ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်- သံတိုင်နံရံများနဲ့အကျဥ်းချခြင်းကို အသိဥာဏ်ပညာဖြင့်လွတ်မြောက်သူ

ထောင်ပရဝုဏ်ထဲက အကျဥ်းခန်း ဒါမှမဟုတ် လူသူကင်းဝေးတဲ့ စစ်တပ်နယ်မြေထဲက နေအိမ်တစ်အိမ်ထဲမှာ ပြင်ပကမ္ဘာနဲ့ အဆက်ဖြတ်ခံထားရတဲ့ မြန်မာ့ဒီမိုစီအရေးရုန်းကန်လှုပ်ရှားမှုရဲ့ ပြယုဂ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ရှိနေနိုင်ပါတယ်။

၂၀၂၁ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းတဲ့ ဒီတစ်ကြိမ်မှာတော့ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရှိနေတဲ့နေရာကို တိတိကျကျ ထုတ်မပြောပါဘူး။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်မှာ သူ့အသက် ၈၀ ပြည့်ခဲ့ပါပြီ။ ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရတဲ့ အရင်ကာလတွေနဲ့ မတူဘဲ ဒီတစ်ကြိမ်မှာတော့ စတင်ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်ကတည်းက ဘယ်သူနဲ့မှ တယ်လီဖုန်းအဆက်အသွယ်လုပ်ခွင့်မရသလို ဧည့်တွေ့ခွင့်လည်း မရှိပါဘူး။

ဒါပေမဲ့ အစောပိုင်း ရုံးချိန်းကြားနာတဲ့ ကာလတွေက လက်ဝယ်ရထားတဲ့ စာအုပ်တချို့ကတော့ သူ့ရဲ့ နေ့စဥ် အဖော်အဖြစ်ရှိပါတယ်။ ဘီဘီစီက ရနိုင်သမျှအချက်အလက်တွေကို တိုက်ဆိုင်အတည်ပြုထားချက်အရအခုနောက်ဆုံး အချုပ်အနှောင်ခံနေရတဲ့ ၄ နှစ်အတွင်းမှာ သူ စာအုပ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော် ဖတ်ထားပြီးပါပြီ။

တချို့စာအုပ်တွေက သူဖတ်ချင်လို့ မှာယူခဲ့တာတွေပါ။ သူ ဘယ်လိုစာအုပ်မျိုးတွေ ဖတ်နေခဲ့ပါသလဲ။ အဲဒီထဲက သူ့အကြိုက်စာအုပ်တချို့ကို ခြေရာကောက်ရင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အတွင်းအဇ္စျတ္တကို လှစ်ဟကြည့်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် စာဖတ်သူတွေကို ပြောပြဖို့ ဘီဘီစီက ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။

စု ဖတ်တဲ့စာအုပ်တချို့

အသက် ၈၀ အရွယ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ၁၉၈၈ ခုနှစ် အရေးအခင်းကာလ သူ့ အသက် ၄၃ နှစ်အရွယ်မှာ မြန်မာပြည်ပြန်ရောက်ခဲ့လို့ ၃၇ နှစ်တာကာလကို မြန်မာပြည်မှာ ကုန်ဆုံးထားပါတယ်။

၃၇ နှစ်အတွင်း အနှစ် ၂၀ က နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ဘဝ၊ အကျဥ်းစံဘဝတွေနဲ့ဖြတ်သန်းရတာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ ဖြစ်ပါတယ်။

ပထမအကြိမ် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကာလကတည်းက ပြင်သစ်စာအုပ်တွေဖတ်ရတာကို သူ ပျော်မွေ့ပါတယ်။ တကယ်တော့ အောက်စဖို့ဒ်နဲ့ နယူးယောက်မှာ နေခဲ့တဲ့ကာလတွေကတည်းက ပြင်သစ်စာအုပ်တွေကို စုဆောင်းသလို ပြင်သစ်ဘာသာစကားကိုလည်း စတင်လေ့လာခဲ့သူပါ။

၂၀၂၁ ခုနှစ် တကျော့ပြန်စစ်တပ်အာဏာသိမ်းချိန်မှာလည်း သူ့ရဲ့ ထောင်တွင်းအကျဥ်းသား ဘဝကို စာအုပ်တွေနဲ့ပဲ ဖြတ်သန်းပါတယ်။ အခုအချိန်အထိ သူ့အကြိုက်ဆုံးနဲ့ အဖတ်ဖြစ်ဆုံးက ပြင်သစ် စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတွေရဲ့ သုတ၊ ရသနဲ့ အတ္တုပတ္တိတွေဖြစ်ပါတယ်။

သူနဲ့ ရင်းနှီးခင်မင်လွန်းတဲ့ မိတ်ဆွေတွေ၊ သူ့ဘဝမှာအများဆုံးထိတွေ့ရတဲ့ ရှေ့နေရင်းတွေကို သူကြိုက်တဲ့စာအုပ်တွေအကြောင်းပြောတိုင်း ပြင်သစ် စာရေးဆရာ တစ်ယောက်ရဲ့ စာအုပ်တစ်အုပ်ပါတတ်ပါတယ်။

ဒီ လေးနှစ်နီးပါးကာလအတွင်းမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အဖတ်ဖြစ်ဆုံးနဲ့ စိတ်အဝင်စားဆုံး စာအုပ်အမျိုးအစားတွေက စုံပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့စာအုပ်တွေနည်းပါးတာတွေ့ရပြီး ဘာသာရေး၊ သဘာဝတရားနဲ့ ဆက်နွှယ်တဲ့ စာအုပ်တွေကို ပိုဖတ်ပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အဖတ်အများဆုံး စာအုပ်အမျိုးအစားများ

''ထောင်ဝန်ထမ်းတွေက တဆင့် စာအုပ်မှာရတာ၊ စာအုပ်တိုင်းလည်း ပေးလို့မရပါဘူး။ စာအုပ်တွေကို စိစစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာစာအုပ်တွေဆို ခွင့်မပြုဘူး'' လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ရင်းနှီးခဲ့တဲ့ဆက်ဆံရေးရှိသူက ပြောပြပါတယ်။

