "gan ei fod eisiau edrych allan ar draws y môr, ar draws yr arfordir a'r mynyddoedd, tuag adref", meddai.

Roedd geiriau o un o'i gerddi ei hun wedi eu gosod ar blac ar y fainc, oedd yn darllen: "I mi, mae'n rhaid iddo fod y môr."

Dywedodd Ms Wharton wrth y BBC fod y neges bellach yn "eithaf eironig" o ystyried taith ryfeddol y fainc.

Mae'r ymgyrch i ddychwelyd y fainc wedi bod yn "hyfryd iawn", meddai.

Dywedodd Megan O'Gorman, sy'n rhedeg y grŵp Facebook lleol ei bod yn benderfynol o ddod o hyd i'r teulu.

"Meddyliais i, pwy yw'r person yma, o le mae'r fainc yma wedi teithio?" meddai.

Ychwanegodd Ms Wharton: "O feddwl am fy nhad, doedd dim byd yn ei glymu i lawr."

Fe wnaeth y teulu deithio i Cumbria ddydd Gwener i gasglu'r fainc, a'r gobaith yn y pendraw ydy ei dychwelyd i'w lleoliad gwreiddiol ar Ynys Môn.