စစ်ကောင်စီ လက်အောက် ပြည်ထဲရေးနဲ့ ထောင်အာဏာပိုင်တွေရဲ့ ကန့်သတ်ချက်တွေများစွာထဲမှာ နိုင်ငံရေးဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းပါတဲ့ စာအုပ်အများစုဟာ ပေးပို့ခွင့်ငြင်းပယ်ခံရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တကျော့ပြန်အကျဥ်းစံကာလ ''စု''မှာတဲ့ ပထမဆုံးစာအုပ်များ

စစ်တပ်ကဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းပြီးတဲ့နောက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပထမဦးဆုံးမှာတဲ့ စာအုပ် ၂ အုပ်က ဘာသာရေးစာအုပ်ပါ။ ကာလက ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရွှေတောင်ကုန်းဆရာတော်ကြီး ဦးပဏ္ဍိတရဲ့ သတိပဋ္ဌာန်တရား စာအုပ်နဲ့ မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော် အရှင်ဇနကာဘိဝံသရဲ့ ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာစာအုပ်တွေပါ။

ပျံလွန်တော်မူခဲ့ပြီဖြစ်တဲ့ ရွှေတောင်ကုန်းဆရာတော် ဦးပဏ္ဍိတက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အတွက် သတိပဋ္ဌာန်တရားနဲ့ ဝိပဿနာကျင့်ကြံခြင်းတွေမှာ အထင်ကရရှေ့ဆောင်လမ်းပြဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ၁၉၉၀ ဝန်းကျင်က ပထမဆုံး နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကာလတွေမှာ ရှားရှားပါးပါး တွေ့ခွင့်ရတဲ့ ပြင်ပကပုဂ္ဂိုလ်တွေထဲမှာ ဆရာတော်ဦးပဏ္ဍိတလည်း အပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

သတိပဋ္ဌာန်တရားရဲ့ အခြေခံအနှစ်သာရဖြစ်တဲ့ အသိနဲ့ သတိကို သိခြင်းမှတ်ခြင်းက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ အထူးအကျွမ်းတဝင်ရှိသလို သူကျင့်ကြံအားထုတ်နေတဲ့ ဝိပဿနာရှုမှတ်ခြင်းရဲ့ ပင်မတရား လမ်းကြောင်းလည်းဖြစ်ပါတယ်။

''သတိပဋ္ဌာန်တရားရဲ့ တကယ့်လေးနက်မှုကို သူ ထပ်ပြီးရှာဖွေချင်တာ'' လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ရှေ့နေဟောင်းတစ်ဦးက မှတ်ချက်ပြုပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင်လည်း သူ့ရဲ့ ''မြန်မာပြည်က ရေးတဲ့စာ'' စာအုပ်ထဲက ''ခရီးသွားများ'' ဆိုတဲ့ခေါင်းစဥ်ခွဲနဲ့ အပိုင်းမှာ အသိနဲ့သတိ အပေါ် အခြေခံတဲ့ အာရုံစိတ်ရဲ့ မမြဲခြင်းတရားကို ရေးထားပါတယ်။

''ပုံမှန်တရားထိုင်တာက သတိရှိခြင်းကို ပိုထက်မြတ်စေတယ်လို့ သံသယဖြစ်စရာ မဟုတ်ပါဘူး။သိမှတ်စိတ် တစ်ခုကနေ နောက်တစ်ခုကို သတိကပ်ပြီးဖြတ်နေတဲ့အခါ ကျွန်မရဲ့ အမြဲတမ်းလိပ်စာကလည်း ခရီးသွားနေသည် ဆိုတာပါလားလို့ ခံစားမိလာတယ်'' လို့ သူက အကျဥ်းစံဘဝဖြတ်ရတဲ့နေ့တွေကို တရားအသိ၊ ဓမ္မအမြင်နဲ့ သူကျော်ဖြတ်ပုံကို ဖော်ညွှန်းပါတယ်။

သတိပဋ္ဌာန်တရား စာအုပ်မှာ ရွှေတောင်ကုန်းဆရာတော် ဦးပဏ္ဍိတက သတိပဋ္ဌာန်တရား ၁၃ ချက် ကို စာတွေ့နဲ့ လက်တွေ့ မျှမျှတတနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး အများသူငှာ နားလည်နိုင်တဲ့အထိ ရေးသားပြထားပါတယ်။

ရွှေတောင်ကုန်းဆရာတော်ကြီးနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့ကြားက ဆက်ဆံရေးကို ကာလရှည် ကိုယ်တွေ့ မျက်မြင်ရှိခဲ့တဲ့ ဝါ ၂၀ ကျော်ရှိတဲ့ သံဃာတစ်ပါးနဲ့ ဘီဘီစီက အဆက်အသွယ်ရခဲ့ပါတယ်။

မျက်မြင်ကြုံခဲ့တဲ့ အဲဒီ အရှင်သူမြတ်က ဆရာတော်ကြီးက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ''သမီး''လို့သုံးနှုန်းခေါ်ဆိုပြီး တရား အသိနဲ့ အကျင့်ကို အခါအလျဥ်းသင့်တိုင်းသင်ကြားပြသမျှဝေခဲ့တယ်လို့ ပြန်လည်မိန့်ကြားပါတယ်။

''သတိပဋ္ဌာန်အကြောင်းပြောရင် ဆရာတော်ကြီး ထည့်ပြောပြလေ့ရှိတာက ''စိတ်ဓာတ်ဖွံ့ဖြိုး အသိမှန်တိုးစေ' လို့ အမြဲမိန့်တယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ တွေ့တိုင်းလည်းအဲဒီစကားကို အမြဲမိန့်ကြားပါတယ်။''

တရားအားထုတ်တဲ့အပိုင်းမှာလည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ရွှေတောင်ကုန်းဆရာတော်ကြီး စိတ်ကျေနပ်မှုရှိအောင်အထိကို အားထုတ်ပြခဲ့တယ်လို့ သူက ဖြည့်စွက်မိန့်ပါတယ်။

''ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှာ လိုအပ်တဲ့ သတိ၊ ဝီရိယပြည့်စုံနေသလို အသိဥာဏ်ကလည်းသူ့မှာပြည့်စုံတဲ့အတွက် အခက်အခဲတွေနဲ့ ကြုံတဲ့အခါတိုင်း သူဟာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ရင်ဆိုင်နိုင်တာလို့ ဦးဇင်း ကောက်ချက်ချပါတယ်'' လို့ ရွှေတောင်ကုန်းဆရာတော်ကြီးနဲ့ အနီးကပ်နေထိုင်ခဲ့တဲ့ ဆရာတော်က မိန့်ကြားပါတယ်။

သတိပဋ္ဌာန်စာအုပ်ရဲ့ အဆုံးနိဂုံးမှာ ဒီစာအုပ်ရဲ့ ရည်ရွယ်ရင်းဆန္ဒဟာ သတိပဋ္ဌာန်ကျင့်ကြံအားထုတ်မှုကတဆင့် သောတာပန်အထိ ရောက်ကြဖို့ ဖြစ်ကြောင်း ဆရာတော်ကြီးက ရေးသားထားပါတယ်။

''ဦးဇင်းတို့ကတော့ သူ့ကိုစူဠသောတာပန်နဲ့ မဟာသောတာပန် အဆင့်ဆိုပြီး အမည်တပ်တာမျိုးမလုပ်ချင်ဘူး။ မလုပ်သင့်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူ့ရဲ့ လောကဓံကိုကြံ့ကြံ့ခံနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ စွမ်းအားနဲ့ ကျင့်ကြံမှုဟာ ဒီလိုအဆင့်တွေရနေမယ်၊ ရှိနေမယ်လို့ ကောက်ချက်ချပါတယ်။ ဒါကပဲ ဆရာတော်ကြီးရဲ့ဆန္ဒပါပဲ '' လို့ ရွှေတောင်ကုန်းဆရာတော်ကြီးနဲ့ အနီးကပ်နေထိုင်ခဲ့တဲ့ အရှင်သူမြတ်က မိန့်ကြားပါတယ်။

ဒုတိယတစ်အုပ်ကတော့ မဟာဂန္ဒာရုံ ဆရာတော်ကြီးအရှင်ဇနကာဘိဝံသရဲ့ ကိုယ့်ကျင့်အဘိဓမ္မာဖြစ်ပါတယ်။ အသိတရားကို အသိအတိုင်းမထားပဲ ကိုယ်အကျင့်ကောင်းအောင် လက်တွေ့ကျင့်ကြံအားထုတ်ကြဖို့ သတိပေးထားတဲ့ စာအုပ်ဖြစ်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ အမြင့်မားဆုံး စိတ်ပညာရပ်လို့ ပြောရမယ့် အဘိဓမ္မာကို လူအများ နားလည်နိုင်အောင် လိုရင်းတိုရှင်းနည်းနဲ့ ကျမ်းပြုရေးသားထားတဲ့ စာအုပ်ဖြစ်သလို အဘိဓမ္မာကိုနားလည်ဖို့ဆိုရင် ဖတ်ရမယ့် စာအုပ်အဖြစ်လည်း နှစ်ဆယ်နဲ့ချီ ညွှန်းဆိုခဲ့ကြတဲ့ စာအုပ်ဖြစ်ပါတယ်။

''ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမှ လွတ်ကင်းရေး ဆိုတဲ့ စာမှာလည်း ဆရာတော်ကြီးရဲ့ ထုံးကိုပဲ ပြောထားတာနဲ့ ဦးဇင်းတို့ ချိန်ထိုးကြည့်နိုင်တာပေါ့။ အပြစ်ကင်းမယ့်နည်းလမ်းကို အသိဥာဏ်နဲ့ရှာဖွေရမယ်ဆိုတာ သူပြောထားခဲ့တာပဲ'' လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ နီးစပ်တဲ့ ဆက်ဆံရေးရှိတဲ့ နောက်ထပ် သံဃာတစ်ဦးကလည်း မိန့်ကြားပါတယ်။

Freedom From Fear - ကြောက်ရွံ့ခြင်းမှလွတ်ကင်းရေး စာအုပ်ထဲက ကြောက်ရွံ့ခြင်းမှ လွတ်ကင်းရေးဆိုတဲ့ ဆောင်းပါးမှာဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က အခြေခံအကျဆုံးလူသားတို့ရဲ့ တာဝန်ဝတ္တရားဟာ လုံးဝအပြစ်ကင်းစင်ခြင်းဆိုတဲ့ အယူအဆကိုနားလည်သဘောပေါက်ဖို့လိုတယ်။ အပြစ်ကင်းစင်အောင်အားထုတ်ရမယ်။ အပြစ်ကင်းမယ့် နည်းလမ်းကို အသိဥာဏ်နဲ့ရှာဖွေရမယ်လို့ ရေးသားထားတာဖြစ်ပါတယ်။

''ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာက ကျင့်သုံးလိုတဲ့စိတ်ရှိမှသာ ဖတ်နိုင်မယ့် စာအုပ်အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ သူ့အဖို့ ဘဝရဲ့ တတိယအရွယ်မှာ အချိန်လည်း ရနေတုန်းသံသရာအတွက်ပြင်ဆင်ဖို့ ပိုပြီး အာရုံစိုက်တော့မယ့် သဘောရှိတယ်လို့ ဦးဇင်သုံးသပ်ပါတယ်။''

''စု''ဖတ်တဲ့ ပြင်သစ်နဲ့ အင်္ဂလိပ်စာအုပ်တွေ

၁၈၆၂ ခုနှစ်က ပြင်သစ်စာရေးဆရာ Victor Hugo - ဗစ်တာဟူးဂိုး ရေးတဲ့ 'Les Misérables' ဆိုတဲ့ ပြင်သစ်ဝတ္တုက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အကြိုက်ဆုံးစာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်သလို ဒီတစ်ကြိမ် အကျဥ်းစံဘဝမှာ ထပ်မှာတဲ့ စာအုပ်ထဲ ပါဝင်ပါတယ်။

ဒီစာအုပ်က သူ့ရဲ့ အကျဥ်းကျခြင်း ချုပ်နှောင်ခံရခြင်းအကြိမ်ကြိမ်ကို ကျော်လွှားနိုင်ဖို့ စိတ်ခွန်အားပေးတဲ့ စာအုပ်တွေထဲမှာ မပါမဖြစ်လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကိုယ်တိုင် သူ့နဲ့ အနီးကပ်နေထိုင်ခဲ့ဖူးသူတစ်ဦးကို ပြောပြဖူးပါတယ်။

အဲဒီစာအုပ်ထဲမှာ Jean Valjean - "ယန်းဗေလ်ယန်း" လို့ခေါ်တဲ့ ထောင်ထွက်ဇာတ်ကောင်ရဲ့ နှိပ်စက် ညှဥ်းပန်းခံရမှုတွေကို ကြံ့ကြံ့ခံရင်ဆိုင်နိုင်ခဲ့ပုံကို ဖော်ကျူးထားတာဖြစ်ပါတယ်။

ဇာတ်ကောင်ဟာ ဆာလောင်ငတ်မွတ်နေတဲ့နှမနဲ့ တူသားတွေအတွက် အပြစ်သေးသေးလေးဖြစ်တဲ့ ပေါင်မုန့်ခိုးယူမှုနဲ့ ထောင်တွင်းအကျဥ်းချခံရသူပါ။ ဇာတ်ကောင်ဟာ သူ့ အကျဥ်းကျကာလမှာ တရားလက်လွတ်နှိပ်စက်ခံရမှုတွေကို ဥပေက္ခာပြု မေတ္တာတရားထား စိတ်သဘောထားကြီးမြတ်မှုတို့နဲ့ အနိုင်ယူခဲ့မှုကို သရုပ်ဖော်ထားတဲ့ ဝတ္တုဖြစ်ပါတယ်။

ဝတ္ထုနောက်ခံပြုတဲ့ ခေတ်က ပြင်သစ်နိုင်ငံရဲ့ နပိုလီယံခေတ်လွန်ကာလဖြစ်ပါတယ်။ အကျဉ်းသားတွေကို လူမဆန်စွာ ရက်စက်နှိပ်ကွပ်တတ်တဲ့ ကာလဖြစ်ပါတယ်။ ပါရီမှာ အပြင်းထန်ဆုံး လူထုအုံကြွမှုဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အချိန်လည်းဖြစ်ပါတယ်။

''ဝတ္ထုက သာမန်ကြည့်တဲ့အခါ လူတစ်ဦး ရဲ့ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံမှုကို အခြေပြုတဲ့ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်လို့ ယူဆနိုင်တာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ တကယ်ဖတ်တဲ့အခါ အဲဒီထက်ပိုလေးနက်တယ်။ အလွန်လူသားဆန်တယ်''

''ဇာတ်ကောင်က ကိုယ်ကျိုးစွန့်သူပေါ့။ သူ့ အတ္တကို လျစ်လျူရှုပြီး အများကောင်းကျိုး သယ်ပိုးတာကို ပြထားတဲ့ ဝတ္တုပါ။ ဇာတ်ကောင်ရဲ့ စိတ်နဲ့ အကျင့်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်လိုပါပဲ'' လို့ Les Misérables စာအုပ်ကို ဖတ်ခဲ့ဖူးတဲ့ ပြင်သစ်ဘာသာစကားသင်ကြားတဲ့ မြန်မာကျောင်းဆရာတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

နောက်တစ်အုပ်ကတော့ အမေရိကန် စာရေးဆရာမ Kathryn Cavarly Hulme ၁၉၅၆ ခုနှစ်က ရေးခဲ့တဲ့ The Nun's Story ဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်လ်ဂျီယမ်နဲ့ အဲဒီခေတ်က ဘယ်လ်ဂျီယမ်လက်အောက်ခံ ကွန်ဂိုနိုင်ငံတို့နဲ့ ဇာတ်အိမ်တည်ထားပါတယ်။ ချမ်းသာတဲ့ ဆရာဝန်မိဘက ဆင်းသက်လာတဲ့ Gabrielle Van Der Mal က သီလရှင် ဘဝနဲ့ ရာသက်ပန်နေဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တဲ့နောက် ကြုံရတဲ့ လောကသဘောတွေကို ဖွဲ့ပြထားတဲ့ ဝတ္တုဖြစ်ပါတယ်။

မာနကင်းတဲ့ ကက်သလစ် သီလရှင် တစ်ယောက်ဖြစ်ဖို့ ခက်ခဲပုံတွေ၊ မုသာဝါဒ မကျူးလွန်ဖြစ်အောင် စောင့်ထိန်းရတဲ့ သိက္ခာတရား၊ လိုအင်ဆန္ဒတချို့ကြောင့် သီလရှင် စည်းမျဉ်းတချို့ကို မချိုးဖောက်မိအောင် နေထိုင်ရတာတွေကို ဖော်ပြထားပါတယ်။

သီလရှင် ဘဝခရီးမှာကြုံရတဲ့ ဒေါသကို မြိုသိပ်၊ မာနကို ချိုးနှိမ်ထားရတဲ့ ကမောက်ကမအဖြစ်တွေကို ပုံဖော်ထားပါတယ်။ မိဘတွေကိုသတ်ခဲ့တဲ့ နာဇီတွေကို ပြန်လည်ပြုစုရသူဖြစ်လာချိန်မှာ နာကြည်းခြင်းနဲ့ ကရုဏာတရားကြား လွန်ဆွဲရပုံတွေကို ဖော်ညွှန်းထားတာပါ။

လောကီရေးရာနဲ့ လောကုတ္တရာကြားမှာ သီလရှင်တစ်ဦးရဲ့ စိတ်ကိုထိန်းချုပ်ရပုံကိုလည်း ဒီဝတ္တုမှာ စာရေးဆရာမက ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ရေးသားထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဝတ္တုကလည်း မာနဲ့ အာဃာတတွေသာ ပြည့်နေတဲ့ဘဝမှာ မေတ္တာနဲ့ သည်းခံအနိုင်ယူကျော်လွှားခဲ့ပုံကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပုံဖော်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

''ဒီဝတ္တု နှစ်အုပ်လုံးက မေတ္တာတရားနဲ့ ဥပေက္ခာကို ဖော်ကျူးတာပါ။ သူက ဒီလိုဇာတ်ကောင်တွေနဲ့လည်း အံဝင်ခွင်ကျရှိတယ်လို့ မြင်မိတယ်'' လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကြိုက်တတ်ဖတ်တတ်တဲ့ စာအုပ်တွေအကြောင်းသိရှိသူက ပြောပြပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က သူ့ဘဝရဲ့ တကယ့်အဖော်မွန်ဟာ သူ့ကိုခွန်အားပေးတဲ့စာတွေဖြစ်သလို လောကဓံတရားကိုရင်ဆိုင်ဖို့အတွက် နည်းပေးလမ်းပြသူဖြစ်တယ်လို့ ၂၀၁၈ ခုနှစ်က စာဖတ်ရေး လှုပ်ရှားမှု အခမ်းအနားမှာ ပြောခဲ့ဖူးပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လှစ်ဟပြခဲ့တဲ့ သူ့ရဲ့ စာဖတ်ခြင်းအဓိပ္ပါယ်က ရှင်းလင်းသလို တစ်ပါးသူကို နားလည်ပေးနိုင်တဲ့ ကရုဏာတရားပဲဖြစ်ပါတယ်။

"ကျွန်မအတွက် စာဖတ်ခြင်းဟာ ကျွန်မရဲ့ကမ္ဘာကြီး ကျယ်ဝန်းသွားသလိုပဲ။ ကျွန်မ တစ်ဦးတည်းရဲ့ ဦးနှောက်၊ နှလုံးသားအကြောင်းတင်မက အခြားသူများရဲ့ ဦးနှောက်နဲ့ နှလုံးသားအကြောင်းကို နားလည်စေတယ်။ အဲဒီလိုခံစားမှုနဲ့ ကျွန်မစာဖတ်တယ်" လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ပြောခဲ့ပါတယ်။

၁၉၉၉ ခုနှစ်ထုတ် ပြင်သစ်စာရေးဆရာ Bruno Latour ရဲ့ Politics of Nature စာအုပ်ကလည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကြိုက်တဲ့စာအုပ်ထဲ အပါအဝင်ပါ။ သဘာဝနဲ့နိုင်ငံရေးဆက်နွှယ်ခြင်း နိုင်ငံရေးဂေဟဗေဒရဲ့ အရေးပါပုံကို ချိန်ထိုးပြထားတာဖြစ်ပါတယ်။

သဘာဝတရားနဲ့ နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်တွေကြားက နိုင်ငံရေးဂေဟဗေဒရဲ့ ဆက်စပ်မှုကို စူးစမ်းလေ့လာပြထားပြီး နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပညာရပ်နဲ့ အုပ်ချုပ်သူတွေရဲ့ အာဏာစနစ်ကို ဆန်းစစ်ထားတဲ့ စာအုပ်ဖြစ်ပါတယ်။

ရာသီဥတုကပ်ဘေးတွေကို နိုင်ငံရေးနဲ့ ကင်းကွာပြီး စဥ်းစားနေသရွေ့ မှန်ကန်တဲ့ဖြေရှင်းနည်းတွေ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်တာကို ထောက်ပြထားပါတယ်။

''လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်ခွဲအတွင်း သူလေ့လာနေတဲ့စာအုပ်က သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ စာအုပ်တွေဖြစ်တယ်။ Politics of Nature ကလည်း သူဖတ်ချင်တဲ့စာအုပ်ပါပဲ။ ဒီကာလမှာတော့ သူက ရာသီဥတုမိုးရေချိန်နဲ့ကိုက်ပြီး စာအုပ်တွေကို ဖတ်တယ်လို့ သိရတယ်'' လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဖတ်တဲ့ စာအုပ်တွေအကြောင်း သိရှိထားသူက ပြောပြပါတယ်။

နောက်ထပ်ဖတ်တဲ့ စာအုပ်က ကျေးငှက်သာရကာတွေအကြောင်းစာအုပ်ပါ။ သဘာဝတရားနဲ့ ငှက်တွေရဲ့ နှီးနွှယ်ဆက်သွယ်နေမှုကိုလည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က သိလိုစိတ်ရှိသလို သိနိုင်ဖို့လည်း စာအုပ်တွေကနေ ရှာဖွေပါတယ်။

အခုနောက်ပိုင်းကာလတွေမှာ ဆောင်းခိုငှက်တွေရဲ့ သဘောသဘာဝ၊ ငှက်မျိုးစိတ်တစ်မျိုးချင်းစီရဲ့ဂေဟစနစ်အပေါ် ထောက်ကူပြုမှုတွေကို စာအုပ်တွေကနေ သူ စူးစမ်းလေ့လာတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

၂၀၁၁ ခုနှစ်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင်ရေးခဲ့တဲ့ ''မြန်မာပြည်က ရေးတဲ့စာ'' စာအုပ်ရဲ့ တိရိစ္ဆာန်လေးတွေအကြောင်း - ၁ နဲ့ ၂ မှာလည်း ငှက်ကလေးတွေဟာလည်း အကျဥ်းကျသူတို့အတွက် နေ့စဥ်စကားပြောဖော် ဖြစ်ကြတယ်လို့ ရေးသားထားပါတယ်။

ခြံနံပါတ် ၅၄ မှာ ပထမအကြိမ် သူ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကာလတွေက သူ့ ခြံထဲမှာတွေ့ရတဲ့ ကျီးကန်း၊ဆက်ရက်၊ ချိုးငှက်၊ စာကလေးနဲ့ ခိုငှက်ကစလို့ ဥသြငှက် အထိ ငှက်အမျိုးအစားလိုက် ချစ်ခင်နှစ်လိုဖွယ်ကောင်းတာကိုလည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က တခုတ်တရထည့်ရေးခဲ့သူပါ။

၁၉၃၀ ခုနှစ်ကထုတ်တဲ့ "1066 and All That" ဆိုတဲ့စာအုပ်ကလည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အကြိုက်စာအုပ်ထဲက တစ်အုပ်ပါပဲ။ အင်္ဂလိပ်စာရေးဆရာတွေဖြစ်တဲ့ W.C. Sellar and R.J. Yeatman တို့ ရေးပါတယ်။

သရော်စာအမျိုးအစားအခြေပြုစာပေဖြစ်ပြီး အဲဒီခေတ်ကာလရဲ့ သမိုင်းကို သရော်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီစာအုပ်ဟာ အင်္ဂလိပ်သမိုင်းအမှန်တဝက် သရော်ဖန်တီးတဝက်နဲ့ အခြေပြုထားပါတယ်။ လူကြိုက်များတဲ့ သရော်စာစာပေလက်ရာတစ်ခုအဖြစ် လူသိများပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကြိုက်နှစ်သက်တဲ့အထဲ ချန်မရလို့ မဖြစ်မနေ ထည့်ပြောရမယ့် စာအုပ်တစ်အုပ်လည်းရှိပါတယ်။ The Penguin History of the Twentieth Century: The History of the World, 1901 to the Present ဖြစ်ပါတယ်။ လူ့သမိုင်းရဲ့ အပြောင်းအလဲတိုးတက်မှုတွေမြန်ဆန်လွန်းတဲ့ နှစ်ဆယ်ရာစုကို စူးစမ်းလေ့လာထားတဲ့ စာအုပ်ဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာစစ်ကြီး နှစ်ခု၊ ကွန်မြူနစ်ဝါဒရဲ့ တုန်လှုပ်ခြောက်ခြားဖွယ်ရာများ၊ တော်လှန်အုံကြွမှုများ၊ ကမ္ဘာ့ လူဦးရေ လေးဆ ခုန်တက်သွားခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဥ်တွေကို အသေးစိတ်လေ့လာထားပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ လူထုရဲ့ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုနဲ့ ရုပ်ဝတ္တုဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ သိသိသာသာတိုးလာသလို အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ဘဝနဲ့ အခွင့်အရေးတွေ ပြောင်းလဲလာမှု ကိုလည်း ထည့်သွင်းထားပါတယ်။

နှစ်ဆယ်ရာစုအတွင်းမှာ ကမ္ဘာကြီးအပေါ် အမေရိကန်ရဲ့ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်လိုမှုနဲ့ တရုတ်ရဲ့ အမီလိုက်ဖို့ ကြိုးစားမှုတွေကိုလည်း ထည့်သွင်းသုံးသပ်ထားပါတယ်။

ဗြိတိသျှ စာရေးဆရာ သမိုင်းပညာရှင် J. M. Robert က ၁၉၀၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၀၄ ခုနှစ်ကြား ဆယ်စုနှစ်တွေရဲ့ အချိုးအကွေ့တွေကို ခြုံငုံသုံးသပ်ပြီး ပါးနပ်ကျွမ်းကျင်တဲ့ ချဥ်းကပ်ရေးသားမှုတွေနဲ့ ဖော်ပြထားတဲ့စာအုပ်ဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါ် အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ် စာအုပ်တွေကတစ်ဆင့် သဘာဝဂေဟစနစ်နဲ့ ကမ္ဘာကြီးလျင်မြန်ပြောင်းလဲမှုတွေကို လေ့လာနေရင်း ဂျပန်ဘာသာစကား ခန်းဂျီးကိုလည်း အသက် ၈၀ ရောက်နေချိန်မှာတောင် လေ့လာသင်ယူနေဆဲပါ။

ခန်ဂျီးစာအုပ်တွေမှာယူပြီး သူ့ရဲ့ ဂျပန်ဘာသာစွမ်းရည်ကို ပိုတိုးတက်အောင် လုပ်တဲ့သူ့ကြိုးစားမှုကို အနီးကပ်နေသူတွေက အံ့အားသင့်ပါတယ်။

''တတ်ထားပြီး ဘာသာရပ်တစ်ခု၊ ပညာတစ်ခုကို ရပ်မနေဘဲ ပိုမို တောက်ပြောင်အောင် သွေးဖို့ကြိုးစားနေတာကို စံနမူနာပြုရတယ်'' လို့ သူ့ရဲ့ ရှေ့နေဟောင်းတစ်ဦးက မှတ်ချက်ပြုပါတယ်။

ဖခင်ရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ရေးဖို့ ကြိုးစားရင်း ဂျပန်မှာနေထိုင်ပညာသင်ကြားခဲ့တဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဂျပန်ဘာသာစကားလည်း ပြောတတ်သူပါ။

၁၉၆၄ ခုနှစ် မေလမှာ ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့သတင်းစာ ဆရာမ ကြီး လူထုဒေါ်အမာ "ပြည်သူချစ်သော အနုပညာသည်များ" စာအုပ်ကလည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တခုတ်တရမှာတဲ့ စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်ပါတယ်။

တော်လှန်ရေးကောင်စီတက်ပြီး တစ်နှစ်ကျော် အကြာမှာထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ စာအုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ စာအုပ်မှာ မြန်မာအငြိမ့်ဇာတ်သဘင်၊ ဂီတအနုပညာ၊ မန္တလေးရဲ့ တန်ဖိုးအပါအဝင် အနုပညာရှင်တွေရဲ့ ဂုဏ်မာန၊ အတွေးအခေါ်၊ အယူအဆ၊ အကြံအစည် ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေကို ဒီစာအုပ်မှာရေးသားထားပါတယ်။

နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်၊ မြို့မငြိမ်း၊ လေဘာတီမမြင်ရင်၊ရွာစားစိန်ဗေဒါ၊မင်းသမီးမထွေးလေးတို့ အပါအဝင် ထင်ရှားကျော်ကြားပြီး အမှန်တကယ် ပြည်သူချစ်မြတ်နိုးခဲ့ခဲ့တဲ့ စာပေ၊ ဂီတ၊ ရုပ်ရှင်နဲ့ သဘင် အနုပညာရှင်များရဲ့ အကြောင်းကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဂျပန်ခေတ်နဲ့စစ်ကြီးအတွင်း သေခြင်းမလှကြတဲ့ မြန်မာ့ အနုပညာသည်တွေ၊ ခေတ်၊ စနစ်နဲ့စစ်ကြောင့် နွံနစ်ခဲ့ရတဲ့ အနုပညာသည်တွေ အကြောင်း ကို စာရေးဆရာမကြီး လူထုဒေါ်အမာက ရေးသားထားပါတယ်။

တကယ်တော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဖတ်တဲ့စာအုပ်တွေက ရာနဲ့ချီရှိနေပါတယ်။

စုရဲ့ စာချစ်စိတ် ဒါမှမဟုတ် စာအုပ်ချစ်စိတ်

''စုရဲ့ အနှစ်သက်ဆုံးအလုပ်က စာဖတ်ခြင်းအလုပ်ပဲ'' လို့ အဆိုတော်ကြီး ဒိုရာသန်းအေး ခေါ် ဒေါ်သန်း‌အေးက သူ့ရဲ့ ''လွတ်လပ်ခြင်းပန်းတစ်ပွင့် ဖူးပွင့်လာခြင်း'' ဆိုတဲ့ စု အတွက်အမှတ်တရစာ မှာ တိတိကျကျ ပြောထားပါတယ်။

အဲဒီ အမှတ်တရစာက Freedom From Fear လို့ လူသိများတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမှ လွတ်ကင်းရေး စာအုပ်မှာ အခန်းတစ်ခန်းအနေနဲ့ ပါဝင်တာပါ။

ကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်းဟောင်း၊ ထင်ရှားတဲ့ တေးသံရှင်ဖြစ်တဲ့ ဒေါ်သန်းအေးက 'စု' မိဘများရဲ့ ခင်မင်ရင်းတဲ့မိတ်ဆွေဖြစ်သလို စု ကို အင်မတန် ချစ်ခင်စောင့်ရှောက်သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ စုရဲ့ အောက်စဖို့ဒ်နဲ့ နယူးယောက်နေ့ရက်တွေမှာ ဒေါ်သန်းအေးက စုရဲ့ အားကိုးတိုင်ပင်ရာဖြစ်ခဲ့သူပါ။

ဒေါ်သန်းအေးက သူ့ရဲ့ စာမှာ စုရဲ့ စာကိုချစ်စိတ်၊ စာအုပ်ကိုချစ်စိတ်၊ စာဖတ်ရတာကို မြတ်နိုးခုံမင်စိတ်ကို ပေါ်ပေါ်လွင်လွင် ဖော်ကျူးထားပါတယ်။

တစ်ကြိမ်က အောက်စဖို့ဒ်ကနေ ဒေါ်သန်းအေး ကုလသမဂ္ဂတာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ ပြင်သစ် ကိုလိုနီ လက်အောက်ခံ အယ်ဂျီးရီးယားကို စု အလည်လာချိန်မှာတောင် စာအုပ်တွေ အပြည့်ထည့်ထားတဲ့ သေတ္တာတစ်လုံးကို ရအောင်သယ်လာခဲ့တယ်လို့ ဒေါ်သန်းအေးက မှတ်မှတ်ရရ ထည့်ရေးပါတယ်။

ဒိုရာသန်းအေးရဲ့ စကားတွေကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ရဲ့ တကယ့်ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်တဲ့ စာအုပ်ပေါင်း ၈,၇၀၀ ကျော်က သက်သေထူနေပါတယ်။ မြန်မာကိုပြန်လာချိန်ကစလို့ အာဏာမသိမ်းခင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပိုင်ဆိုင်တဲ့ စာအုပ်ပေါင်း ၈,၇၀၀ ကျော် ရှိပါတယ်။

သူ့သက်တမ်းတလျှောက်မှာ စာအုပ်တွေနဲ့ အချိန်ကုန်ဆုံးခဲ့သူဖြစ်လို့ ဒီအရေအတွက်ထက်ပိုတဲ့ စာအုပ်တွေ သူ့မှာရှိခဲ့နိုင်သလို ဒီအရေအတွက်ထက်မကတဲ့ စာအုပ်တွေက သူ့နှလုံးသားနဲ့ အသိဥာဏ်ထဲမှာ ကိန်းအောင်နေမှာ သေချာပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ မိုက်ကယ်အဲရစ်ဟာ စာအုပ်တွေကိုနှစ်သက်ကြသူတွေဖြစ်လို့ အောက်စဖို့ဒ်က သူတို့ အိမ်မှာ အိမ်ရှေ့ခန်းကစလို့ အိမ်သာထဲအဆုံး စာအုပ်တွေအပြည့်ပဲလို့ လန်ဒန်မှာနေတဲ့ ဒေါ်ကြည်ကြည်မေက ပြန်ပြောပြပါတယ်။

ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းအစီအစဥ် ဌာနမှူးဟောင်း ဒေါ်ကြည်ကြည်မေက ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဝန်းကျင်ကာလတွေမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ရင်းရင်းနှီးနှီးရှိခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။

"မမစုက အင်မတန်ကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်းနေတဲ့သူပေါ့။ ဂုဏ်ပကာသနမမက်ဘူး၊ စာအုပ်တွေတော့ သူ မက်တယ်။ သူ့အိမ်သွားလည်ရင် စာအုပ်တွေက အိမ်ရဲ့နေရာအပြည့်ပဲ။''

စာအုပ်တစ်အုပ်ချင်းစီ အပေါ်မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အမှတ်သညာက ကြီးပါတယ်။

''စာအုပ်နာမည်နဲ့ စာအုပ်ဆိုက်ကို သေချာကို ပြောပြီးမှာတာ'' လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ရင်းနှီးခဲ့တဲ့ ဆက်ဆံရေးရှိသူတစ်ဦးက သူသိရှိထားတဲ့အချက်ကို ပြောပြပါတယ်။

အကျဥ်းစံကာလမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ တရားဝင်သွင်းယူခွင့်ရှိတဲ့ တကိုယ်ရည်သုံးလိုအပ်တဲ့ပစ္စည်းကိုသာ မှာယူတတ်သူဆိုတာကို ထောင်ဝင်စာပို့ရသူတွေနဲ့ နီးစပ်သူတွေဆီက အမြဲကြားရတတ်ပါတယ်။ သူ မှာယူတဲ့ပစ္စည်းတွေထဲမှာ စာအုပ်ကတော့ အဓိကဖြစ်ပါတယ်။

ရုပ်မြင်သံကြားကြည့်ရှုခွင့်၊ ရေဒီယိုနားထောင်ခွင့် လုံးဝမရှိတဲ့ သူဟာ မိသားစုဝင်မဆိုထားလို့ သူ့ရဲ့ ရှေ့နေနဲ့တောင် တွေ့ခွင့်မရပါဘူး။ ပြင်ပကမ္ဘာနဲ့ အဆက်ဖြတ်ခံထားရတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အတွက် စာအုပ်တွေကသာ သူ့ရဲ့ စိတ်လွတ်မြောက်ရာ ဖြစ်နေပါတယ်။

ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်ကြည့်သူ ''စု''

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ၄ နှစ်ကျော်ကာလ တလျှောက်လုံးမှာ ကုလသမဂ္ဂ၊ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်အပါအဝင် ဒေသတွင်းအာဆီယံအဖွဲ့အစည်းနဲ့ အာဆီယံနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံချင်းစီကပါ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ စစ်ကောင်စီကို တစိုက်မတ်မတ်တိုက်တွန်းနေပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပေါ် သဘောထားက အလွန်တင်းမာတယ်လို့ စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးတချို့က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အသံကို ဖြစ်နိုင်သမျှ တိတ်ဆိတ်ပျောက်ကွယ်နေစေလိုတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

ပြင်ပကမ္ဘာထက် တိတ်ဆိတ်နေနိုင်တဲ့ အကျဥ်းကျခံ အခန်းထဲမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ဘဝစာမျက်နှာတွေကို တစ်ရွက်ချင်းလှန်ဖတ်နေတဲ့ အသံကတော့ အကျယ်လောင်ဆုံး ဖြစ်နေမှာသေချာပါတယ်။

ပစ္စုပ္ပန်ကိုတည့်တည့်ကြည့်ပြီး ဘဝကိုနေထိုင်တယ်လို့ ပြောလေ့ရှိတဲ့ သူက အဆိုးလောကဓံ ၄ ပါးကြားမှာ အကောင်းလောကဓံ ၄ ပါးကို စာအုပ်တွေကတဆင့် သူဆက်လက်ရှာနေနိုင်ပါတယ်။

စာအုပ်တွေက သူ့ရဲ့ စိတ်လွတ်လပ်ခြင်းအမှန်လည်း ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ယုံမှားဖွယ်မရှိပါဘူး။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နှုတ်ကနေ အလွန်နှစ်ခြိုက်တယ်လို့ပြောတဲ့ ကဗျာတစ်ပုဒ်အကြောင်းကို သူနဲ့ နီးစပ်ခင်မင်သူတွေက ညွှန်းလေ့ ပြောလေ့ရှိပါတယ်။ အကျဥ်းစံကာလမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က အဲဒီမူအတိုင်းနေထိုင်နေမယ်လို့လည်း သူတို့က ယုံကြည်နေပါတယ်။

အဲဒီ ကဗျာက အိန္ဒိယ သက္ကတ ဂန္ထဝင် ကဗျာဆရာ ကာလိဒါဆာရဲ့ The "Salutation of the Dawn" ဆိုတဲ့ ကဗျာရှည်ထဲက ကဗျာတို တစ်ပိုဒ်ဖြစ်ပါတယ်။

For Yesterday is but a Dream,

And Tomorrow is only a Vision;

But Today well lived makes every

Yesterday a Dream of Happiness, and every

Tomorrow a Vision of Hope.

Look well therefore to this Day!

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကတော့ ''မြန်မာပြည်ကရေးတဲ့စာ'' စာအုပ်မှာ အဲဒီအပိုဒ်ကို သူ ခံစားသလိုဘာသာပြန်ထားပါတယ်။

''မနေ့ကဆိုတာ အိပ်မက်မျှသာ

မနက်ဖြန်ဆိုတာ စိတ်ထဲကပုံရိပ်အလား

ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့ကိုသာ ကောင်းကောင်းကြည့်နေသွား

မနေ့ကတိုင်း ကြည်နူးစရာ အိပ်မက်ဖြစ်သလို

မနက်ဖြန်တိုင်း မျှော်လင့်ချက်ပြည့်တဲ့ ပုံရိပ်ဖြစ်မယ်

ဒီနေ့ကိုသာ ကောင်းကောင်းကြည့်နေသွား'' ။